Więźniowie polityczni

Ametov Nariman

Zatrzymanie: 17 grudnia 2021 roku funkcjonariusze FSB Rosji przeprowadzili przeszukanie w domu krymskiego Tatara Narimana Ametova w mieście Stary Krym. Jeszcze przed zakończeniem przeszukania został wywieziony w nieznanym kierunku. Później okazało się, że funkcjonariusze poddali go torturom, próbując zmusić do zeznań przeciwko sobie i innym krymskim Tatarom. Następnie oskarżono go z art. 30 ust. 1 i art. 208 ust. 2 Kodeksu karnego Federacji Rosyjskiej („przygotowanie do udziału w nielegalnej formacji zbrojnej”). Ukraińskie organizacje praw człowieka podkreśliły, że sprawa ma charakter polityczny, a zeznania uzyskane pod torturami nie mogą być uznane za dopuszczalne dowody.

Ananjew Wołodymyr

Zatrzymanie: w nocy z 1 na 2 lutego 2024 roku w okupowanym Symferopolu. Wołodymyr Ananjew został zatrzymany przez rosyjskie służby w mieszkaniu znajomego. Oficjalnie FSB Rosji ogłosiła jego zatrzymanie 5 lutego 2024 roku, jednak obrońcy praw człowieka i żona Ananjewa informują, że faktyczne zatrzymanie miało miejsce wcześniej — w nocy z 1 na 2 lutego. Po zatrzymaniu początkowo oskarżono go o nielegalne nabycie i przechowywanie materiałów wybuchowych, a następnie o pomocnictwo w przygotowaniu aktu terrorystycznego oraz przygotowanie zamachu na przedstawiciela okupacyjnych władz Krymu, Siergieja Aksjonowa. Wyrok: Na dzień 6 września 2026 roku Wołodymyr Ananjew przebywa w areszcie, a jego sprawa jest rozpatrywana przez Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem. Ananjew nie przyznaje się do winy i twierdzi, że zarzuty są sfabrykowane. W lutym 2025 roku akt oskarżenia został zatwierdzony i sprawa trafiła do sądu. Według rosyjskich zarzutów grozi mu długi okres pozbawienia wolności - 10 lat.

Apkieliamow Adil

Zatrzymanie: 14 stycznia 2025 roku rosyjskie służby zatrzymały 20-letniego Adila. Krymskotatarski Ośrodek Zasobów poinformował o jego nielegalnym zatrzymaniu na terenie tymczasowo okupowanego Krymu. Według Centrum, rosyjskie służby oskarżyły młodego Krymczanina o publiczne nawoływanie do działalności ekstremistycznej i terrorystycznej w internecie. Podano, że Apkieliamow rzekomo publikował w komunikatorze Telegram wiadomości nawołujące do działań przemocowych wobec przedstawicieli narodowości rosyjskiej. Postępowanie karne prowadzone było na podstawie części 2 artykułu 280 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej — publiczne nawoływanie do działalności ekstremistycznej, oraz części 2 artykułu 205.2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej — publiczne nawoływanie do działalności terrorystycznej. Projekt praw człowieka zalicza Apkieliamowa do osób prześladowanych z powodów politycznych. Wyrok: 25 września 2025 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem uznał Adila Apkieliamowa za winnego na podstawie części 2 artykułu 280 oraz części 2 artykułu 205.2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej. Sąd skazał go na trzy lata pozbawienia wolności w kolonii karnej o ogólnym reżimie. Dodatkowo Apkieliamowowi zakazano przez trzy lata działalności związanej z administrowaniem stron internetowych oraz korzystaniem z sieci informacyjno-telekomunikacyjnych, w tym internetu.

Arifmemetov Osman

Aresztowanie:27 marca 2019 roku w domu Osmana Arifmemetova przeprowadzono przeszukanie. Następnego dnia, 28 marca, decyzją Rejonowego Sądu w Kijowie w Symferopolu został on zatrzymany do 15 maja 2019 roku pod zarzutem z art. 205.5 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej („Udział w działalności organizacji terrorystycznej”). Groziło mu do 20 lat pozbawienia wolności. Po przeszukaniu został zatrzymany dziennikarz obywatelski i aktywista Osman Arifmemetov.

