Zatrzymanie: 11 marca 2020 roku w okupowanym Bachczysaraju rosyjskie siły przeprowadziły masowe przeszukania w domach Tatarów krymskich. Wśród zatrzymanych był działacz społeczny Tatarów krymskich Rustem Seitmemetov. Razem z nim zatrzymano jego siostrzeńców — Seitumera i Osmana Seitumerovów. Innego uczestnika, Ameta Suleymanova, również zatrzymano tego dnia, a Envera Mustafajewa po przesłuchaniu zwolniono jako świadka. Po przeszukaniu Rustemowi Seitmemetovowi postawiono zarzuty z art. 205.5 ust. 2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej — rzekomy udział w działalności „organizacji terrorystycznej”. W materiałach sprawy pojawiły się także zarzuty z art. 30 ust. 1 i art. 278 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej — rzekome przygotowanie do siłowego przejęcia władzy. Obrońcy praw człowieka uważają, że prześladowanie jest motywowane politycznie.

Wyrok: 29 października 2021 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Rustema Seitmemetova na 13 lat pozbawienia wolności. Pierwsze 3 lata i 6 miesięcy miał spędzić w więzieniu, a następnie odbywać resztę kary w kolonii o zaostrzonym rygorze.

20 września 2024 roku Sąd Najwyższy Federacji Rosyjskiej odrzucił kasację obrony i pozostawił wyrok wobec Rustema Seitmemetova oraz innych uczestników trzeciej grupy bachczysarajskiej bez zmian.

Rustem Abduramanowicz Seitmemetov urodził się 28 marca 1973 roku we wsi Czarchin w rejonie Pastdargomskim obwodu samarkandzkiego Uzbeckiej SRR. Jest Tatarem krymskim, żonaty, ma troje dzieci. Ukończył studia pedagogiczne.

Po studiach Rustem Seitmemetov przez około dwa lata pracował jako nauczyciel w szkole. Później wyjechał do Portugalii, gdzie pracował w firmie Sanitana, specjalizującej się w produkcji ceramicznych umywalek.

W 2006 roku Seitmemetov przeniósł się na Krym i zamieszkał tam na stałe. Po powrocie pracował jako budowlaniec. Według charakterystyki przedstawionej przez Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w Autonomicznej Republice Krymu, był znany jako osoba godna zaufania i odpowiedzialna.

Rustem Seitmemetov aktywnie wspierał rodzinę i angażował się w działalność społeczną. Był zaangażowany w życie społeczności Tatarów krymskich, wspierał rodaków i pomagał ludziom w trudnych sytuacjach.

Po rozpoczęciu rosyjskiej okupacji Krymu, podobnie jak wielu innych Tatarów krymskich, znalazł się pod zwiększoną presją rosyjskich struktur siłowych. Po rozpoczęciu systematycznych prześladowań muzułmanów krymskich w sprawach „Hizb ut-Tahrir” rosyjskie siły zaczęły przeprowadzać masowe przeszukania i zatrzymania.

11 marca 2020 roku przeszukanie odbyło się w domu Seitmemetova w Bachczysaraju. Według obrońców praw człowieka, podczas przeszukania siły wyjęły literaturę religijną, którą rodzina i obrona uznali za podrzuconą w celu stworzenia bazy dowodowej. Po przeszukaniu Seitmemetova zatrzymano i umieszczono w areszcie.

Razem z nim prześladowania doświadczyli jego siostrzeńcy Seitumer i Osman Seitumerovowie. Ich sprawę rosyjskie władze połączyły w tzw. trzecią grupę bachczysarajską sprawy „Hizb ut-Tahrir”. Oskarżenie twierdziło, że mężczyźni uczestniczyli w działalności organizacji uznanej przez Rosję za terrorystyczną.

Jednocześnie obrona podkreślała, że w materiałach sprawy nie było dowodów na posiadanie broni, materiałów wybuchowych ani przygotowania aktu terrorystycznego. Oskarżenie opierało się w dużej mierze na zeznaniach tajnych świadków.

W 2020 roku Seitmemetova również skierowano na badanie psychiatryczne. Jego adwokat uznał tę decyzję za nieuzasadnioną i podkreślał brak podstaw do przymusowego umieszczenia w szpitalu psychiatrycznym.

Po długim pobycie w areszcie 29 października 2021 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem wydał wyrok. Rustem Seitmemetov został skazany na 13 lat pozbawienia wolności. Razem z nim Seitumer Seitumerov otrzymał 17 lat, Osman Seitumerov — 14 lat, a Amet Suleymanov — 12 lat.

Podczas pobytu w rosyjskim więzieniu stan zdrowia Seitmemetova stopniowo się pogarszał. Już w 2022 roku ukraińscy dyplomaci informowali o problemach ze wzrokiem i konieczności badania lekarskiego.

W 2023 roku skarżył się na pogorszenie wzroku, wahania ciśnienia krwi i obrzęki nóg. Ze względu na stan zdrowia potrzebował stałego dostępu do leków. 15 maja 2024 roku Seitmemetov poczuł się źle po przeniesieniu do zimnej celi. Zemdlał. Początkowo lekarze podejrzewali problemy z poziomem cukru, ale później zdiagnozowano zawał mięśnia sercowego. Został hospitalizowany w centrum kardiologicznym i przeszedł operację stentowania naczynia.

W 2024 roku zdiagnozowano u niego również zaćmę i przyznano III grupę inwalidzką. Później nasiliły się problemy stomatologiczne i pojawiło się swędzenie skóry.

Po operacji Seitmemetov kontynuował odbywanie kary. Według danych KrymSOS, w maju 2023 roku został nielegalnie przeniesiony z aresztu śledczego w Nowoczerkasku do więzienia w Dimitrowgradzie w obwodzie uljanowskim. Przenoszenie krymskich więźniów politycznych z okupowanego Krymu do odległych regionów Rosji obrońcy praw człowieka uznają za odrębny problem, zwłaszcza z powodu utrudnień w kontaktach z rodzinami.

W 2025 roku Rustem Seitmemetov przebywał w kolonii karnej nr 16 w mieście Saławacie, Republika Baszkortostan. W listopadzie został przewieziony z kolonii do placówki medycznej na planowe badania z powodu pogorszenia stanu zdrowia.

W lipcu 2026 roku Krymskotatarski Ośrodek Zasobów poinformował, że Seitmemetov nadal przebywa w kolonii karnej nr 16 w Saławacie. Według jego rodziny, po zawale i operacji nadal cierpi na bóle serca, wahania ciśnienia krwi, problemy z kręgosłupem i pogorszenie wzroku.

Na dzień 9 września 2026 roku Rustem Seitmemetov nadal nielegalnie odbywa 13-letni wyrok w kolonii karnej nr 16 w mieście Saławacie, Republika Baszkortostan, Federacja Rosyjska. Krymskotatarski Ośrodek Zasobów zalicza go do krymskich więźniów politycznych z III grupą inwalidzką i podkreśla zagrożenie dla jego zdrowia z powodu nieodpowiednich warunków przetrzymywania i opieki medycznej.

Wykorzystane informacje z otwartych źródeł: ZMINA, Krymskotatarski Ośrodek Zasobów, Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w Autonomicznej Republice Krymu, KrymSOS, Sospilne Krym, Ukraińska Prawda, Krym.Realia, KrymSOS, Ukrinform.

Zdjęcie: UKRinform.

Data aktualizacji: 09.09.2026 r.