Więźniowie polityczni

Saledinov Ayder

Zatrzymanie: 12 października 2016 roku na okupowanym Krymie rosyjskie służby przeprowadziły jednoczesne przeszukania w domach Tatarów krymskich w dzielnicach Kamjanka i Strogonówka w rejonie symferopolskim. Wśród zatrzymanych był Ayder Saledinov. Razem z nim zatrzymano Tejmura i Uzeira Abdulłajewów, Rustema Ismaiłowa oraz Emila Dżemadenowa. Podczas przeszukania w domu Saledinova służby skonfiskowały telefony komórkowe, dysk twardy komputera oraz literaturę religijną. W domu mieszkała wówczas duża rodzina. Po przeszukaniu Saledinov został zatrzymany i aresztowany. Strona rosyjska oskarżyła go na podstawie art. 205.5 ust. 2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej o „udział w działalności organizacji terrorystycznej”, mając na myśli organizację religijną „Hizb ut-Tahrir”. Ukraińscy obrońcy praw człowieka uważają, że prześladowanie Tatarów krymskich w tej sprawie jest motywowane politycznie. Wyrok: 18 czerwca 2019 roku Północnokaukaski Okręgowy Sąd Wojskowy Federacji Rosyjskiej skazał Aydera Saledinova na 12 lat pozbawienia wolności w kolonii o zaostrzonym rygorze. Saledinov i inni oskarżeni nie przyznali się do winy. 24 grudnia 2019 roku Sąd Najwyższy Federacji Rosyjskiej skrócił wyrok Ayderowi Saledinovowi o sześć miesięcy. Ostateczny wymiar kary wynosi 11 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.

Salijew Seiran

Zatrzymanie: 11 października 2017 roku w okupowanym Bachczysaraju rosyjskie siły bezpieczeństwa zatrzymały krymskotatarskiego aktywistę i dziennikarza obywatelskiego Seirana Salijewa. W ramach tzw. „drugiej bachczysarajskiej sprawy Hizb ut-Tahrir” zatrzymano również pięciu innych krymskich Tatarów: Timura Ibragimowa, Marlena Asanowa, Memeta Bielialowa, Serwera Zekirjajewa i Ernesta Ametowa. Przed tym Salijew był już pod presją sił okupacyjnych. 26 stycznia 2017 roku w jego domu przeprowadzono pierwsze przeszukanie, a następnie kolejne. W 2016 roku został ukarany grzywną za udział w publicznej akcji, którą siły okupacyjne uznały za nielegalne zgromadzenie. Strona rosyjska oskarżyła Salijewa o rzekomy udział w działalności „organizacji terrorystycznej”, przygotowanie do siłowego przejęcia władzy oraz publiczne nawoływanie do działalności terrorystycznej, powołując się na jego rzekomy udział w „Hizb ut-Tahrir”. Ukraińscy i międzynarodowi obrońcy praw człowieka uważają to za politycznie motywowane prześladowanie za przekonania religijne i działalność obywatelską. Wyrok: 16 września 2020 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy Federacji Rosyjskiej w Rostowie nad Donem skazał Seirana Salijewa na 16 lat pozbawienia wolności w kolonii o zaostrzonym rygorze. Uznano go za winnego z art. 205.5 cz. 2, art. 30 cz. 1 oraz art. 278, a także art. 205.2 cz. 2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej. 14 marca 2021 roku Wojskowy Sąd Apelacyjny we Własysie częściowo uwzględnił skargę obrony i zmniejszył karę Salijewowi o rok — do 15 lat pozbawienia wolności. Jedno z oskarżeń zostało wycofane.

