Więźniowie polityczni
Barijew Eskender
Zatrzymanie: Eskender Barijew – członek Medżlisu narodu krymskotatarskiego, obrońca praw człowieka i założyciel organizacji pozarządowej „Krymskotatarskie Centrum Zasobów”, którą kieruje. Pod jego kierownictwem Centrum dokumentuje prześladowania polityczne, wymuszone zaginięcia, nielegalne zatrzymania i inne naruszenia praw człowieka na okupowanym Krymie. Barijew otwarcie sprzeciwia się okupacji półwyspu i broni praw Tatarów krymskich. Władze rosyjskie wszczęły przeciwko niemu postępowanie karne i ogłosiły go w międzynarodowym poszukiwaniu. Eskender Barijew jest ścigany karnie przez rosyjskie władze okupacyjne na podstawie art. 280.1 § 2 Kodeksu karnego Federacji Rosyjskiej. Wyrok: Władze okupacyjne oskarżają Eskendera Barijewa o publiczne nawoływanie do działań mających na celu naruszenie integralności terytorialnej Rosji z wykorzystaniem środków masowego przekazu. W ramach sprawy sąd okupacyjny zaocznie zastosował wobec niego środek zapobiegawczy w postaci aresztu w przypadku zatrzymania lub ekstradycji do Federacji Rosyjskiej.
Barmakin Dmytro
Zatrzymanie: Dmytro Barmakin, pochodzący z Krymu, przyjechał do Rosji z żoną Oleną, która opiekowała się chorą matką. W lipcu 2018 roku w domu teściowej we Władywostoku przeprowadzono przeszukanie, po którym Barmakin został aresztowany pod zarzutem „organizacji działalności organizacji ekstremistycznej” (art. 282.2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej). Spędził w areszcie śledczym 447 dni – ponad 14 miesięcy. Po zwolnieniu z aresztu przez dwa lata podlegał ograniczeniom: nie mógł zmieniać miejsca zamieszkania ani kontaktować się z określonymi osobami. Niedługo po zatrzymaniu wszczęto postępowanie karne również przeciwko jego żonie Olenie. Wyrok: Sprawa Barmakina przeszła przez trzy instancje sądowe. W listopadzie 2021 roku Sąd Rejonowy Pierworeczeński we Władywostoku uniewinnił go – pierwszy taki wyrok uniewinniający dla „Świadka Jehowy” za „ekstremizm” w Rosji. Sąd stwierdził: „Przeprowadzanie obrzędów religijnych w pomieszczeniach mieszkalnych lub komercyjnych nie narusza prawa, lecz jest realizacją praw wiernych do wolności sumienia i religii”. Jednak w kwietniu 2022 roku sąd krajowy uchylił wyrok uniewinniający i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia. W kwietniu 2023 roku ten sam sąd ponownie rozpatrzył sprawę w trybie zamkniętym. 28 kwietnia 2023 roku Barmakin został skazany na 8 lat kolonii o ogólnym reżimie oraz 1 rok ograniczenia wolności po odbyciu głównego wyroku. Prokurator żądał 9 lat – piąty i najcięższy wówczas wyrok dla „Świadka Jehowy” w Rosji. Po ogłoszeniu wyroku Barmakin został zatrzymany bezpośrednio na sali sądowej.
Batyr Marat
Zatrzymanie: Według świadków 2 października 2025 roku, nieznane osoby wyprowadziły mężczyznę z mieszkania, zaprowadziły do jego garażu, skąd został wywieziony w nieznanym kierunku. Wyrok: Na dzień 17 lipca 2026 roku wyrok nie został wydany. Marat Batyr jest nielegalnie przetrzymywany w areszcie śledczym. Strona rosyjska oficjalnie nie dostarczyła pełnych informacji o postawionych zarzutach. Obrońcy praw człowieka uznają jego prześladowanie za motywowane politycznie i kwalifikują sprawę jako wymuszone zaginięcie z późniejszym nielegalnym pozbawieniem wolności.
