Więźniowie polityczni
Sulejmanow Amet
Zatrzymanie: 11 marca 2020 roku rosyjskie służby przeprowadziły przeszukanie w domu Ameta Sulejmanowa w Bachczysaraju i zatrzymały go. Stał się jednym z oskarżonych w tzw. trzeciej grupie bachczysarajskiej w sprawie „Hizb ut-Tahrir”. Władze rosyjskie oskarżyły Sulejmanowa na podstawie art. 205.5 ust. 2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej o udział w działalności organizacji uznanej przez Rosję za terrorystyczną, a także na podstawie art. 30 ust. 1 i art. 278 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej o rzekome przygotowanie do przejęcia władzy siłą. 12 marca 2020 roku kontrolowany przez Rosję Sąd Rejonowy w Kijowie w Symferopolu zastosował wobec niego środek zapobiegawczy w postaci aresztu domowego z powodu ciężkiej choroby serca. Był to pierwszy przypadek w sprawach karnych „Hizb ut-Tahrir” na okupowanym Krymie, gdy oskarżonemu przyznano areszt domowy zamiast aresztu tymczasowego. Wyrok: 29 października 2021 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Ameta Sulejmanowa na 12 lat pozbawienia wolności. Zgodnie z wyrokiem, pierwsze 3 lata i 6 miesięcy miał spędzić w więzieniu, a następnie kontynuować karę w kolonii o zaostrzonym rygorze. Dodatkowo orzeczono 1 rok ograniczenia wolności.
Sulejmanow Redwan
Zatrzymanie: 30 lipca 2016 roku funkcjonariusze FSB Rosji zatrzymali Redwana Sulejmanowa na lotnisku w Symferopolu. Przez prawie dwa tygodnie nie było informacji o jego miejscu pobytu. Dopiero 12 sierpnia 2016 roku FSB opublikowała nagranie z jego przesłuchania, równocześnie z nagraniami zatrzymanych Jewhena Panowa i Andrija Zachteja, twierdząc, że ujawnili „ukraińską grupę dywersyjną” na okupowanym Krymie. Według rosyjskich służb specjalnych, Sulejmanow rzekomo współpracował z Głównym Zarządem Wywiadu Ministerstwa Obrony Ukrainy, miał otrzymać rosyjski paszport, zatrudnić się na lotnisku lub dworcu autobusowym w Symferopolu, zbierać informacje o obiektach wojskowych i znaleźć miejsca do umieszczenia ładunków wybuchowych. Te twierdzenia stały się podstawą kampanii informacyjnej FSB dotyczącej tzw. „sprawy krymskich dywersantów”. Wyrok: 10 sierpnia 2017 roku kontrolowany przez Rosję Sąd Rejonowy w Symferopolu uznał Redwana Sulejmanowa za winnego świadomego fałszywego zawiadomienia o akcie terroryzmu, popełnionym przez grupę osób (art. 207 ust. 2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej), i skazał go na 1 rok i 8 miesięcy pozbawienia wolności w kolonii o ogólnym rygorze. Ponadto sąd nakazał mu zapłacić ponad 3,7 mln rubli jako odszkodowanie za rzekome szkody wyrządzone przeprawie kerczeńskiej, lotnisku w Symferopolu, dworcowi autobusowemu w Sewastopolu i rosyjskim służbom ratunkowym.
Sulejmanow Ruslan
Zatrzymanie: 26 marca 2019 roku Ruslan Sulejmanow został zatrzymany na administracyjnej granicy z okupowanym Krymem na przejściu granicznym „Kałanczak” i przetrzymywany przez około siedem godzin. Następnego dnia został aresztowany w ramach tzw. „drugiej grupy symferopolskiej” w sprawie „Hizb ut-Tahrir”. 27 marca 2019 roku, po masowych przeszukaniach w domach aktywistów tatarskich w dzielnicach Kamjanka i Stroganowka w Symferopolu. Wyrok: 24 listopada 2022 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Ruslana Sulejmanowa na 14 lat pozbawienia wolności. Pierwsze 4 lata miał spędzić w więzieniu, resztę w kolonii o zaostrzonym rygorze, po zwolnieniu przewidziano 1 rok ograniczenia wolności. Sąd uznał go za winnego zarzutów „działalności terrorystycznej” i „przygotowywania do siłowego przejęcia władzy”. Sulejmanow nie przyznał się do winy. 1 lutego 2024 roku Wojskowy Sąd Apelacyjny we Własysie pozostawił wyrok bez zmian.