Salimov Dlaver

Aresztowanie: W sierpniu 2023 roku na stacji benzynowej Dlaver zwrócił uwagę pracownikowi noszącemu czapkę z symboliką rosyjskiej agresji wojskowej „Z” i zażądał jej zdjęcia. Podczas słownej wymiany zdań Salimov wyraził groźbę, którą rosyjskie organy ścigania uznały za groźbę zabójstwa. Nagranie incydentu zostało rozpowszechnione w prorosyjskich kanałach Telegram związanych z rosyjskimi służbami bezpieczeństwa. Po tym zdarzeniu przeciwko Salimovowi wszczęto postępowanie karne na podstawie art. 119 ust. 2 Kodeksu karnego Federacji Rosyjskiej („groźba zabójstwa lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu z motywów politycznej lub ideologicznej nienawiści”). Według adwokata Emila Kurbedinova, po aresztowaniu funkcjonariusze służb bezpieczeństwa proponowali Salimovowi nagranie wideo z przeprosinami i publiczne poparcie dla rosyjskiej...

Sawczenko Egor

Zatrzymanie: Pod koniec maja 2023 roku w okupowanej Kerczu funkcjonariusze rosyjskich służb zatrzymali Egora Sawczenkę i Michaiła Żydkowa. Wcześniej obaj zostali poddani aresztowi administracyjnemu, a następnie wszczęto postępowanie karne za nanoszenie proukraińskich i antywojennych graffiti na obiektach w mieście. Według obrońców praw człowieka, młodych ludzi oskarżono o wandalizm z motywów politycznej nienawiści (art. 214 ust. 2 KK FR), co grozi do trzech lat pozbawienia wolności. Po zatrzymaniu przebywali w areszcie domowym. Przed wszczęciem postępowania karnego prorosyjski kanał Telegram „Krymski SMERSZ” opublikował wideo, na którym Sawczenko i Żydkow pod presją przepraszają za „poukraińskie graffiti” i deklarują poparcie dla rosyjskiej inwazji. Obrońcy praw człowieka oceniają...

Seidalijew Nasrulla

Zatrzymanie: 4 marca 2022 roku w okupowanym Krymie rosyjskie służby zatrzymały tatarskiego aktywistę, zastępcę przewodniczącego Chersońskiego Regionalnego Medżlisu Tatarów Krymskich, Nasrullę Seidalijewa. Tego dnia przyjechał na Krym, aby odwiedzić syna mieszkającego we wsi Stroganowka. Seidalijew został zatrzymany w Symferopolu. Następnie wszczęto przeciwko niemu postępowanie karne na podstawie art. 208 ust. 2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej – rzekomo za udział w nielegalnej formacji zbrojnej. Rosyjskie śledztwo powiązało sprawę Seidalijewa z tzw. „Krymskotatarskim Batalionem Ochotniczym im. Nomana Czelebidżichana”. Według oskarżenia, miał on rzekomo dostarczać uczestnikom formacji żywność i wykonywać prace gospodarcze. Wyrok: 30 listopada 2022 roku okupacyjny „sąd” na Krymie skazał Nasrullę Seidalijewa na 9 lat pozbawienia wolności w kolonii o zaostrzonym rygorze oraz 1 rok nadzoru administracyjnego po zwolnieniu.

Seidamet Alian

Zatrzymanie: Dokładna data zatrzymania nie została ujawniona w dostępnych źródłach. Wiadomo, że Alian Seidamet stał się przedmiotem postępowania karnego Federacji Rosyjskiej pod zarzutem rzekomego udziału w batalionie imienia Nomana Czelebidżichana. Informacje o jego sprawie znajdują się w monitoringu Centrum Zasobów Krymskotatarskich. Wyrok: Na dzień 22.07.2026 roku brak informacji w dostępnych, zweryfikowanych źródłach o prawomocnym wyroku lub uwolnieniu Aliana Seidameta. Federacja Rosyjska ściga go w ramach tzw. „sprawy batalionu imienia Nomana Czelebidżichana”, który Sąd Najwyższy RF w 2022 roku uznał za „organizację terrorystyczną”. Ukraińscy i międzynarodowi obrońcy praw człowieka uważają to ściganie za motywowane politycznie.