Bazarov Farhod
Aresztowanie: 27 marca 2019 roku rosyjskie siły przeprowadziły największe wówczas przeszukania w domach Tatarów krymskich w Symferopolu i okolicznych miejscowościach. Jednym z zatrzymanych był Farhod Egamberdijewicz Bazarov — działacz społeczny i uczestnik inicjatywy „Krymska solidarność”. Razem z nim zatrzymano ponad dwudziestu Tatarów krymskich w ramach tzw. „drugiej symferopolskiej sprawy Hizb ut-Tahrir”. Rosyjskie śledztwo oskarżyło go o udział w działalności organizacji „Hizb ut-Tahrir”, którą Rosja uważa za terrorystyczną, choć na Ukrainie nie jest ona zakazana. Ukraińskie i międzynarodowe organizacje praw człowieka stwierdziły, że sprawa ma charakter polityczny i jest skierowana na tłumienie aktywności obywatelskiej Tatarów krymskich. Wyrok: 10 marca 2022 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy...
Bechter Halina
Zatrzymanie: 2 października 2025 roku rosyjskie służby zatrzymały Halinę Grigoriewną Bechter, mieszkankę wsi Plodorodne (czasowo okupowana część obwodu zaporoskiego). Według rosyjskiego śledztwa, w lipcu 2023 roku miała dokonać przelewu na wsparcie Sił Zbrojnych Ukrainy przez ukraińską aplikację bankową. Przeciwko emerytce wszczęto postępowanie karne na podstawie artykułu 275 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej („zdrada państwowa”). Obrońcy praw człowieka podkreślają, że postępowanie karne jest związane z poparciem dla Ukrainy i ma charakter polityczny. Wyrok: 5 marca 2026 roku tzw. „Sąd Obwodowy w Zaporożu”, utworzony przez władze okupacyjne Rosji, skazał Halinę Bechter na 11 lat pozbawienia wolności w kolonii o ogólnym reżimie z dodatkowym rokiem ograniczenia wolności. Po wydaniu wyroku pozostawiono ją w areszcie śledczym nr 1 w Symferopolu, gdzie oczekuje na rozpatrzenie apelacji. Rosyjska prokuratura zaskarżyła wyrok, domagając się zwiększenia kary do 16 lat.
Bekirov Akim
Aresztowanie: 27 marca 2019 roku podczas masowych przeszukań w domach Tatarów krymskich w dzielnicach Kamjanka i Stroganowka w Symferopolu funkcjonariusze FSB zatrzymali Akima Ekremowicza Bekirova. W tym czasie był aktywnym uczestnikiem inicjatywy społecznej „Krymska solidarność”, pomagał rodzinom więźniów politycznych, zajmował się kwestiami bezpieczeństwa IT, organizował przesyłki do aresztów śledczych i regularnie uczestniczył w rozprawach sądowych. Jeszcze przed aresztowaniem Akim mówił bliskim, że zauważył śledzenie siebie i swojego domu. Rosyjskie śledztwo oskarżyło go o udział w działalności organizacji „Hizb ut-Tahrir”, która jest zakazana w Rosji, ale legalnie działa na Ukrainie i w większości krajów świata. Obrońcy praw człowieka podkreślili, że sprawa ma charakter polityczny i jest częścią systemowych represji wobec krymskich...
Bekirov Dżebbar
Aresztowanie: 17 sierpnia 2021 roku rosyjskie siły bezpieczeństwa przeprowadziły serię przeszukań w domach Tatarów krymskich w Sewastopolu, rejonach symferopolskim i bachczysarajskim okupowanego Krymu. Jednym z zatrzymanych był Dżebbar Sejranowicz Bekirov. Razem z nim zatrzymano Rustema Murasova, Rustema Tajirova, Zawura Abdullajewa i Raifa Fiewziewa. Wszyscy zostali oskarżeni o udział w działalności organizacji „Hizb ut-Tahrir”, uznanej przez Rosję za terrorystyczną, choć na Ukrainie nie jest zakazana. Obrońcy praw człowieka stwierdzili, że sprawa ma charakter polityczny i jest kolejnym epizodem systematycznych prześladowań Tatarów krymskich ze względów religijnych i obywatelskich. Wyrok: 31 maja 2023 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Dżebbara Bekirova na 17 lat pozbawienia wolności. Pierwsze 4 lata ma...
Bekirov Enver
Zatrzymanie: 11 lutego 2016 roku funkcjonariusze FSB Rosji przeprowadzili serię przeszukań w Jałcie i okolicznych miejscowościach. Jednym z zatrzymanych był Enver Bekirov. Razem z nim zatrzymano Emira-Useina Kuku, Muslima Alijewa, Wadima Siruka, Arsena Dżapparowa i Refata Alimowa. Wszyscy zostali oskarżeni o przynależność do islamskiej organizacji politycznej Hizb ut-Tahrir, która w Rosji jest uznawana za terrorystyczną, choć na Ukrainie jej działalność nie jest zakazana. Organizacje praw człowieka stwierdziły, że sprawa ma charakter polityczny i jest jednym z pierwszych masowych prześladowań Tatarów krymskich po okupacji Krymu. Wyrok: 12 listopada 2019 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem uznał Envera Bekirova za winnego i skazał go na 18 lat pozbawienia wolności w kolonii o zaostrzonym rygorze. Pierwsze 5...