Suleymanov Eskender
Zatrzymanie: 10 czerwca 2019 roku na okupowanym Krymie rosyjskie siły bezpieczeństwa przeprowadziły masowe przeszukania w domach Tatarów krymskich w rejonach Symferopola, Białogórska i Ałuszty. W wiosce Stroganowka w rejonie symferopolskim przeszukano dom rodziny Suleymanovów. Po przeszukaniu Eskender Suleymanov został zatrzymany wraz z młodszym bratem Rusłanem. Postawiono mu zarzuty na podstawie art. 205.5 ust. 2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej — „udział w działalności organizacji uznanej za terrorystyczną”, oraz art. 30 ust. 1 i art. 278 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej — rzekome przygotowanie do siłowego przejęcia władzy. Postępowanie karne było związane ze sprawą „Hizb ut-Tahrir”. Organizacje praw człowieka uważają te sprawy za motywowane politycznie. Wyrok: 18 marca 2022 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Eskendera Suleymanova na 15 lat pozbawienia wolności. Pierwsze 5 lat miał spędzić w więzieniu, a następnie kontynuować odbywanie kary w kolonii o zaostrzonym rygorze. Po zwolnieniu nałożono na niego także 1 rok ograniczenia wolności. 7 lipca 2023 roku sąd apelacyjny pozostawił wyrok bez zmian. Tym samym kara nałożona przez rosyjski sąd weszła w życie.
Suleymanov Yunus
Zatrzymanie: 12 lutego 2025 roku funkcjonariusze FSB przeprowadzili przeszukanie w domu Yunusa Suleymanova, po czym go zatrzymali i przewieźli do Symferopola. Następnego dnia sąd okupacyjny zastosował wobec niego środek zapobiegawczy w postaci aresztu. Wyrok: Na dzień 22.07.2026 roku nie ma ostatecznego wyroku. Federacja Rosyjska oskarża Yunusa Suleymanova o rzekomy udział w działalności islamskiej partii politycznej „Hizb ut-Tahrir”, uznanej przez Sąd Najwyższy Rosji za „organizację terrorystyczną”. Ukraińscy i międzynarodowi obrońcy praw człowieka uważają sprawę za motywowaną politycznie i wiążą ją z systematycznymi represjami wobec krymskich Tatarów na okupowanym Krymie.
Swietliszyna Kseniya
Zatrzymanie: w grudniu 2023 roku w okupowanym Sewastopolu rosyjskie służby zatrzymały Ksenię Swietliszynę jako aktywistkę ukraińskiego ruchu oporu „Żółta wstążka”. Strona rosyjska oskarżyła ją o rzekomą współpracę z obcym państwem oraz o wandalizm z motywów politycznych. Według okupacyjnego śledztwa, Swietliszyna miała przekazywać przez Telegram ukraińskiemu wywiadowi informacje o rosyjskich obiektach wojskowych oraz nanosić polityczne napisy na ławkach i obiektach w parku im. Anny Achmatowej w Sewastopolu. Ukraińscy obrońcy praw człowieka uważają sprawę za politycznie motywowane prześladowanie aktywistki. Wyrok: 3 września 2024 roku okupacyjny „Sąd Miejski w Sewastopolu” skazał Ksenię Swietliszynę na 5 lat i 3 miesiące pozbawienia wolności w kolonii o ogólnym reżimie z ograniczeniem wolności po zwolnieniu. Uznano ją winną na podstawie artykułu 275.1 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej o rzekomej współpracy z obcym państwem oraz art. 214 część 2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej — „wandalizm na tle wrogości politycznej”.
Szablii Glib
Zatrzymanie: W listopadzie 2016 roku Glib został zatrzymany przez funkcjonariuszy FSB w Sewastopolu w ramach tzw. „sprawy krymskich dywersantów”. Strona rosyjska twierdziła, że Szablii był członkiem „grupy dywersyjno-terrorystycznej Głównego Zarządu Wywiadu Ministerstwa Obrony Ukrainy”, która rzekomo przygotowywała dywersje na terytorium okupowanego Krymu. Wraz z nim w tej sprawie zatrzymano w różnym czasie Dmytra Shtyblikova, Oleksija Bessarabova, Wołodymyra Dudkę, Oleksija Stogniia i innych obywateli Ukrainy. Podczas śledztwa FSB wycofała się z oskarżeń o przygotowywanie dywersji i szpiegostwo. Zamiast tego Szabliiemu zarzucono nielegalne wytwarzanie urządzenia wybuchowego oraz nielegalne nabycie, przewóz i przechowywanie materiałów wybuchowych i urządzenia wybuchowego. Centrum Praw Człowieka „Memoriał” uznało Gliba Szabliia za więźnia politycznego, podkreślając, że jego prześladowanie miało motywy polityczne. Wyrok: W listopadzie 2017 roku kontrolowany przez Rosję Sąd Rejonowy Gagarinski w Sewastopolu uznał Gliba Szabliia za winnego z art. 223.1 część 1 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej („nielegalne wytwarzanie urządzenia wybuchowego”) oraz art. 222.1 część 1 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej („nielegalne nabycie, przewóz i przechowywanie materiałów wybuchowych oraz urządzenia wybuchowego”) i skazał go na 5 lat pozbawienia wolności w kolonii o ogólnym reżimie. Wyrok nie zawierał oskarżeń o dywersje czy szpiegostwo, choć to właśnie te zarzuty były podstawą jego zatrzymania i kampanii informacyjnej FSB.
