Więźniowie polityczni
Mesutov Ruslan
Zatrzymanie: 10 czerwca 2019 roku rosyjskie służby przeprowadziły masowe przeszukania w domach krymskich Tatarów na okupowanym Krymie. Ruslana Mesutova zatrzymano w miejscowości Mały Majak w rejonie Ałuszty. Tego dnia zatrzymano również Ruslana Nagaeva, Eldara Kantymirowa i Lenura Chalilova. Mesutov został umieszczony w areszcie. Wyrok: 16 sierpnia 2021 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy Rosji skazał Ruslana Mesutova na 18 lat pozbawienia wolności w kolonii o zaostrzonym rygorze. Dodatkowo nałożono na niego 1 rok i 6 miesięcy ograniczenia wolności po zwolnieniu. Mesutovowi zarzucono część 1 artykułu 205.5 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej — „organizację działalności organizacji uznanej za terrorystyczną”, a także część 1 artykułu 30 i artykuł 278 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej — „przygotowanie do siłowego przejęcia władzy”.
Mewlutow Rustem
Zatrzymanie: 8 grudnia 2023 roku na tymczasowo okupowanym terytorium obwodu chersońskiego rosyjskie służby zatrzymały Rustema Mewlutowa. Mieszkał we wsi Szczęśliwcewo w rejonie heniczeskim. Strona rosyjska oskarżyła go o udział w nielegalnej formacji zbrojnej — Krymskotatarskim Batalionie Ochotniczym im. Nomana Czelebidżichana. Według śledczych, Mewlutow rzekomo w 2016 roku wspierał działalność ukraińskiego posterunku w rejonie Czonharu. Wyrok: 23 maja 2024 roku nielegalny okupacyjny Sąd Rejonowy w Heniczesku w obwodzie chersońskim uznał Rustema Mewlutowa za winnego na podstawie części 2 artykułu 208 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej — udział na terytorium obcego państwa w formacji zbrojnej, nieprzewidzianej przez prawo tego państwa, uzasadniając, że taka działalność rzekomo była sprzeczna z interesami Rosji. Został skazany na 3 lata i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Według obrońców praw człowieka, wyrok nie został zaskarżony i wszedł w życie. Przewidywana data zakończenia kary to 17 czerwca 2027 roku.
Meżmedinow Nariman
Zatrzymanie: 3 lutego 2020 roku Nariman Meżmedinow został zatrzymany przez rosyjskie służby w okupowanym Krymie. Powodem prześladowania było podejrzenie o rzekomy udział w krymskotatarskim batalionie ochotniczym imienia Nomana Czelebidżichana. Rosyjskie struktury siłowe twierdziły, że Meżmedinow w 2016 roku wyjeżdżał na terytorium Ukrainy i uczestniczył w działalności batalionu. Po zatrzymaniu 4 lutego 2020 roku tzw. Sąd Rejonowy w Kijowie w Symferopolu zastosował wobec niego areszt tymczasowy. O zatrzymaniu publicznie poinformowano dopiero 17 lutego 2020 roku, gdy rosyjskie służby podały tę informację. Meżmedinowowi postawiono zarzut z art. 208 ust. 2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej — udział na terytorium obcego państwa w formacji zbrojnej nieprzewidzianej prawem tego państwa, w celu, który według rosyjskiego śledztwa, jest sprzeczny z interesami Federacji Rosyjskiej. Ukraińscy obrońcy praw człowieka uważają to prześladowanie za motywowane politycznie. Wyrok: 20 lipca 2020 roku tzw. „Sąd Rejonowy w Czarnomorsku” w okupowanym Krymie skazał Narimana Meżmedinowa na 8 lat pozbawienia wolności w kolonii o zaostrzonym rygorze za art. 208 ust. 2 KK FR. 11 grudnia 2020 roku tzw. „Sąd Najwyższy Krymu” utrzymał wyrok w mocy.
