Zatrzymanie: Ołeksandr Tarapon – mieszkaniec Ałuszty, obywatel Ukrainy, który po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji Rosji otwarcie wyrażał swoją antywojenną postawę. 31 marca 2022 roku napisał na płocie domu krewnego swojej żony, który brał udział w wojnie przeciwko Ukrainie w składzie wojsk rosyjskich, napis: „Tu mieszka zbrodniarz wojenny, morderca dzieci”, a także rozwiesił obok antywojenne ulotki. Po tym właściciele domu zgłosili to rosyjskiej policji.

W marcu 2022 roku Ołeksandr został zatrzymany przez rosyjskie służby. Początkowo sporządzono wobec niego protokół administracyjny, jednak później wszczęto postępowanie karne na podstawie art. 207.3 ust. 1 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej („publiczne rozpowszechnianie świadomie fałszywych informacji o użyciu Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej”). Według śledczych, jego ulotki zawierały „fałszywe informacje” o armii rosyjskiej. Sam Tarapon nie przyznał się do winy i podkreślał, że wyraził swoją obywatelską postawę wobec wojny. Jego sprawa była jedną z pierwszych na Krymie, gdzie za artykuł o „fałszywych informacjach” dotyczących armii rosyjskiej orzeczono rzeczywiste pozbawienie wolności.

Wyrok: 21 października 2022 roku kontrolowany przez Rosję sąd miejski w Ałuszcie uznał Ołeksandra Tarapona za winnego na podstawie art. 207.3 ust. 1 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej i skazał go na 2 lata i 6 miesięcy pozbawienia wolności w kolonii o surowym reżimie. To było o sześć miesięcy więcej, niż żądała prokuratura. Bezpośrednio po ogłoszeniu wyroku został zatrzymany na sali sądowej. 17 stycznia 2023 roku sąd apelacyjny pozostawił wyrok bez zmian.

Pod koniec grudnia 2022 roku Tarapon został nielegalnie przewieziony do Rosji. Początkowo przebywał w Rostowie nad Donem i Wołgogradzie, następnie przez około sześć miesięcy był przetrzymywany w Chasawjurcie, dwa miesiące w Machaczkale, a potem został przeniesiony do kolonii karnej nr 3 w Kraju Stawropolskim. Według jego żony, podczas transportu i pobytu w kolonii był długo przetrzymywany w pomieszczeniach kwarantannowych, nie otrzymywał odpowiedniej opieki medycznej, a administracja kolonii próbowała sztucznie stworzyć podstawy do przeniesienia go na surowsze warunki. Został wpisany na profilaktyczną listę jako „ekstremista i terrorysta”, a następnie dwukrotnie umieszczony w izolatce. Sam Tarapon informował o niewłaściwej opiece medycznej, wskazując, że na różne choroby więźniowie otrzymywali jedynie paracetamol.

W kwietniu 2025 roku Ołeksandr Tarapon w pełni odbył wyznaczoną karę i wyszedł na wolność.

Ołeksandr Tarapon jest żonaty. Jego żona, Adel Tarapon, przez cały czas uwięzienia wspierała męża, publicznie opowiadała o jego sprawie, warunkach przetrzymywania i naruszeniach jego praw. Dzięki jej świadectwom poznano szczegóły transportu, pobytu w kolonii i stanu zdrowia Ołeksandra. Według Tarapona, jego decyzja o otwartym sprzeciwie wobec wojny była spowodowana niechęcią do milczenia, gdy „cierpi mój naród, mój kraj, moja rodzina”.

Sprawa Ołeksandra Tarapona była jednym z pierwszych przypadków zastosowania w okupowanym Krymie odpowiedzialności karnej za artykuł o tak zwanych „fałszywych informacjach” dotyczących armii rosyjskiej. Organizacje praw człowieka traktują ją jako politycznie motywowane prześladowanie za antywojenną postawę i realizację prawa do wolności wyrażania poglądów.

Wykorzystano informacje z otwartych źródeł: Suspilne Krym, ZMINA, Kijowska Obwodowa Administracja Państwowa, Relatives of Political Prisoners.

Zdjęcie: ZMINA.

Data aktualizacji: 09.07.2026.