Więźniowie polityczni

Aliyeva Gulsum

Zatrzymanie: Gulsum Aliyeva była dwukrotnie zatrzymywana przez siły okupacyjne i poddawana przeszukaniom w domu. Przeciwko niej wszczęto postępowanie karne na podstawie art. 282 ust. 1 Kodeksu karnego Federacji Rosyjskiej („wzbudzanie nienawiści lub wrogości”) w związku z udostępnieniem na Facebooku demotywatora o treści antyrosyjskiej. Wyrok: Gulsum Aliyeva była ścigana w ramach postępowania karnego. Została wpisana na listy osób prześladowanych przez władze okupacyjne, prowadzone przez ukraińskie organizacje praw człowieka. Gulsum Aliyeva urodziła się w 1996 roku. Jest córką znanego krymskotatarskiego więźnia politycznego Muslima Aliyeva – uczestnika „sprawy jaltyńskiej Hizb ut-Tahrir”, skazanego w 2019 roku na 19 lat pozbawienia wolności. Gulsum mieszkała w Ałuszcie. Od dzieciństwa ma niepełnosprawność, co było jednym z powodów przeprowadzki rodziny do Ałuszty – gdzie były lepsze...

Ametov Enver

Zatrzymanie:27 marca 2019 roku rosyjskie służby przeprowadziły jedną z największych fal przeszukań w domach Tatarów krymskich w dzielnicach Kamjanka i Stroganowka w pobliżu Symferopola. Po przeszukaniu Beljal Adiłow został zatrzymany wraz z ponad dwudziestoma innymi krymskotatarskimi aktywistami. Postawiono mu zarzuty z art. 205.5 § 2 Kodeksu karnego Federacji Rosyjskiej („udział w działalności organizacji terrorystycznej”) z powodu rzekomego związku z organizacją „Hizb ut-Tahrir”, która działa legalnie na Ukrainie, ale jest zakazana w Rosji.

Ametov Ernes

Zatrzymanie: 11 października 2017 roku funkcjonariusze FSB Rosji przeprowadzili serię przeszukań w Bachczysaraju i innych miejscowościach okupowanego Krymu. Po przeszukaniu zatrzymano dziennikarza obywatelskiego i krymskotatarskiego aktywistę Ernesa Ametova. Razem z nim zatrzymano Sejrana Salijewa, Marlena Asanowa, Timura Ibragimowa, Servera Zekirjajewa i Memeta Bielialowa. Rosyjskie śledztwo oskarżyło ich o udział w działalności organizacji „Hizb ut-Tahrir” art. 205.5 ust. 2 Kodeksu karnego Federacji Rosyjskiej („Udział w działalności organizacji terrorystycznej”), którą Rosja uznaje za terrorystyczną, choć na Ukrainie nie jest zakazana. Obrońcy praw człowieka podkreślali, że prześladowanie ma charakter polityczny i jest związane z dziennikarstwem obywatelskim oraz aktywną postawą Tatarów krymskich. Wyrok: 16 września 2020 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem całkowicie uniewinnił Ernesa Ametova z powodu braku dowodów jego winy. Był to pierwszy i przez długi czas jedyny wyrok uniewinniający w sprawach „Hizb ut-Tahrir” dotyczących Tatarów krymskich. Jednak w marcu 2022 roku sąd apelacyjny uchylił uniewinnienie, a już 29 grudnia 2022 roku podczas ponownego rozpatrzenia Ernes został skazany na 11 lat pozbawienia wolności w kolonii o zaostrzonym rygorze. 15 grudnia 2023 roku sąd apelacyjny pozostawił ten wyrok bez zmian.

Ametov Ilver

Zatrzymanie: 27 września 2019 roku rosyjskie siły bezpieczeństwa przeprowadziły przeszukanie w domu i kawiarni Ilvera Ametova w okupowanym Sudaku. Podczas przeszukania skonfiskowano legitymację członka Medżlisu Tatarów Krymskich, eksponaty muzealne i dokumenty. Ametov został oskarżony o nielegalne nabycie i przechowywanie broni. Wyrok: 5 sierpnia 2021 roku kontrolowany przez Rosję Sąd Miejski w Sudaku skazał Ilvera Ametova na 8 miesięcy ograniczenia wolności na podstawie części 1 artykułu 222 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej. Kara obejmowała zakaz opuszczania miejsca zamieszkania w nocy, obowiązek comiesięcznego zgłaszania się do organów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych oraz ograniczenie wyjazdu poza Sudak. W lutym 2022 roku kontrolowany przez Rosję Sąd Najwyższy Krymu uchylił wyrok i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wynik ponownego rozpatrzenia nie jest znany w zweryfikowanych źródłach.

