Zatrzymanie: 17 kwietnia 2015 roku rosyjskie służby zatrzymały Ali Asanova w ramach tzw. „sprawy 26 lutego”, związanej z proukraińskim wiecem przed budynkiem Rady Najwyższej Autonomicznej Republiki Krymu 26 lutego 2014 roku. Organizacje praw człowieka podkreślają, że prześladowanie miało charakter polityczny i było skierowane przeciwko Tatarom krymskim, którzy wystąpili w obronie integralności terytorialnej Ukrainy.

Wyrok: 29 czerwca 2018 roku kontrolowany przez Rosję „Sąd Najwyższy Republiki Krymu” uznał Ali Asanova za winnego udziału w „masowych zamieszkach” (art. 212 ust. 2 KK FR) i skazał na 4 lata pozbawienia wolności w kolonii o ogólnym reżimie. Po zaliczeniu czasu spędzonego w areszcie śledczym został zwolniony 30 października 2018 roku, faktycznie odbywając ponad trzy i pół roku więzienia. Organizacje praw człowieka uznały wyrok za nielegalny i motywowany politycznie.

Ali Asanov urodził się w 1982 roku w Uzbekistanie, dokąd jego rodzina została deportowana podczas sowieckiej deportacji Tatarów krymskich. W 1988 roku wraz z rodzicami wrócił na Krym i osiedlił się we wsi Urożajne w rejonie symferopolskim. Od dzieciństwa pomagał ojcu w pracy na roli, a jako dorosły zajmował się rolnictwem. Żonaty z Elnarą Asanovą, para wychowuje troje dzieci.

26 lutego 2014 roku Ali Asanov uczestniczył w wielotysięcznym pokojowym wiecu przed Radą Najwyższą Autonomicznej Republiki Krymu w Symferopolu. Akcję zorganizował Medżlis Tatarów krymskich na rzecz integralności terytorialnej Ukrainy. Wydarzenia te stały się podstawą do dalszego ścigania karnego kilku Tatarów krymskich po rozpoczęciu rosyjskiej okupacji półwyspu. Organizacje praw człowieka podkreślają, że w momencie wiecu Krym znajdował się pod jurysdykcją Ukrainy, dlatego Rosja nie miała prawa stosować własnego prawa karnego do tych wydarzeń.

17 kwietnia 2015 roku rosyjskie służby zatrzymały Ali Asanova przed jego domem. Według żony, został zabrany bez uprzedzenia, a rodzina przez długi czas nie wiedziała, gdzie się znajduje. Następnie sąd zastosował wobec niego środek zapobiegawczy w postaci aresztu. Oskarżenie twierdziło, że rzekomo brał udział w masowych zamieszkach, jednak adwokaci i obrońcy praw człowieka wielokrotnie wskazywali na brak dowodów jego winy.

Proces sądowy trwał ponad trzy lata. Ali Asanov przebywał w areszcie śledczym, a jego żona samodzielnie wychowywała troje małych dzieci. Ukraińskie i międzynarodowe organizacje praw człowieka określały „sprawę 26 lutego” jako pierwszą dużą politycznie motywowaną sprawę karną sfabrykowaną przez Rosję po okupacji Krymu. Podkreślali, że prześladowanie było skierowane wyłącznie przeciwko proukraińskim aktywistom i Tatarom krymskim.

29 czerwca 2018 roku sąd okupacyjny skazał Ali Asanova na cztery lata pozbawienia wolności. Dzięki przeliczeniu okresu pobytu w areszcie śledczym według nowych zasad rosyjskiego prawa został zwolniony 30 października 2018 roku po faktycznym odbyciu większej części kary. Po zwolnieniu wrócił do rodziny na Krym.

Organizacje praw człowieka, w tym Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w AR Krym, nadal uznają sprawę Ali Asanova za przykład nielegalnego stosowania rosyjskiego prawa karnego na okupowanym terytorium Ukrainy i prześladowania Tatarów krymskich za ich postawę obywatelską.

Na dzień 24 lipca 2026 roku Ali Asanov przebywa na wolności po pełnym odbyciu nielegalnie nałożonej kary. Jego sprawa pozostaje jednym z pierwszych przykładów politycznie motywowanego ścigania karnego Tatarów krymskich po okupacji Krymu.

Informacje wykorzystane z otwartych źródeł: Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w AR Krym, Ukraińska Prawda, KrymSOS, Krymskotatarski Centrum Zasobów, Krym.Realia, Projekt „Wsparcie więźniów politycznych. Memoriał”.

Zdjęcie: Krym.Realia.

Data aktualizacji: 24.07.2026r.