Bekirov Remzi
Zatrzymanie: 28 marca 2019 roku podczas masowych przeszukań w domach Tatarów krymskich w Symferopolu i okolicznych miejscowościach funkcjonariusze FSB Rosji zatrzymali Remziego Ismailowicza Bekirova — dziennikarza obywatelskiego, aktywistę „Krymskiej Solidarności” oraz korespondenta portalu „Grani.ru”. Razem z nim zatrzymano ponad dwudziestu Tatarów krymskich w ramach tzw. „drugiej symferopolskiej sprawy Hizb ut-Tahrir”. Rosyjskie śledztwo oskarżyło go o organizację działalności organizacji terrorystycznej, mimo że nie przedstawiono żadnych dowodów na przygotowanie czy dokonanie aktów przemocy. Ukraińscy i międzynarodowi obrońcy praw człowieka uznali sprawę za motywowaną politycznie i powiązali ją z aktywną działalnością dziennikarską Remziego oraz jego dokumentowaniem represji na okupowanym Krymie. Wyrok: 10 marca...
Bektemirov Vadim
Zatrzymanie: 7 lipca 2020 roku funkcjonariusze FSB Rosji przeprowadzili masowe przeszukania w domach Tatarów krymskich w Symferopolu i okolicznych rejonach okupowanego Krymu. Jednym z zatrzymanych był Vadim Zaidinovich Bektemirov. Wraz z nim zatrzymano Zekirya Muratova, Seyrana Salieva oraz innych figurantów tzw. sprawy „krymskich muzułmanów”. Rosyjski śledczy oskarżył Bektemirova o udział w działalności organizacji „Hizb ut-Tahrir”, która w Rosji uznawana jest za terrorystyczną, choć na Ukrainie jej działalność nie jest zabroniona. Ukraińskie i międzynarodowe organizacje praw człowieka stwierdziły, że sprawa ma charakter polityczny i jest kolejnym przykładem prześladowania Tatarów krymskich za przekonania religijne i postawę obywatelską. Wyrok: 11 lutego 2022 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem...
Belyalov Mamyt
Zatrzymanie: 10 września 2022 roku funkcjonariusze FSB Rosji zatrzymali Mamuta Enwerowicza Belyalova w tymczasowo okupowanej Teodozji. Według informacji rodziny i obrońców praw człowieka, po zatrzymaniu był przetrzymywany przez kilka dni bez kontaktu ze światem zewnętrznym, poddawany brutalnym torturom prądem elektrycznym, pobiciu i presji psychicznej, zmuszany do przyznania się do rzekomego przygotowania dywersji i zabójstwa jednego z przedstawicieli administracji okupacyjnej. Później wszczęto przeciwko niemu postępowanie karne na podstawie szeregu artykułów rosyjskiego kodeksu karnego. Ukraińskie organizacje praw człowieka oświadczyły, że sprawa jest sfabrykowana, a uzyskane pod torturami „zeznania” nie mogą być uznane za dowody. Wyrok: 12 września 2022 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Mamuta Belyalova na...
Belyalov Memet
Aresztowanie: 11 października 2017 roku funkcjonariusze FSB Rosji przeprowadzili masowe przeszukania w domach Tatarów krymskich w Bachczysaraju. Jednym z zatrzymanych był Memet Reszatowicz Belyalov — aktywista organizacji społecznej „Krymska Solidarność”. Razem z nim zatrzymano Timura Ibragimova, Marlena (Sulejmana) Asanova, Seyrana Salijewa, Ernesta Ametova i Servera Zekiryaeva. Wszyscy zostali oskarżeni o przynależność do islamskiej organizacji politycznej „Hizb ut-Tahrir”, którą Rosja uważa za terrorystyczną, choć na Ukrainie nie jest zakazana. Organizacje praw człowieka stwierdziły, że sprawa ma podłoże polityczne i jest wymierzona w tłumienie aktywności obywatelskiej Tatarów krymskich. Wyrok: 16 września 2020 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem uznał Memeta Belyalova za winnego zarzutów...