Zatrzymanie: 7 lipca 2020 roku funkcjonariusze FSB Rosji przeprowadzili masowe przeszukania w domach Tatarów krymskich w Symferopolu i okolicznych rejonach okupowanego Krymu. Jednym z zatrzymanych był Vadim Zaidinovich Bektemirov. Wraz z nim zatrzymano Zekirya Muratova, Seyrana Salieva oraz innych figurantów tzw. sprawy „krymskich muzułmanów”. Rosyjski śledczy oskarżył Bektemirova o udział w działalności organizacji „Hizb ut-Tahrir”, która w Rosji uznawana jest za terrorystyczną, choć na Ukrainie jej działalność nie jest zabroniona. Ukraińskie i międzynarodowe organizacje praw człowieka stwierdziły, że sprawa ma charakter polityczny i jest kolejnym przykładem prześladowania Tatarów krymskich za przekonania religijne i postawę obywatelską.

Wyrok: 11 lutego 2022 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem uznał Vadima Bektemirova za winnego i skazał go na 11 lat pozbawienia wolności. Pierwsze 3 lata kary ma odbyć w więzieniu, resztę w kolonii o zaostrzonym rygorze. Sąd nałożył również rok ograniczenia wolności po zwolnieniu. 3 kwietnia 2023 roku Wojskowy Sąd Apelacyjny pozostawił wyrok bez zmian. Obrońcy praw człowieka podkreślili, że oskarżenie opierało się na rozmowach religijnych, ekspertyzach i zeznaniach tajnych świadków, bez dowodów przygotowania lub popełnienia przestępstw z użyciem przemocy.

Bektemirov Vadim Zaidinovich urodził się 7 lipca 1981 roku w Uzbekistanie, w mieście Kurgantep, rejon Kurgantepiński, obwód Andiżański, w rodzinie stolarza-cieśli.

W 1990 roku rodzina Bektemirovów powróciła na Krym. Mieszkali we wsi Stefanivka, rejon Dżankojski. Ze względu na brak możliwości zdobycia pełnego wykształcenia w miejscu zamieszkania, Vadim ukończył naukę w szkole w Prostornenie.

Jednocześnie ukończył naukę w majowym liceum rejonowym w ramach programu przygotowania kierowców pojazdów kategorii „B” i „C”. W tym czasie zaczął interesować się studiowaniem religii.

W 1998 roku wstąpił do medresy we wsi Azowskie, rejon Dżankojski. Po ukończeniu pracował jako imam w miejscowości Czerwonogwardijskie.

W grudniu 2000 roku kontynuował naukę. Wyjechał na studia na uniwersytet „Al-Jinan” w Trypolisie, Liban. Po ukończeniu uzyskał tytuł magistra w dziedzinie nauk islamskich.

Po powrocie do ojczyzny od 2006 roku pracował jako tłumacz w różnych biurach. W 2013 roku ożenił się z Ashirovą Lemarą Suleimanivną. W rodzinie są troje dzieci: córki Aisha i Asiya oraz syn Ahmad.

Po okupacji Krymu Vadim aktywnie wspierał rodziny więźniów politycznych. Organizował modlitwy muzułmańskie (dua) na ich wsparcie, organizował przesyłki dla aresztowanych Tatarów krymskich, uczestniczył w procesach politycznych i pomagał społeczności jako znawca języka arabskiego i nauk islamskich. To właśnie tę działalność obrońcy praw człowieka uważają za prawdziwy powód jego prześladowania, a nie zarzuty stawiane przez rosyjskie służby.

Po przeszukaniu 7 lipca 2020 roku Vadim Bektemirov został zatrzymany i umieszczony w areszcie śledczym. Jego sprawa była rozpatrywana według schematu typowego dla krymskich więźniów politycznych: oskarżenie opierało się na ukrytych nagraniach rozmów religijnych, ekspertyzach językowych i religijnych oraz zeznaniach tajnych świadków. Obrona wielokrotnie podkreślała, że śledztwo nie przedstawiło żadnych dowodów przygotowania lub popełnienia działań z użyciem przemocy, a wszystkie zarzuty dotyczyły wyłącznie pokojowej działalności religijnej.

11 lutego 2022 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Vadima Bektemirova na 11 lat pozbawienia wolności. Pierwsze 3 lata ma odbyć w więzieniu, potem w kolonii o zaostrzonym rygorze. Sąd nałożył również rok ograniczenia wolności po zwolnieniu. 3 kwietnia 2023 roku Wojskowy Sąd Apelacyjny pozostawił wyrok bez zmian. Ukraińskie organizacje praw człowieka stwierdziły, że to decyzja jest kolejnym przykładem wykorzystania rosyjskiego prawa antyterrorystycznego do represji politycznych na okupowanym Krymie.

Po przetransportowaniu do Rosji Vadim odbywa karę daleko od domu. Jego żona i troje dzieci mogą się z nim widywać tylko rzadko z powodu znacznej odległości i trudności podróży. Obrońcy praw człowieka podkreślają, że przenoszenie osób cywilnych z okupowanego terytorium do miejsc pozbawienia wolności na terytorium Rosji narusza normy międzynarodowego prawa humanitarnego.

W grudniu 2024 roku jego bliscy poinformowali, że Bektemirov cierpi na ciągłe kryzysy nadciśnieniowe w kolonii rosyjskiej. Ma duże skoki ciśnienia i znacznie pogorszył się jego wzrok z powodu surowych warunków przetrzymywania.

Pomimo uwięzienia, Vadim utrzymuje kontakt z rodziną poprzez korespondencję. Według bliskich stara się zachować siłę ducha, wspiera innych ukraińskich więźniów politycznych i nie traci wiary w uwolnienie. Jego sprawa jest regularnie wspominana w raportach ukraińskich organizacji praw człowieka dokumentujących prześladowania Tatarów krymskich na okupowanym Krymie.

Na dzień 5 lipca 2026 roku Vadim Bektemirov nadal nielegalnie odbywa karę. Ukraina i międzynarodowe organizacje praw człowieka uważają go za więźnia politycznego i nadal domagają się jego uwolnienia.

Wykorzystano informacje z otwartych źródeł: ZMINA, Krymskotatarski Centrum Zasobów, KrymSOS, Krymska Solidarność, Związek Krewnych Więźniów Politycznych Kremla, Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w AR Krym, Ukraińska Helsińska Unia Praw Człowieka, Radio Swoboda, Ukrinform.

Zdjęcie: Służba Krym.

Data aktualizacji: 06.07.2026r.