Więźniowie polityczni

Bekirov Remzi
Zatrzymanie: 28 marca 2019 roku podczas masowych przeszukań w domach Tatarów krymskich w Symferopolu i okolicznych miejscowościach funkcjonariusze FSB Rosji zatrzymali Remziego Ismailowicza Bekirova — dziennikarza obywatelskiego, aktywistę „Krymskiej Solidarności” oraz korespondenta portalu „Grani.ru”. Razem z nim zatrzymano ponad dwudziestu Tatarów krymskich w ramach tzw. „drugiej symferopolskiej sprawy Hizb ut-Tahrir”. Rosyjskie śledztwo oskarżyło go o organizację działalności organizacji terrorystycznej, mimo że nie przedstawiono żadnych dowodów na przygotowanie czy dokonanie aktów przemocy. Ukraińscy i międzynarodowi obrońcy praw człowieka uznali sprawę za motywowaną politycznie i powiązali ją z aktywną działalnością dziennikarską Remziego oraz jego dokumentowaniem represji na okupowanym Krymie. Wyrok: 10 marca...

Bektemirov Vadim
Zatrzymanie: 7 lipca 2020 roku funkcjonariusze FSB Rosji przeprowadzili masowe przeszukania w domach Tatarów krymskich w Symferopolu i okolicznych rejonach okupowanego Krymu. Jednym z zatrzymanych był Vadim Zaidinovich Bektemirov. Wraz z nim zatrzymano Zekirya Muratova, Seyrana Salieva oraz innych figurantów tzw. sprawy „krymskich muzułmanów”. Rosyjski śledczy oskarżył Bektemirova o udział w działalności organizacji „Hizb ut-Tahrir”, która w Rosji uznawana jest za terrorystyczną, choć na Ukrainie jej działalność nie jest zabroniona. Ukraińskie i międzynarodowe organizacje praw człowieka stwierdziły, że sprawa ma charakter polityczny i jest kolejnym przykładem prześladowania Tatarów krymskich za przekonania religijne i postawę obywatelską. Wyrok: 11 lutego 2022 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem...

Belyalov Mamyt
Zatrzymanie: 10 września 2022 roku funkcjonariusze FSB Rosji zatrzymali Mamuta Enwerowicza Belyalova w tymczasowo okupowanej Teodozji. Według informacji rodziny i obrońców praw człowieka, po zatrzymaniu był przetrzymywany przez kilka dni bez kontaktu ze światem zewnętrznym, poddawany brutalnym torturom prądem elektrycznym, pobiciu i presji psychicznej, zmuszany do przyznania się do rzekomego przygotowania dywersji i zabójstwa jednego z przedstawicieli administracji okupacyjnej. Później wszczęto przeciwko niemu postępowanie karne na podstawie szeregu artykułów rosyjskiego kodeksu karnego. Ukraińskie organizacje praw człowieka oświadczyły, że sprawa jest sfabrykowana, a uzyskane pod torturami „zeznania” nie mogą być uznane za dowody. Wyrok: 12 września 2022 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Mamuta Belyalova na...

Belyalov Memet
Aresztowanie: 11 października 2017 roku funkcjonariusze FSB Rosji przeprowadzili masowe przeszukania w domach Tatarów krymskich w Bachczysaraju. Jednym z zatrzymanych był Memet Reszatowicz Belyalov — aktywista organizacji społecznej „Krymska Solidarność”. Razem z nim zatrzymano Timura Ibragimova, Marlena (Sulejmana) Asanova, Seyrana Salijewa, Ernesta Ametova i Servera Zekiryaeva. Wszyscy zostali oskarżeni o przynależność do islamskiej organizacji politycznej „Hizb ut-Tahrir”, którą Rosja uważa za terrorystyczną, choć na Ukrainie nie jest zakazana. Organizacje praw człowieka stwierdziły, że sprawa ma podłoże polityczne i jest wymierzona w tłumienie aktywności obywatelskiej Tatarów krymskich. Wyrok: 16 września 2020 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem uznał Memeta Belyalova za winnego zarzutów...