Abkhairov Arsen

Zatrzymanie: 14 lutego 2019 roku funkcjonariusze FSB Federacji Rosyjskiej przeprowadzili masowe przeszukania w domach Tatarów krymskich w rejonie Krasnogwardyjskim na tymczasowo okupowanym Krymie. Po przeszukaniu Arsen Abkhairov został zatrzymany wraz z Rustemem Emirusejnowem i Eskenderem Abdulganijewem. Wszyscy trzej zostali oskarżeni na podstawie art. 205.5 ust. 2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej o rzekomy udział w działalności organizacji „Hizb ut-Tahrir”, którą Rosja uważa za terrorystyczną. W Ukrainie działalność tej organizacji nie jest zakazana. Organizacje praw człowieka uznały

Asanov Ali

Zatrzymanie: 17 kwietnia 2015 roku rosyjskie służby zatrzymały Ali Asanova w ramach tzw. „sprawy 26 lutego”, związanej z proukraińskim wiecem przed budynkiem Rady Najwyższej Autonomicznej Republiki Krymu 26 lutego 2014 roku. Organizacje praw człowieka podkreślają, że prześladowanie miało charakter polityczny i było skierowane przeciwko Tatarom krymskim, którzy wystąpili w obronie integralności terytorialnej Ukrainy. Wyrok: 29 czerwca 2018 roku kontrolowany przez Rosję „Sąd Najwyższy Republiki Krymu” uznał Ali Asanova za winnego udziału w „masowych zamieszkach” (art. 212 ust. 2 KK FR) i skazał na 4 lata pozbawienia wolności w kolonii o ogólnym reżimie. Po zaliczeniu czasu spędzonego w areszcie śledczym został zwolniony 30 października 2018 roku, faktycznie odbywając ponad trzy i pół roku więzienia. Organizacje praw człowieka uznały wyrok...

Asanov Ayder

Aresztowanie: 24 stycznia 2023 roku funkcjonariusze FSB Rosji przeprowadzili masowe przeszukania w rejonie dżankońskim tymczasowo okupowanego Krymu. Po przeszukaniu zatrzymano Aydera Asanova. Razem z nim zatrzymano Ekrema Krosza, Osmana Abdurazakova, Refata Seidametova i Lemana Zekeryaeva. Wszyscy zostali oskarżeni o udział w działalności organizacji „Hizb ut-Tahrir”, którą Rosja uznaje za terrorystyczną, choć na Ukrainie nie jest zakazana. Organizacje praw człowieka podkreśliły, że sprawa ma charakter polityczny i jest kontynuacją systemowych represji wobec Tatarów krymskich na okupowanym Krymie. Wyrok: 29 kwietnia 2025 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem uznał Aydera Asanova za winnego z art. 205.5 ust. 2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej („udział w działalności organizacji terrorystycznej”) oraz art. 30 ust. 1, art. 278 („Przygotowanie do...

Asanov Marlen (Sulejman)

Aresztowanie: 12 października 2017 roku funkcjonariusze FSB Rosji przeprowadzili masowe przeszukania w domach krymskich Tatarów w Bachczysaraju. Po przeszukaniu zatrzymano dziennikarza obywatelskiego i wolontariusza Marlena (Sulejmana) Asanova. Razem z nim zatrzymano Timura Ibragimova, Memeta Bjelalova, Sejrana Salijewa, Servera Zekirjajewa i Ernesta Ametowa. Wszyscy zostali oskarżeni o udział w działalności organizacji „Hizb ut-Tahrir”, uznanej przez Rosję za terrorystyczną, choć w Ukrainie nie jest zakazana. Ukraińskie i międzynarodowe organizacje praw człowieka stwierdziły, że ściganie karne ma charakter polityczny i jest związane z aktywnością społeczną Marlena Asanova oraz jego udziałem w inicjatywie „Krymska solidarność”. Wyrok: 16 września 2020 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem uznał Marlena...

