Aresztowanie: 12 października 2016 roku funkcjonariusze FSB Rosji przeprowadzili serię przeszukań w domach Tatarów krymskich w Symferopolu. Po przeszukaniu Tejmur Abdulłajew został zatrzymany wraz z bratem Uzeirem Abdulłajewem, Rustemem Ismajłowem, Emilem Dżemadenowem i Ajderem Salijewem. Wszyscy zostali oskarżeni o przynależność do organizacji „Hizb ut-Tahrir”, którą Rosja uważa za terrorystyczną, choć na Ukrainie działa legalnie. Ukraińskie i międzynarodowe organizacje praw człowieka uznały sprawę za motywowaną politycznie i część systemowego prześladowania Tatarów krymskich na okupowanym Krymie.

Wyrok: 18 czerwca 2019 roku Północnokaukaski Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Tejmura Abdulłajewa na 17 lat pozbawienia wolności w kolonii o zaostrzonym rygorze. W grudniu 2019 roku Sąd Najwyższy Rosji skrócił karę o sześć miesięcy, pozostawiając ostateczny wyrok na 16 lat i 6 miesięcy. Pierwsze cztery lata kary miał odbywać w więzieniu, resztę w kolonii o zaostrzonym rygorze.

Tejmur Abdulłajew urodził się 27 maja 1975 roku w Baku. Od dzieciństwa interesował się sportem, muzyką i nauką. Grał na kilku instrumentach muzycznych, uprawiał judo i karting, a później związał swoje życie ze sportem i prawem. W 1987 roku wstąpił do Bakijskiej Szkoły Wojskowej. Później wrócił na Krym, gdzie wstąpił do Symferopolskiego Technikum Prawniczego na kierunku „Prawoznawstwo”. Po studiach pracował jako prawnik. Wraz z bratem Uzeirem założył sekcję sportową, gdzie bezpłatnie trenował dzieci i młodzież. Wychował kilku mistrzów sportu. Dla wielu swoich uczniów stał się nie tylko mentorem, ale także osobą, która zaszczepiała szacunek, dyscyplinę i miłość do swojej kultury.

Wraz z żoną Alime Tejmur wychowywał pięcioro dzieci. Rodzina była centrum jego życia, jednak znajdował czas na działalność społeczną. Brał udział w życiu społeczności tatarskiej, wspierał rodziny więźniów politycznych, uczestniczył w rozprawach sądowych w sprawach politycznych i otwarcie wyrażał swoje stanowisko w kwestii naruszeń praw człowieka na okupowanym Krymie. Dlatego obrońcy praw człowieka uważają, że prześladowania Tejmura były związane nie z jakąkolwiek działalnością przestępczą, ale z jego aktywnością obywatelską.

Rano 12 października 2016 roku do jego domu przyszli rosyjscy funkcjonariusze. Po przeszukaniu Tejmur został zatrzymany i przewieziony do aresztu śledczego. Śledztwo twierdziło, że rzekomo zorganizował działalność komórki „Hizb ut-Tahrir”. Obrona podkreślała, że sprawa nie zawiera dowodów przygotowania lub popełnienia przestępstw z użyciem przemocy. Podstawą oskarżenia były nagrania rozmów religijnych, ekspertyzy i zeznania tajnych świadków. Ukraińskie i międzynarodowe organizacje praw człowieka wielokrotnie oświadczały, że takie sprawy są wykorzystywane przez Rosję jako narzędzie nacisku na społeczność tatarską.

Podczas pobytu w areszcie śledczym Tejmur informował o naciskach ze strony administracji. Już kilka miesięcy po aresztowaniu wiadomo było o stosowaniu wobec niego brutalnego traktowania. W marcu 2017 roku został na kilka dni umieszczony w karcerze tylko dlatego, że napisał list do rodziny w języku krymskotatarskim. Obrońcy praw człowieka uznali to za kolejny przejaw dyskryminacji i presji psychologicznej.

Po wyroku Tejmur został przewieziony do kolonii karnej nr 2 w mieście Saławat (Baszkortostan). Tam rozpoczął się najtrudniejszy okres jego uwięzienia. Praktycznie od razu administracja kolonii zaczęła systematycznie umieszczać go w izolatce. Formalne powody były za każdym razem inne, jednak rodzina i adwokaci są przekonani, że sankcje dyscyplinarne były stosowane jako sposób ciągłego nacisku psychologicznego. Łącznie przez lata uwięzienia Tejmur spędził w izolatce ponad tysiąc dni.

Długotrwałe przebywanie w izolacji nie mogło nie wpłynąć na jego zdrowie. Z czasem zaczęły się problemy ze wzrokiem, pojawiły się silne bóle głowy, podwyższone ciśnienie krwi, choroby nerek, pogorszył się słuch po przebytej infekcji ucha. Pod koniec 2022 roku lekarze nawet przenieśli go do szpitala więziennego z podejrzeniem gruźlicy. Chociaż diagnoza się nie potwierdziła, nawet tam został umieszczony w izolatce. Rodzina wielokrotnie domagała się zapewnienia pełnego leczenia, jednak nie otrzymał niezbędnej pomocy medycznej.

Pomimo wszystkich prób, Tejmur nie traci ducha. W 2025 roku po raz pierwszy od dziewięciu lat mógł zobaczyć swoją najmłodszą córkę, która była niemowlęciem, gdy go aresztowano. Dla całej rodziny to spotkanie było niezwykle emocjonalne. Rodzina mówi, że najbardziej wspierają go listy, modlitwy i świadomość, że pamiętają o nim daleko poza murami kolonii. Ukraińskie organizacje praw człowieka nadal domagają się jego uwolnienia, podkreślając, że sprawa Tejmura Abdulłajewa jest kolejnym przykładem politycznie motywowanego prześladowania Tatarów krymskich na okupowanym Krymie.

Informacje pochodzą z otwartych źródeł: ZMINA, KrymSOS, Krymska solidarność, Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w Autonomicznej Republice Krymu, Centrum Wolności Obywatelskich, Służba Krym.

Zdjęcie: Krymska solidarność.

Data aktualizacji: 04.07.2026 r.