Bessarabov Ołeksij
Zatrzymanie: 9 listopada 2016 roku funkcjonariusze FSB Rosji zatrzymali w Sewastopolu ukraińskiego dziennikarza, analityka wojskowego i oficera rezerwy Marynarki Wojennej Ukrainy Ołeksija Jurijowicza Bessarabowa. Razem z nim zatrzymano Wołodymyra Dudkę i Dmytra Sztyblikowa. Rosyjskie służby specjalne ogłosiły rzekome wykrycie „grupy dywersyjno-terrorystycznej” Głównego Zarządu Wywiadu Ministerstwa Obrony Ukrainy, która według śledztwa przygotowywała dywersje na terytorium okupowanego Krymu. Władze ukraińskie, organizacje międzynarodowe i obrońcy praw człowieka uznali sprawę za sfabrykowaną, a „zeznania” uzyskane podczas śledztwa za wynik presji. Wyrok: 4 kwietnia 2019 roku kontrolowany przez Rosję Sąd Miejski w Sewastopolu uznał Ołeksija Bessarabowa za winnego z art. 30 ust. 1, pkt A ust. 2 art. 281...
Bibik Tetiana
Zatrzymanie: brak dokładnej daty w dostępnych źródłach. Wyrok: Na dzień 17 lipca 2026 roku brak informacji o wydaniu wyroku w dostępnych źródłach. Tetiana Bibik jest przetrzymywana. Jej nazwisko znajduje się na listach obywateli Ukrainy, których Federacja Rosyjska nielegalnie przetrzymuje z powodów politycznych.

Biloousova Marina
Zatrzymanie: 27 maja 2025 roku rosyjskie służby zatrzymały Marinę Henrichownę Biloousową, mieszkankę miasta Primorsk w obwodzie zaporoskim, która przebywała na tymczasowo okupowanym terytorium. Według rosyjskiego śledztwa, w styczniu 2024 roku rzekomo dokonała przelewu na wsparcie Sił Zbrojnych Ukrainy. Przeciwko niej wszczęto postępowanie karne z artykułu 275 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej („zdrada państwowa”). Obrońcy praw człowieka podkreślają, że Rosja nielegalnie stosuje swoje prawo karne wobec obywateli Ukrainy na okupowanych terytoriach, a sprawa ma charakter polityczny. Wyrok: w grudniu 2025 roku nielegalnie utworzony rosyjski sąd na tymczasowo okupowanym terytorium obwodu zaporoskiego uznał Marinę Biloousową za winną „zdrady państwowej” i skazał ją na 12 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności w kolonii o ogólnym reżimie.
Bodnar Wołodymyr
Aresztowanie: W lutym 2024 roku rosyjskie służby zatrzymały na okupowanym Krymie obywatela Ukrainy Wołodymyra Bodnara. Był trzecim oskarżonym w sprawie, w której strona rosyjska twierdziła, że planowano zamach na mianowanego przez Rosję „szefa” okupowanego Krymu, Siergieja Aksjonowa. W sprawie tej pojawili się również Wołodymyr Ananjew i Oksana Szewczenko. Niezależne zweryfikowanie twierdzeń rosyjskiego śledztwa dotyczących okoliczności sprawy jest niemożliwe. Wyrok: 23 czerwca 2025 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał 51-letniego Wołodymyra Bodnara na 13 lat pozbawienia wolności. Pierwsze trzy lata ma spędzić w więzieniu, kolejne dziesięć w kolonii o zaostrzonym rygorze. Sąd nałożył również na niego grzywnę w wysokości 500 tysięcy rubli. Strona rosyjska uznała go za winnego przygotowywania do...
Bodnaraszyk Sergiej
Zatrzymanie: w październiku 2024 roku funkcjonariusze FSB Rosji zatrzymali Sergieja Borisowicza Bodnaraszyka, mieszkańca Sewastopola. Według rosyjskiego śledztwa, od stycznia do października 2023 roku miał on rzekomo przekazywać ukraińskim służbom specjalnym zdjęcia i informacje o lokalizacjach rosyjskiego sprzętu wojskowego i obiektów wojskowych w Sewastopolu. Przeciwko niemu wszczęto postępowanie karne z artykułu 275 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej („zdrada stanu”). Obrońcy praw człowieka podkreślają, że sprawa ma charakter polityczny, a prześladowania odbywają się w warunkach okupacji Krymu, gdzie władze rosyjskie aktywnie stosują artykuł o „zdradzie stanu” wobec obywateli Ukrainy. Wyrok: 22 sierpnia 2025 roku kontrolowany przez Rosję Sąd Miejski w Sewastopolu skazał Sergieja Bodnaraszyka na 14 lat pozbawienia wolności w kolonii o zaostrzonym rygorze. Oprócz głównej kary, sąd nałożył 1 rok ograniczenia wolności po zwolnieniu oraz grzywnę w wysokości 200 tysięcy rubli rosyjskich. Na moment ostatnich doniesień wyrok nie był jeszcze prawomocny z powodu apelacji.
Bondarashyk Serhij
Zatrzymanie: W sierpniu 2025 roku okupacyjne „organy ścigania” Sewastopola zatrzymały 45-letniego miejscowego mieszkańca Serhija Bondarashyka. Oskarżono go o „zdradę państwa” za rzekome przekazywanie ukraińskim służbom specjalnym informacji i zdjęć dotyczących lokalizacji rosyjskiego sprzętu wojskowego. Wyrok: 22 sierpnia 2025 roku okupacyjny Sąd Miejski w Sewastopolu skazał Serhija Bondarashyka na 14 lat pozbawienia wolności w kolonii o zaostrzonym rygorze, 1 rok ograniczenia wolności po zwolnieniu oraz grzywnę w wysokości 200 000 rubli rosyjskich. Wyrok nie jest prawomocny, trwa apelacja.