Seidametov Lenur

Zatrzymanie: 17 lutego 2021 roku na okupowanym Krymie rosyjskie siły przeprowadziły masowe przeszukania w domach Tatarów krymskich w Biłohirsku, Bachczysaraju, Symferopolu, Sewastopolu i rejonie radzieckim. Wśród zatrzymanych był aktywista tatarski Lenur Seidametov. Razem z nim zatrzymano Timura Jalkabowa, Azamata Ejupowa, Jaszara Szichametowa, Ernesta Ibragimowa i Olega Fiedorowa. Po przeszukaniu Seidametowa przewieziono do zarządu FSB Rosji na okupowanym Krymie, a następnie umieszczono w areszcie śledczym. Strona rosyjska oskarżyła go na podstawie art. 205.5 ust. 2 Kodeksu karnego Federacji Rosyjskiej o rzekomy udział w działalności organizacji uznawanej przez rosyjskie prawo za terrorystyczną, chodziło o „Hizb ut-Tahrir”. Seidametowowi zarzucono również przygotowanie do siłowego przejęcia władzy na podstawie art. 30 ust. 1 i art. 278 Kodeksu karnego Federacji Rosyjskiej. Wyrok: 22 marca 2022 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Lenura Seidametowa na 13 lat pozbawienia wolności w kolonii o zaostrzonym rygorze, w tym 4 lata w więzieniu i 1 rok ograniczenia wolności.

Seidametov Refat

Zatrzymanie: 24 stycznia 2023 roku na okupowanym Krymie rosyjskie służby przeprowadziły masowe przeszukania w domach krymskich Tatarów w rejonie dżankońskim. Wśród zatrzymanych był krymskotatarski aktywista i przedsiębiorca Refat Seidametov, mieszkający w wiosce Tymofijówka. Jednocześnie zatrzymano także Halila Mambetova, Osmana Abdurazakova, Lemana Zekieriajewa i Ajdera Asanova. Później w ramach tej samej sprawy zatrzymano Ekrema Krosza. Po przeszukaniach mężczyzn przewieziono do okupacyjnego zarządu FSB w Symferopolu. 25 stycznia 2023 roku nielegalny „Sąd Rejonowy Kijowski” w Symferopolu zastosował wobec wszystkich zatrzymanych środek zapobiegawczy w postaci aresztu. Strona rosyjska oskarżyła ich o rzekomy udział w działalności „Hizb ut-Tahrir” oraz przygotowania do siłowego przejęcia władzy. Obrońcy praw człowieka podkreślają, że takie sprawy karne przeciwko krymskim Tatarom są motywowane politycznie. Oskarżenia opierają się na stosowaniu rosyjskiego prawa na okupowanym Krymie i prześladowaniu ludzi za ich przekonania religijne i aktywność obywatelską. Wyrok: 29 kwietnia 2025 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Refata Seidametova na 14 lat pozbawienia wolności. Pierwsze 4 lata ma spędzić w więzieniu, a resztę kary w kolonii o zaostrzonym rygorze. Po zwolnieniu sąd nałożył na niego również 1 rok ograniczenia wolności. Seidametova uznano za winnego na podstawie art. 205.5 ust. 2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej — rzekomy udział w działalności organizacji uznanej przez rosyjskie prawo za terrorystyczną, oraz art. 30 ust. 1 i art. 278 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej — rzekome przygotowania do siłowego przejęcia władzy.

Seitabdiyev Seitveli

Zatrzymanie: 27 marca 2019 roku w okupowanym Symferopolu rosyjskie służby przeprowadziły szeroko zakrojone przeszukania w domach Tatarów krymskich. Jednym z zatrzymanych był Seitveli Seitabdiyev. Masowe przeszukania miały miejsce w ramach tzw. „drugiej symferopolskiej grupy” sprawy „Hizb ut-Tahrir”. Strona rosyjska oskarżyła Seitabdiyeva o rzekomy udział w działalności „Hizb ut-Tahrir” i przygotowania do „przemocowego przejęcia władzy”. Zarzucono mu art. 205.5 ust. 2, art. 30 ust. 1 oraz art. 278 Kodeksu karnego Federacji Rosyjskiej. Ukraińscy obrońcy praw człowieka uważają te prześladowania Tatarów krymskich za motywowane politycznie. Po zatrzymaniu Seitveli Seitabdiyev przebywał w areszcie śledczym na okupowanym Krymie, a następnie został przewieziony do Rosji na rozprawę sądową. Wyrok: 18 marca 2022 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Seitveli Seitabdiyeva na 14 lat pozbawienia wolności w kolonii o zaostrzonym rygorze. Pierwsze 5 lat miał spędzić w więzieniu, resztę wyroku — w kolonii o zaostrzonym rygorze. 7 lipca 2023 roku Wojskowy Sąd Apelacyjny we Własysie pozostawił wyrok bez zmian.

