Aresztowanie: 27 marca 2019 roku w domu Osmana Arifmemetova przeprowadzono rewizję. Następnego dnia, 28 marca, decyzją Sądu Rejonowego w Kijowie w Symferopolu został zatrzymany do 15 maja 2019 roku pod zarzutem z art. 205.5 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej („Udział w działalności organizacji terrorystycznej”). Groziło mu do 20 lat pozbawienia wolności. Po rewizji został zatrzymany dziennikarz obywatelski i aktywista Osman Arifmemetov. Razem z nim zatrzymano Envera Ametova, Rustema Szejchalijewa, Rusłana Sulejmanowa i innych uczestników tzw. drugiej symferopolskiej sprawy „Hizb ut-Tahrir”. Władze rosyjskie oskarżyły go o udział w działalności organizacji „Hizb ut-Tahrir”, która w Rosji jest uznawana za terrorystyczną, choć na Ukrainie nie jest zakazana. Ukraińskie i międzynarodowe organizacje praw człowieka uznały sprawę za motywowaną politycznie i powiązały prześladowanie Osmana z jego działalnością dziennikarską.

Wyrok: 24 listopada 2022 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Osmana Arifmemetova na 14 lat pozbawienia wolności. Pierwsze cztery lata ma odbyć w więzieniu, resztę kary w kolonii o zaostrzonym rygorze. 1 lutego 2024 roku Wojskowy Sąd Apelacyjny utrzymał wyrok w mocy. Obrońcy praw człowieka podkreślili, że sąd nie przedstawił żadnych dowodów przygotowania czy popełnienia aktów przemocy, a oskarżenie opierało się na rozmowach religijnych, ekspertyzach i zeznaniach anonimowych świadków.

Osman Arifmemetov urodził się 28 sierpnia 1985 roku w osiedlu imienia F. S. Frunze w rejonie Kalininskim w obwodzie taszkenckim.

W 1990 roku wraz z rodziną przeprowadził się na Krym, do miasta Bachczysaraj.

Od 1991 do 2002 roku uczęszczał do Dolinnenskiej Szkoły Ogólnokształcącej I–III stopnia w rejonie bachczysarajskim Autonomicznej Republiki Krymu.

Od 2002 do 2007 roku studiował na Uniwersytecie Narodowym im. W. I. Wernadskiego w Tawrii, gdzie uzyskał wykształcenie wyższe w zakresie matematyki. Uzyskał kwalifikacje matematyka, nauczyciela matematyki i informatyki. Posiada stopnie naukowe licencjata i specjalisty.

Od 2011 do 2014 roku pracował jako programista w spółce Żarbull.

Od 2015 roku pracował jako korepetytor matematyki, przygotowywał uczniów do Egzaminu Państwowego (ODI), uczył dzieci programowania i języka programowania Scratch. Razem ze swoimi uczniami planował stworzyć projekt dla „Krymskiego Dzieciństwa”, aby uczyć dzieci krymskich więźniów politycznych.

Od 2015 roku aktywnie relacjonował rewizje i procesy sądowe jako dziennikarz obywatelski. Pomagał również w zbieraniu paczek dla nielegalnie skazanych krymskich Tatarów.

W lutym 2017 roku Osman odbył pięć dni aresztu administracyjnego wraz z dziewięcioma innymi krymskimi Tatarami. Zostali zatrzymani w dzielnicy Kamjanka w pobliżu Symferopola, gdy przyszli wesprzeć sąsiada Marlena Mustafajewa, w którego domu służby przeprowadzały rewizję. Wszyscy zatrzymani nagrywali wydarzenia na telefony i prowadzili transmisję na żywo. Po zatrzymaniu Osman Arifmemetov, Remzi Bekirov, Rusłan Sulejmanov, Riza Izetov, Alim Karimov, Walery Grigorjew, Seran Murtazajew, Medżit Abdurachmanow, Ablakim Abdurachmanow i Enwer Tasinow przebywali od rana do późnego wieczora w nieogrzewanym autobusie bez jedzenia i wody.