Bondarenko Wiktor
Zatrzymanie: 13 marca 2024 roku rosyjskie siły bezpieczeństwa uprowadziły Wiktora Mykołajowicza Bondarenkę — pastora kościoła ewangelickiego i wolontariusza z Berdiańska. Został zatrzymany na ulicy, gdy wyprowadzał psa. Rodzina przez prawie trzy tygodnie nie wiedziała, gdzie się znajduje. Później okazało się, że przetrzymywany jest w izolatorze w Melitopolu, a następnie przeniesiony do aresztu śledczego w okupowanym Doniecku. Rosyjskie siły oskarżyły Bondarenkę o rzekome wysadzenie stacji transformatorowej, linii energetycznej, udział w „grupie dywersyjno-rozpoznawczej” i współpracę z pułkiem „Azow”. Rodzina i obrońcy praw człowieka twierdzą, że wszystkie zarzuty zostały sfabrykowane, a „przyznania się” uzyskano pod torturami. Już w kwietniu 2022 roku został uprowadzony razem z zięciem, przetrzymywany przez 13 dni, bity i torturowany, ale wtedy został zwolniony. Wyrok: 3 grudnia 2024 roku nielegalny sąd w okupowanym Doniecku skazał Wiktora Bondarenkę na 22 lata pozbawienia wolności w kolonii o zaostrzonym rygorze oraz grzywnę w wysokości 1 miliona rubli rosyjskich. Pierwsze trzy lata ma odbyć w więzieniu, resztę kary — w kolonii o zaostrzonym rygorze. Sąd okupacyjny skonfiskował również jego samochód. 17 kwietnia 2025 roku sąd apelacyjny pozostawił wyrok bez zmian. Następnie Wiktor został przetransportowany przez kilka rosyjskich aresztów śledczych, a później przewieziony do słynnego więzienia „Władimirskij central”. Obrońcy praw człowieka podkreślają, że podczas transportu jego stan zdrowia znacznie się pogorszył, a nie otrzymuje niezbędnej pomocy medycznej.

Brażnik Ołeksij
Zatrzymanie: Rosyjscy okupanci uprowadzili go 21 września 2022 roku bezpośrednio z miejsca pracy, po czym przetrzymywano go na komisariacie policji w Enerhodarze. Mężczyzna był torturowany, a następnie przewieziony do melitopolskiego aresztu śledczego. Wyrok: Na dzień 17 lipca 2026 roku wyrok nie został wydany. Federacja Rosyjska nie poinformowała o przekazaniu sprawy do sądu. Ołeksij Brażnik jest nielegalnie przetrzymywany jako cywilny zakładnik. Organizacje praw człowieka kwalifikują jego przetrzymywanie jako naruszenie norm międzynarodowego prawa humanitarnego.