Aresztowanie: 11 października 2017 roku funkcjonariusze FSB Rosji przeprowadzili masowe przeszukania w domach Tatarów krymskich w Bachczysaraju. Jednym z zatrzymanych był Memet Reszatowicz Belyalov — aktywista organizacji społecznej „Krymska Solidarność”. Razem z nim zatrzymano Timura Ibragimova, Marlena (Sulejmana) Asanova, Seyrana Salijewa, Ernesta Ametova i Servera Zekiryaeva. Wszyscy zostali oskarżeni o przynależność do islamskiej organizacji politycznej „Hizb ut-Tahrir”, którą Rosja uważa za terrorystyczną, choć na Ukrainie nie jest zakazana. Organizacje praw człowieka stwierdziły, że sprawa ma podłoże polityczne i jest wymierzona w tłumienie aktywności obywatelskiej Tatarów krymskich.

Wyrok: 16 września 2020 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem uznał Memeta Belyalova za winnego zarzutów rzekomej organizacji działalności terrorystycznej i przygotowania do przejęcia władzy siłą. Został skazany na 18 lat pozbawienia wolności w kolonii o zaostrzonym rygorze. Pierwsze 5 lat ma odbyć w więzieniu, a następnie w kolonii o zaostrzonym rygorze. Sąd nałożył również rok ograniczenia wolności po zwolnieniu. Sąd apelacyjny pozostawił wyrok bez zmian. Obrońcy praw człowieka podkreślali, że oskarżenie opierało się na ukrytych nagraniach rozmów religijnych, opiniach ekspertów i zeznaniach anonimowych świadków, bez dowodów jakiejkolwiek działalności terrorystycznej.

Memet Reszatowicz Belyalov urodził się 2 stycznia 1989 roku w Samarkandzie (Uzbekistan), dokąd jego rodzina została deportowana po deportacji Tatarów krymskich. W maju 1991 roku rodzina Belyalovów wróciła na Krym i osiedliła się w Bachczysaraju.

W 1996 roku Memet rozpoczął naukę w pierwszej klasie. W 2007 roku po ukończeniu szkoły wstąpił na SNTU (Sewastopolski Wyższy Narodowy Uniwersytet Techniczny) na kierunek inżynieria radiotechniczna.

W 2012 roku uzyskał dyplom i zaczął pracować w sklepie z telefonami komórkowymi w Bachczysaraju.

W 2016 roku Memet ożenił się, a rok później urodził mu się syn.

W społeczności Memet był znany jako spokojna, odpowiedzialna osoba, która aktywnie uczestniczyła w pomocy rodzinom więźniów politycznych i działalności „Krymskiej Solidarności”.

Po przeszukaniu 11 października 2017 roku Memet został przewieziony do aresztu śledczego. Jego sprawa stała się częścią tzw. drugiej bachczysarajskiej sprawy „Hizb ut-Tahrir”, która była jedną z największych fal prześladowań Tatarów krymskich po okupacji Krymu. Od samego początku obrona twierdziła, że oskarżenie nie zawiera dowodów przygotowania lub popełnienia jakichkolwiek aktów przemocy, a ściganie karne jest związane wyłącznie z jego działalnością religijną i społeczną.

Podczas procesu adwokaci Memeta Belyalova wielokrotnie zwracali uwagę na brak dowodów jego udziału w działalności terrorystycznej. Jak w wielu innych krymskich sprawach „Hizb ut-Tahrir”, oskarżenie opierało się na ukrytych nagraniach spotkań religijnych, opiniach ekspertów i zeznaniach anonimowych świadków. Ukraińskie i międzynarodowe organizacje praw człowieka podkreślały, że taka praktyka narusza prawo do sprawiedliwego procesu i jest wykorzystywana do prześladowania Tatarów krymskich za ich postawę obywatelską.

16 września 2020 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Memeta Belyalova na 18 lat pozbawienia wolności. Pierwsze 5 lat ma odbyć w więzieniu, a następnie w kolonii o zaostrzonym rygorze. Sąd nałożył również 1 rok ograniczenia wolności po zwolnieniu. W 2021 roku Apelacyjny Sąd Wojskowy pozostawił wyrok bez zmian.

Po deportacji do Rosji Memet jest przetrzymywany daleko od Krymu, co znacznie utrudnia kontakt z rodziną. Obrońcy praw człowieka wielokrotnie podkreślali, że przewożenie cywilów z okupowanego terytorium do miejsc pozbawienia wolności na terytorium państwa okupującego jest naruszeniem norm międzynarodowego prawa humanitarnego. Pomimo trudnych warunków, utrzymuje kontakt z bliskimi poprzez korespondencję i stara się nie tracić ducha.

Przed aresztowaniem Memet aktywnie pomagał rodzinom innych więźniów politycznych, uczestniczył w inicjatywach społecznych społeczności tatarskiej i wspierał działalność „Krymskiej Solidarności”. Dlatego obrońcy praw człowieka uważają, że jego prześladowanie jest częścią szerszej kampanii nacisku na aktywistów społecznych i osoby, które otwarcie ujawniały represje polityczne na okupowanym Krymie.

Na dzień 5 lipca 2026 roku Memet Belyalov nadal nielegalnie odbywa karę nałożoną przez rosyjski sąd. Ukraina, międzynarodowe organizacje praw człowieka i niezależni eksperci uważają go za więźnia politycznego i nadal domagają się jego uwolnienia.

Informacje wykorzystane z otwartych źródeł: ZMINA, Krymski Tatarski Ośrodek Zasobów, KrymSOS, Krymska Solidarność, Stowarzyszenie Krewnych Więźniów Politycznych Kremla, Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w AR Krym, Radio Swoboda, Ukrinform, Centrum Praw Człowieka „Memoriał”.

Zdjęcie: Krymska Solidarność.

Data aktualizacji: 06.07.2026r.