Seitaliev Nariman

Zatrzymanie: 12 lutego 2026 roku rosyjskie służby przeprowadziły przeszukanie w domu Narimana Seitalieva, po czym został zatrzymany i przewieziony do Symferopola. Wyrok: Na dzień 22.07.2026 roku wyrok nie został wydany. Narimanowi Seitalievowi zarzuca się art. 205.5 ust. 1 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej („organizacja działalności organizacji terrorystycznej”) z powodu rzekomego związku z islamską partią polityczną „Hizb ut-Tahrir”. Organizacje praw człowieka uważają, że prześladowanie jest motywowane politycznie i wiążą je z systematycznym naciskiem na Tatarów krymskich w tymczasowo okupowanym Krymie.

Seithalilov Rustem

Zatrzymanie: 27 marca 2019 roku w okupowanym Krymie rosyjskie służby przeprowadziły masowe przeszukania w domach Tatarów krymskich w Kamjance, Strogonówce i Białym w rejonie symferopolskim. Rustem Seithalilov był jednym z zatrzymanych w ramach tzw. drugiej symferopolskiej grupy w sprawie „Hizb ut-Tahrir”. Po zatrzymaniu został umieszczony w areszcie. Rosyjskie śledztwo oskarżyło Seithalilova na podstawie art. 205.5 ust. 2 Kodeksu karnego Federacji Rosyjskiej — „udział w działalności organizacji uznanej za terrorystyczną”. Później do oskarżenia dodano art. 30 ust. 1 i art. 278 Kodeksu karnego Federacji Rosyjskiej — rzekome przygotowanie do siłowego przejęcia władzy. Wyrok: 18 marca 2022 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Rustema Seithalilova na 14 lat pozbawienia wolności. Pierwsze 5 lat miał spędzić w więzieniu, a następnie odbywać karę w kolonii o zaostrzonym rygorze. Sąd nałożył również 1 rok ograniczenia wolności po zwolnieniu. 7 lipca 2023 roku Wojskowy Sąd Apelacyjny w Moskwie utrzymał wyrok w mocy.

Seitmemetov Rustem

Zatrzymanie: 11 marca 2020 roku w okupowanym Bachczysaraju rosyjskie siły przeprowadziły masowe przeszukania w domach Tatarów krymskich. Wśród zatrzymanych był działacz społeczny Tatarów krymskich Rustem Seitmemetov. Razem z nim zatrzymano jego siostrzeńców — Seitumera i Osmana Seitumerovów. Innego uczestnika, Ameta Suleymanova, również zatrzymano tego dnia, a Envera Mustafajewa po przesłuchaniu zwolniono jako świadka. Po przeszukaniu Rustemowi Seitmemetovowi postawiono zarzuty z art. 205.5 ust. 2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej — rzekomy udział w działalności „organizacji terrorystycznej”. W materiałach sprawy pojawiły się także zarzuty z art. 30 ust. 1 i art. 278 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej — rzekome przygotowanie do siłowego przejęcia władzy. Obrońcy praw człowieka uważają, że prześladowanie jest motywowane politycznie. Wyrok: 29 października 2021 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Rustema Seitmemetova na 13 lat pozbawienia wolności. Pierwsze 3 lata i 6 miesięcy miał spędzić w więzieniu, a następnie odbywać resztę kary w kolonii o zaostrzonym rygorze. 20 września 2024 roku Sąd Najwyższy Federacji Rosyjskiej odrzucił kasację obrony i pozostawił wyrok wobec Rustema Seitmemetova oraz innych uczestników trzeciej grupy bachczysarajskiej bez zmian.