Muedinov Jaszar
Zatrzymanie: 27 marca 2019 roku podczas masowych przeszukań w domach Tatarów krymskich w dzielnicach Kamjanka i Stroganowka w Symferopolu rosyjskie siły bezpieczeństwa zatrzymały Jaszara Muedinova. Został jednym z oskarżonych w tzw. drugiej symferopolskiej grupie „sprawy Hizb ut-Tahrir”. Po zatrzymaniu umieszczono go w areszcie śledczym. Ukraińscy obrońcy praw człowieka i organy państwowe uważają, że prześladowanie Muedinova jest motywowane politycznie. Wyrok: 24 listopada 2022 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Jaszara Muedinova na 13 lat pozbawienia wolności w kolonii o zaostrzonym rygorze. Pierwsze cztery lata miał spędzić w więzieniu, a następnie kontynuować odbywanie kary w kolonii. Po zwolnieniu sąd nałożył na niego rok ograniczenia wolności. Muedinov został uznany za winnego zarzutów związanych z udziałem w działalności organizacji „Hizb ut-Tahrir” oraz rzekomym przygotowaniem do siłowego przejęcia władzy. Sam Muedinov i inni oskarżeni nie przyznali się do winy i twierdzili, że prześladowania są motywowane politycznie.
Murasow Rustem
Aresztowanie: 17 sierpnia 2021 roku na okupowanym Krymie rosyjskie służby przeprowadziły masowe przeszukania w domach Tatarów krymskich w Sewastopolu i rejonie bakczysarajskim. Po przeszukaniu aresztowany został Rustem Murasow, aktywista z Sewastopola, wspierający innych Tatarów krymskich prześladowanych z powodów politycznych. W ramach tzw. drugiej grupy sewastopolskiej zatrzymano również Rustema Tajirova, Dżebbara Bekirova, Zawura Abdullajewa i Raifa Fiewziewa. Wyrok: 31 maja 2023 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy Federacji Rosyjskiej skazał Rustema Murasowa na 12 lat pozbawienia wolności w kolonii o zaostrzonym rygorze. Pierwsze cztery lata miał spędzić w więzieniu, a następnie kontynuować karę w kolonii. Sąd orzekł także jeden rok ograniczenia wolności po zwolnieniu.
Muratov Zekirya
Zatrzymanie: 7 lipca 2020 roku podczas szeroko zakrojonych przeszukań na Krymie rosyjskie służby zatrzymały Zekiryę Muratova. Był jednym z siedmiu Tatarów krymskich, którzy byli ścigani w ramach kolejnej sprawy przeciwko krymskim muzułmanom. Sześciu zatrzymanych, w tym Muratova, tego samego dnia aresztowano w okupacyjnym Sądzie Rejonowym w Kijowie w Symferopolu i umieszczono w areszcie śledczym. Postawiono mu zarzut z art. 205.5 ust. 2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej — „udział w działalności organizacji terrorystycznej”. Później oskarżenie uzupełniono o artykuły związane z rzekomym przygotowaniem do przejęcia władzy. Wyrok: 12 lutego 2022 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Zekiryę Muratova na 11 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności w kolonii o zaostrzonym rygorze. Pierwsze trzy lata kary miał odbywać w więzieniu. Po zwolnieniu sąd nałożył również ograniczenie wolności.
Murtaza Sejran
Zatrzymanie: 27 marca 2019 roku rosyjskie siły bezpieczeństwa przeprowadziły masowe przeszukania w domach Tatarów krymskich w Symferopolu i okolicach. Po przeszukaniu zatrzymano Murtazę Sejrana. Tego dnia zatrzymano grupę krymskotatarskich aktywistów, którą później połączono w tzw. „drugą grupę symferopolską” w sprawie „Hizb ut-Tahrir”. Sejran został umieszczony w areszcie i przetrzymywany w areszcie śledczym. Wyrok: 11 stycznia 2023 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Murtazę Sejrana na 13 lat pozbawienia wolności. Pierwsze dwa lata miał spędzić w więzieniu, resztę kary w kolonii o zaostrzonym rygorze. Po zwolnieniu sąd nałożył dodatkowy rok ograniczenia wolności.