27 marca 2019 roku w domu Osmana Arifmemetova przeprowadzono rewizję. Następnego dnia, 28 marca, decyzją Sądu Rejonowego w Kijowie w Symferopolu został zatrzymany do 15 maja 2019 roku pod zarzutem z art. 205.5 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej („Udział w działalności organizacji terrorystycznej”). Groziło mu do 20 lat pozbawienia wolności.

Po aresztowaniu Osman Arifmemetov spędził prawie trzy i pół roku w areszcie śledczym. Proces sądowy odbywał się w Południowym Okręgowym Sądzie Wojskowym w Rostowie nad Donem. Adwokaci wielokrotnie zwracali uwagę, że śledztwo nie przedstawiło żadnych dowodów na to, że Osman przygotowywał lub popełniał akty przemocy. Jak w większości krymskich spraw „Hizb ut-Tahrir”, oskarżenie opierało się na ukrytych nagraniach audio rozmów religijnych, ekspertyzach językowych i zeznaniach anonimowych świadków. Ukraińscy i międzynarodowi obrońcy praw człowieka podkreślali, że te materiały nie mogą świadczyć o działalności terrorystycznej.

24 listopada 2022 roku sąd uznał Osmana Arifmemetova za winnego i skazał go na 14 lat pozbawienia wolności. Zgodnie z wyrokiem, pierwsze cztery lata ma spędzić w więzieniu, resztę kary w kolonii o zaostrzonym rygorze. Już 1 lutego 2024 roku Wojskowy Sąd Apelacyjny utrzymał to orzeczenie w mocy. Krymska Solidarność, ZMINA, KrymSOS, Krymskotatarski Ośrodek Zasobów oraz Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w AR Krym uznały wyrok za motywowany politycznie i sprzeczny z normami prawa międzynarodowego.

Po uprawomocnieniu się wyroku Osman został przetransportowany do Rosji. Pod koniec 2023 roku stało się wiadomo, że został przeniesiony do Kraju Krasnojarskiego, kilka tysięcy kilometrów od Krymu. Obrońcy praw człowieka podkreślali, że takie dalekie transporty są dodatkowym sposobem nacisku na więźniów politycznych i ich rodziny, ponieważ znacznie utrudniają widzenia i dostarczanie niezbędnych rzeczy.

Podczas pobytu w więzieniu zdrowie Osmana zauważalnie się pogorszyło. W 2024 roku stało się wiadomo, że schudł o ponad 20 kilogramów. Według krewnych i adwokatów, przyczyną były niewłaściwe odżywianie, trudne warunki przetrzymywania i brak odpowiedniej opieki medycznej. Obrońcy praw człowieka wielokrotnie apelowali do międzynarodowych organizacji o zwrócenie uwagi na jego stan zdrowia i domagali się zapewnienia mu odpowiedniego leczenia.

Pomimo uwięzienia, Osman nie przestał pisać. W listach z aresztu śledczego tworzył eseje o życiu krymskich więźniów politycznych, swoje wspomnienia i refleksje. To właśnie te teksty stały się podstawą książki „Moja deportacja. Reportaże krymskiego dziennikarza, napisane w areszcie śledczym”, którą w 2025 roku wydała ZMINA. Publikacja stała się nie tylko osobistą historią dziennikarza, ale także dokumentalnym świadectwem prześladowań krymskich Tatarów po okupacji Krymu.

Na lipiec 2026 roku Osman Arifmemetov nadal nielegalnie przebywa w miejscach pozbawienia wolności na terytorium Federacji Rosyjskiej. Ukraińskie i międzynarodowe organizacje praw człowieka nadal domagają się jego uwolnienia, podkreślając, że został ukarany nie za przestępstwo, ale za swoją działalność dziennikarską, postawę obywatelską i dążenie do opowiadania prawdy o wydarzeniach na okupowanym Krymie.

Wykorzystano informacje z otwartych źródeł: ZMINA, Krymska Solidarność, KrymSOS, Krymskotatarski Ośrodek Zasobów, Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w AR Krym, PEN Ukraine.

Zdjęcie: Krymska Solidarność.

Data aktualizacji: 05.07.2026r.