Zatrzymanie: 9 maja 2022 roku Pawła porwali rosyjscy żołnierze. Początkowo przetrzymywano go w areszcie tymczasowym w Chersoniu, gdzie, według jego słów i zeznań krewnych, był systematycznie torturowany, bity i rażony prądem, aby wymusić przyznanie się do winy. Po kilku miesiącach nielegalnie przewieziono go na okupowany Krym, a następnie do Rostowa nad Donem. Rosyjskie śledztwo oskarżyło Pawła o przygotowanie „aktu międzynarodowego terroryzmu”, twierdząc, że planował wysadzić trasę rosyjskiego patrolu wojskowego 9 maja 2022 roku w okupowanym Chersoniu.

Wyrok: 30 listopada 2023 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem uznał Pawła Zaporożca za winnego z artykułu o „międzynarodowym terroryzmie” i skazał go na 12 lat pozbawienia wolności. Pierwsze 3 lata ma odbyć w więzieniu, resztę kary w kolonii o surowym reżimie. Rosyjska prokuratura żądała 13 lat więzienia. Obrona podkreślała, że Pawło jest jeńcem wojennym zgodnie z normami Konwencji Genewskiej, a postępowanie karne jest nielegalne. Sąd odmówił uwzględnienia tych argumentów. W maju 2025 roku rosyjski sąd kasacyjny pozostawił wyrok bez zmian, po czym adwokaci zapowiedzieli złożenie skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego Rosji.

Pawło Pawłowicz Zaporożec urodził się 19 maja 1990 roku w Chersoniu, jest weteranem ATO i byłym żołnierzem Sił Zbrojnych Ukrainy. Po zakończeniu służby pracował jako prawnik w Państwowej Służbie Podatkowej. Po okupacji Chersonia przez rosyjskie wojska pozostał w mieście.

Pawło Zaporożec był jednym z pierwszych obywateli Ukrainy, których Rosja zaczęła sądzić z artykułu o „międzynarodowym terroryzmie” po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji. Podczas procesu wielokrotnie podkreślał, że nie miał zamiaru szkodzić ludności cywilnej, a wykonywał zadanie bojowe przeciwko siłom okupanta. Adwokat Ołeksij Ładin zaznaczał, że takie działania regulowane są przez międzynarodowe prawo humanitarne i nie mogą być kwalifikowane jako akt terrorystyczny.

Podczas rozpraw Pawło opowiadał również o torturach po zatrzymaniu: pobiciach, rażeniu prądem i zmuszaniu do podpisania dokumentów bez możliwości zapoznania się z ich treścią. Te zeznania zostały włączone do materiałów sprawy przez obronę, jednak rosyjskie organy śledcze nie przeprowadziły skutecznego dochodzenia.

Po wydaniu wyroku Pawła Zaporożca przetransportowano do systemu Federalnej Służby Wykonania Kar Federacji Rosyjskiej. Według jego obrońców i organizacji praw człowieka, podczas pobytu w rosyjskim więzieniu wielokrotnie zgłaszał skutki tortur, jakim był poddawany po porwaniu w okupowanym Chersoniu. Pomimo licznych apelacji adwokatów, rosyjska strona nie przeprowadziła skutecznego dochodzenia w sprawie zgłoszeń o stosowaniu przemocy. Obrońcy praw człowieka podkreślają, że zeznania uzyskane pod przymusem nie mogą być używane jako dowody zgodnie z prawem międzynarodowym.

Na dzień 12 lipca 2026 roku Pawło Zaporożec nadal nielegalnie przebywa w rosyjskim więzieniu.

Wykorzystane informacje z otwartych źródeł: ZMINA, Stowarzyszenie Krewnych Więźniów Politycznych Kremla, Centrum Wolności Obywatelskich, Krym.Realia.

Zdjęcie: Stowarzyszenie Krewnych Więźniów Politycznych Kremla.

Data aktualizacji: 12.07.2026.