Alijew Muslim
Areszt: 11 lutego 2016 roku na Krymie miały miejsce masowe nielegalne przeszukania, podczas których uzbrojeni funkcjonariusze administracji okupacyjnej wtargnęli do domu krymskotatarskiego aktywisty Muslima Alijewa. Po przeszukaniu został aresztowany na podstawie sfabrykowanych zarzutów FSB Rosji o powiązania z islamską partią polityczną „Hizb ut-Tahrir”, która działa legalnie na Ukrainie, ale jest zakazana w Rosji. Prawdziwym powodem prześladowań była jego aktywna działalność w muzułmańskiej społeczności „Ałuszta”, gdzie od 2
Mustafaev Murata
Zatrzymanie: 11 sierpnia 2022 roku na tymczasowo okupowanym Krymie rosyjskie siły przeprowadziły masowe przeszukania w domach krymskotatarskich aktywistów w Dżankoju i rejonie dżankoiskim. Jednym z zatrzymanych był Murat Mustafaev. Przeszukanie w jego domu odbyło się rano tego samego dnia. Po zakończeniu czynności śledczych został zatrzymany i przewieziony do rosyjskich struktur siłowych. 12 sierpnia 2022 roku tzw. Sąd Rejonowy Kijowski w Symferopolu zastosował wobec Murata Mustafaeva środek zapobiegawczy w postaci aresztu do 10 października 2022 roku. Posiedzenia sądowe odbywały się za zamkniętymi drzwiami: nie wpuszczono ani dziennikarzy, ani krewnych zatrzymanych. Wyrok: 18 kwietnia 2023 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Murata Mustafaeva na 4 lata pozbawienia wolności. Według organizacji praw człowieka, został uznany za winnego na podstawie art. 205.5 ust. 2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej — udział w działalności organizacji uznanej przez rosyjskie władze za terrorystyczną, a także na podstawie art. 30 ust. 1 i art. 278 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej — rzekome przygotowanie do siłowego przejęcia władzy. Pierwsze 2 lata kary Mustafaev miał odbyć w więzieniu, resztę w kolonii o zaostrzonym rygorze. Sprawa była rozpatrywana w trybie szczególnym po tym, jak według strony rosyjskiej Murat Mustafaev przyznał się do winy i zawarł ugodę przedprocesową z prokuraturą.
Mustafajew Wochid
Zatrzymanie: 5 marca 2024 roku rosyjskie siły bezpieczeństwa przeprowadziły masowe przeszukania w domach Tatarów krymskich w rejonach Bachczysaraju i Dżankoju na tymczasowo okupowanym Krymie. Wśród zatrzymanych był Wochid Mustafajew — mieszkaniec rejonu dżankońskiego, działacz religijny i imam meczetu we wsi Lobanowo. Tego samego dnia zastosowano wobec niego środek zapobiegawczy w postaci aresztu. Krymskotatarski Ośrodek Zasobów uznaje sprawę Mustafajewa za politycznie motywowane prześladowanie Tatarów krymskich. Został jednym z oskarżonych w tzw. „trzeciej grupie dżankońskiej” w sprawie „Hizb ut-Tahrir”. Wyrok: 21 maja 2026 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Wochida Mustafajewa na 14 lat pozbawienia wolności. Pierwsze 2 lata ma odbyć w więzieniu, resztę kary — w kolonii karnej o zaostrzonym rygorze. Taki sam wyrok otrzymał inny oskarżony w sprawie Ali Mamutow.
Mustafayev Mamed
Zatrzymanie: 11 lutego 2016 roku funkcjonariusze FSB Rosji przeprowadzili serię przeszukań w domach Tatarów krymskich w Bachczysaraju. Po przeszukaniach Mameda Mustafayeva zatrzymano wraz z innymi osobami w tzw. „sprawie bachczysarajskiej Hizb ut-Tahrir”. Wyrok: 24 grudnia 2018 roku Północnokaukaski Okręgowy Sąd Wojskowy w Rosji skazał Mameda Mustafayeva na 13 lat pozbawienia wolności w kolonii o zaostrzonym rygorze za udział w działalności organizacji terrorystycznej (art. 205.5 ust. 2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej). Organizacje praw człowieka uważają tę sprawę za motywowaną politycznie i związaną z systematycznym prześladowaniem Tatarów krymskich.
Mustafayev Rustem
Aresztowanie: Rustem został zatrzymany 5 lutego 2025 roku w rejonie Bachczysaraju, Autonomiczna Republika Krymu (terytorium tymczasowo okupowane przez Rosję). Wyrok: Na dzień 28 sierpnia 2026 roku brak informacji o wydaniu wyroku w dostępnych, zweryfikowanych źródłach. Rustemowi Mustafayevowi zarzuca się art. 205.5 część 2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej („udział w działalności organizacji uznanej w Rosji za terrorystyczną”). Ukraińskie organizacje praw człowieka uważają to prześladowanie za motywowane politycznie i wiążą je z kolejną falą represji wobec Tatarów krymskich.