Asanow Eduard

Aresztowanie: 6 września 2023 roku funkcjonariusze FSB Rosji przeprowadzili przeszukanie w domu krymskiego Tatara Eduarda Ajdyrowicza Asanowa. Po przeszukaniu został zatrzymany i oskarżony o udział w nielegalnej formacji zbrojnej – batalionie imienia Nomana Czelebidżichana. Według rosyjskiego śledztwa, w latach 2016–2018 rzekomo był członkiem batalionu, a po powrocie na Krym nie poinformował rosyjskich organów o zaprzestaniu uczestnictwa w nim. Sam Eduard zaprzeczył winie. Wyjaśnił, że rzeczywiście bywał na granicy administracyjnej z Krymem, jednak nie był żołnierzem batalionu i nie brał udziału w jego działalności. Obrońcy praw człowieka podkreślili, że sprawa ma charakter polityczny i jest częścią kampanii prześladowania krymskich Tatarów za jakiekolwiek związki z obywatelską blokadą Krymu....

Asanow Ruslan

Zatrzymanie: 24 sierpnia 2023 roku, rejon bachczysarajski, tymczasowo okupowany Krym. Tego dnia rosyjskie służby przeprowadziły przeszukania w domach sześciu krymskotatarskich aktywistów, w tym Ruslana Asanowa. Po przeszukaniu został zatrzymany i przewieziony do okupacyjnego Sądu Rejonowego w Symferopolu. 24 sierpnia sąd zastosował wobec niego środek zapobiegawczy w postaci aresztu. Asanowowi postawiono zarzuty z art. 205.5 ust. 2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej, a później także z art. 30 ust. 1 i art. 278 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej — rzekome przygotowanie do siłowego przejęcia władzy. Sprawa stała się częścią tzw. „piątej grupy bachczysarajskiej” w sprawie „Hizb ut-Tahrir”. Wyrok: Na dzień 6 września 2026 roku Ruslan Asanow przebywa w areszcie, a jego sprawa jest rozpatrywana przez Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem. W 2026 roku sąd kontynuował rozpatrywanie sprawy i rozważał wnioski obrony; 15 czerwca 2026 roku obrona złożyła w sądzie 52 wnioski.

Awdży Eskender

Aresztowanie: 25 lipca 2023 roku rosyjskie siły bezpieczeństwa zatrzymały Eskendera Serwerowicza Awdży w miejscowości Nowoaleksiejewka w rejonie Heniczesku obwodu chersońskiego, która wówczas była pod kontrolą wojsk rosyjskich. Po zatrzymaniu został przewieziony na okupowany Krym, gdzie wszczęto przeciwko niemu postępowanie karne na podstawie art. 208 cz. 2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej (udział w nielegalnym formowaniu zbrojnym). Rosyjskie śledztwo twierdziło, że rzekomo był członkiem ochotniczego batalionu imienia Nomana Czelebidżichana. Sam Eskender zaprzeczył tym zarzutom. Ukraińscy obrońcy praw człowieka podkreślili, że sprawa ma charakter polityczny i jest kolejnym przykładem stosowania rosyjskiego prawa karnego wobec obywateli Ukrainy na okupowanych terytoriach. Wyrok: 12 grudnia 2023 roku okupacyjny Sąd Rejonowy w Heniczesku obwodu chersońskiego...

Faizullayev Aziz

Areszt: 7 czerwca 2022 roku w domu Aziza Faizullayeva, Tatara krymskiego, w rejonie Teodozji na Krymie przeprowadzono przeszukanie, po którym został zatrzymany i przewieziony do aresztu śledczego. Po zatrzymaniu media okupacyjne opublikowały wideo, na którym rzekomo „szczerze przyznaje się do wyprodukowania dwóch koktajli Mołotowa i podpalenia budynku okupacyjnej rady wiejskiej w Puszkinie, wcześniej rozbijając okno”. Obrońcy praw człowieka uznali to wideo za wynik przymusu. Według „śledztwa”, 5 czerwca 2022 roku Faizullayev, będąc nietrzeźwym, rozbił okno rady wiejskiej w Puszkinie i wrzucił do środka dwie butelki z mieszanką zapalającą. Ogień zniszczył większość mienia w pokoju deputowanych. W orzeczeniu „sądu” bezpośrednio stwierdzono, że Faizullayev uczynił to z powodu „niezgody na wojnę na Ukrainie, gdzie mieszkają jego...