Tarapon Ołeksandr
Zatrzymanie: Ołeksandr Tarapon – mieszkaniec Ałuszty, obywatel Ukrainy, który po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji Rosji otwarcie wyrażał swoją antywojenną postawę. 31 marca 2022 roku napisał na płocie domu krewnego swojej żony, który brał udział w wojnie przeciwko Ukrainie w składzie wojsk rosyjskich, napis: „Tu mieszka zbrodniarz wojenny, morderca dzieci”, a także rozwiesił obok antywojenne ulotki. Po tym właściciele domu zgłosili to rosyjskiej policji. W marcu 2022 roku Ołeksandr został zatrzymany przez rosyjskie służby. Początkowo sporządzono wobec niego protokół administracyjny, jednak później wszczęto postępowanie karne na podstawie art. 207.3 ust. 1 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej („publiczne rozpowszechnianie świadomie fałszywych informacji o użyciu Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej”). Za...
Tazhibayev Mirzaali
Aresztowanie: 5 lutego 2025 roku rosyjskie siły przeprowadziły przeszukanie w domu Mirzaali Tazhibayeva, po czym został on zatrzymany i przewieziony do siedziby FSB w Symferopolu. Był jednym z pięciu Tatarów krymskich zatrzymanych tego dnia w ramach nowej fali represji przeciwko muzułmanom Krymu. Wyrok: Na dzień 22.07.2026 roku brak informacji o wyroku. Federacja Rosyjska oskarża Mirzaali Tazhibayeva na podstawie art. 205.5 ust. 2 Kodeksu Karnego FR („udział w działalności organizacji terrorystycznej”), twierdząc, że był członkiem organizacji „Hizb ut-Tahrir”. Ukraińscy i międzynarodowi obrońcy praw człowieka podkreślają, że sprawa ma charakter politycznie motywowany i jest częścią systemowego prześladowania Tatarów krymskich.
Abdulłajew Tejmur
Aresztowanie: 12 października 2016 roku funkcjonariusze FSB Rosji przeprowadzili serię przeszukań w domach Tatarów krymskich w Symferopolu. Po przeszukaniu Tejmur Abdulłajew został zatrzymany wraz z bratem Uzeirem Abdulłajewem, Rustemem Ismajłowem, Emilem Dżemadenowem i Ajderem Salijewem. Wszyscy zostali oskarżeni o przynależność do organizacji „Hizb ut-Tahrir”, którą Rosja uważa za terrorystyczną, choć na Ukrainie działa legalnie. Ukraińskie i międzynarodowe organizacje praw człowieka uznały sprawę za motywowaną politycznie i
Abdulgazijew Tofik
Aresztowanie: 27 marca 2019 roku w okupowanym Symferopolu funkcjonariusze FSB Rosji przeprowadzili masowe przeszukania w domach krymskich Tatarów w ramach tzw. „drugiej symferopolskiej sprawy Hizb ut-Tahrir”. Po ponownym przeszukaniu w domu Tofika Abdulgazijewa został on zatrzymany i aresztowany. Władze rosyjskie oskarżyły go o udział w działalności islamskiej organizacji „Hizb ut-Tahrir”, uznanej w Rosji za „terrorystyczną”, choć w Ukrainie nie jest zakazana. Zarzuty postawiono na podstawie art. 2 ust. 2
Umerov Amethan
Aresztowanie: 24 sierpnia 2023 roku, rosyjskie siły przeprowadziły masowe przeszukania w domach krymskotatarskich aktywistów w Bachczysaraju. Po przeszukaniu Amethan Umerov został zatrzymany i przewieziony do okupacyjnego zarządu FSB. Tego samego dnia sąd rejonowy w Kijowie w Symferopolu zastosował wobec niego środek zapobiegawczy w postaci aresztu tymczasowego. Wyrok: Na dzień 22.07.2026 roku brak informacji o wyroku. Federacja Rosyjska oskarża Amethana Umerova na podstawie art. 205.5 ust. 2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej („udział w działalności organizacji terrorystycznej”), twierdząc, że był rzekomo członkiem organizacji „Hizb ut-Tahrir”. Ukraińscy i międzynarodowi obrońcy praw człowieka uważają sprawę za motywowaną politycznie i wiążą ją z systematycznymi represjami wobec Tatarów krymskich.