Ametov Nariman

Zatrzymanie: 17 grudnia 2021 roku funkcjonariusze FSB Rosji przeprowadzili przeszukanie w domu krymskiego Tatara Narimana Ametova w mieście Stary Krym. Jeszcze przed zakończeniem przeszukania został wywieziony w nieznanym kierunku. Później okazało się, że funkcjonariusze poddali go torturom, próbując zmusić do zeznań przeciwko sobie i innym krymskim Tatarom. Następnie oskarżono go z art. 30 ust. 1 i art. 208 ust. 2 Kodeksu karnego Federacji Rosyjskiej („przygotowanie do udziału w nielegalnej formacji zbrojnej”). Ukraińskie organizacje praw człowieka podkreśliły, że sprawa ma charakter polityczny, a zeznania uzyskane pod torturami nie mogą być uznane za dopuszczalne dowody.

Ananjew Wołodymyr

Zatrzymanie: w nocy z 1 na 2 lutego 2024 roku w okupowanym Symferopolu. Wołodymyr Ananjew został zatrzymany przez rosyjskie służby w mieszkaniu znajomego. Oficjalnie FSB Rosji ogłosiła jego zatrzymanie 5 lutego 2024 roku, jednak obrońcy praw człowieka i żona Ananjewa informują, że faktyczne zatrzymanie miało miejsce wcześniej — w nocy z 1 na 2 lutego. Po zatrzymaniu początkowo oskarżono go o nielegalne nabycie i przechowywanie materiałów wybuchowych, a następnie o pomocnictwo w przygotowaniu aktu terrorystycznego oraz przygotowanie zamachu na przedstawiciela okupacyjnych władz Krymu, Siergieja Aksjonowa. Wyrok: Na dzień 6 września 2026 roku Wołodymyr Ananjew przebywa w areszcie, a jego sprawa jest rozpatrywana przez Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem. Ananjew nie przyznaje się do winy i twierdzi, że zarzuty są sfabrykowane. W lutym 2025 roku akt oskarżenia został zatwierdzony i sprawa trafiła do sądu. Według rosyjskich zarzutów grozi mu długi okres pozbawienia wolności - 10 lat.

Andrijewska Anna

Zatrzymanie: 13 marca 2015 roku funkcjonariusze FSB Rosji przeprowadzili przeszukanie w mieszkaniu rodziców krymskiej dziennikarki Anny Andrijewskiej na Krymie. W tym czasie dziennikarka przebywała już na terytorium Ukrainy, dokąd musiała wyjechać po okupacji Krymu w 2014 roku. Jednocześnie FSB wszczęło przeciwko niej postępowanie karne na podstawie art. 280.1 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej („publiczne nawoływanie do naruszenia integralności terytorialnej Federacji Rosyjskiej”). Formalnym powodem była jej artykuł o ukraińskim batalionie ochotniczym „Krym”, opublikowany w „Centrum Dziennikarskich Śledztw”. Samą Annę Andrijewską nie zatrzymano, jednak została ona uznana za podejrzaną przez rosyjskie organy okupacyjne. Obrońcy praw człowieka uznali to prześladowanie za rażące naruszenie wolności słowa i politycznie motywowany nacisk na niezależne dziennikarstwo. Wyrok: Na dzień 29.07.2026 roku brak informacji o wyroku skazującym Annę Andrijewską. Jednocześnie postępowanie karne wszczęte przez rosyjskie FSB pozostaje jednym z pierwszych przykładów prześladowania ukraińskich dziennikarzy za nieuznawanie okupacji Krymu. W 2024 roku ukraiński sąd zaocznie skazał dwóch funkcjonariuszy FSB, którzy zorganizowali nielegalne prześladowanie dziennikarki.

Apkieliamow Adil

Zatrzymanie: 14 stycznia 2025 roku rosyjskie służby zatrzymały 20-letniego Adila. Krymskotatarski Ośrodek Zasobów poinformował o jego nielegalnym zatrzymaniu na terenie tymczasowo okupowanego Krymu. Według Centrum, rosyjskie służby oskarżyły młodego Krymczanina o publiczne nawoływanie do działalności ekstremistycznej i terrorystycznej w internecie. Podano, że Apkieliamow rzekomo publikował w komunikatorze Telegram wiadomości nawołujące do działań przemocowych wobec przedstawicieli narodowości rosyjskiej. Postępowanie karne prowadzone było na podstawie części 2 artykułu 280 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej — publiczne nawoływanie do działalności ekstremistycznej, oraz części 2 artykułu 205.2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej — publiczne nawoływanie do działalności terrorystycznej. Projekt praw człowieka zalicza Apkieliamowa do osób prześladowanych z powodów politycznych. Wyrok: 25 września 2025 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem uznał Adila Apkieliamowa za winnego na podstawie części 2 artykułu 280 oraz części 2 artykułu 205.2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej. Sąd skazał go na trzy lata pozbawienia wolności w kolonii karnej o ogólnym reżimie. Dodatkowo Apkieliamowowi zakazano przez trzy lata działalności związanej z administrowaniem stron internetowych oraz korzystaniem z sieci informacyjno-telekomunikacyjnych, w tym internetu.

Arifmemetov Osman

Aresztowanie:27 marca 2019 roku w domu Osmana Arifmemetova przeprowadzono przeszukanie. Następnego dnia, 28 marca, decyzją Rejonowego Sądu w Kijowie w Symferopolu został on zatrzymany do 15 maja 2019 roku pod zarzutem z art. 205.5 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej („Udział w działalności organizacji terrorystycznej”). Groziło mu do 20 lat pozbawienia wolności. Po przeszukaniu został zatrzymany dziennikarz obywatelski i aktywista Osman Arifmemetov.

Abkhairov Arsen

Zatrzymanie: 14 lutego 2019 roku funkcjonariusze FSB Federacji Rosyjskiej przeprowadzili masowe przeszukania w domach Tatarów krymskich w rejonie Krasnogwardyjskim na tymczasowo okupowanym Krymie. Po przeszukaniu Arsen Abkhairov został zatrzymany wraz z Rustemem Emirusejnowem i Eskenderem Abdulganijewem. Wszyscy trzej zostali oskarżeni na podstawie art. 205.5 ust. 2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej o rzekomy udział w działalności organizacji „Hizb ut-Tahrir”, którą Rosja uważa za terrorystyczną. W Ukrainie działalność tej organizacji nie jest zakazana. Organizacje praw człowieka uznały

Asanov Ali

Zatrzymanie: 17 kwietnia 2015 roku rosyjskie służby zatrzymały Ali Asanova w ramach tzw. „sprawy 26 lutego”, związanej z proukraińskim wiecem przed budynkiem Rady Najwyższej Autonomicznej Republiki Krymu 26 lutego 2014 roku. Organizacje praw człowieka podkreślają, że prześladowanie miało charakter polityczny i było skierowane przeciwko Tatarom krymskim, którzy wystąpili w obronie integralności terytorialnej Ukrainy. Wyrok: 29 czerwca 2018 roku kontrolowany przez Rosję „Sąd Najwyższy Republiki Krymu” uznał Ali Asanova za winnego udziału w „masowych zamieszkach” (art. 212 ust. 2 KK FR) i skazał na 4 lata pozbawienia wolności w kolonii o ogólnym reżimie. Po zaliczeniu czasu spędzonego w areszcie śledczym został zwolniony 30 października 2018 roku, faktycznie odbywając ponad trzy i pół roku więzienia. Organizacje praw człowieka uznały wyrok...

Asanov Ayder

Aresztowanie: 24 stycznia 2023 roku funkcjonariusze FSB Rosji przeprowadzili masowe przeszukania w rejonie dżankońskim tymczasowo okupowanego Krymu. Po przeszukaniu zatrzymano Aydera Asanova. Razem z nim zatrzymano Ekrema Krosza, Osmana Abdurazakova, Refata Seidametova i Lemana Zekeryaeva. Wszyscy zostali oskarżeni o udział w działalności organizacji „Hizb ut-Tahrir”, którą Rosja uznaje za terrorystyczną, choć na Ukrainie nie jest zakazana. Organizacje praw człowieka podkreśliły, że sprawa ma charakter polityczny i jest kontynuacją systemowych represji wobec Tatarów krymskich na okupowanym Krymie. Wyrok: 29 kwietnia 2025 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem uznał Aydera Asanova za winnego z art. 205.5 ust. 2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej („udział w działalności organizacji terrorystycznej”) oraz art. 30 ust. 1, art. 278 („Przygotowanie do...