Zatrzymanie: 11 października 2017 roku funkcjonariusze FSB Rosji przeprowadzili serię przeszukań w Bachczysaraju i innych miejscowościach okupowanego Krymu. Po przeszukaniu zatrzymano dziennikarza obywatelskiego i krymskotatarskiego aktywistę Ernesa Ametova. Razem z nim zatrzymano Sejrana Salijewa, Marlena Asanowa, Timura Ibragimowa, Servera Zekirjajewa i Memeta Bielialowa. Rosyjskie śledztwo oskarżyło ich o udział w działalności organizacji „Hizb ut-Tahrir” art. 205.5 ust. 2 Kodeksu karnego Federacji Rosyjskiej („Udział w działalności organizacji terrorystycznej”), którą Rosja uznaje za terrorystyczną, choć na Ukrainie nie jest zakazana. Obrońcy praw człowieka podkreślali, że prześladowanie ma charakter polityczny i jest związane z dziennikarstwem obywatelskim oraz aktywną postawą Tatarów krymskich.

Wyrok: 16 września 2020 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem całkowicie uniewinnił Ernesa Ametova z powodu braku dowodów jego winy. Był to pierwszy i przez długi czas jedyny wyrok uniewinniający w sprawach „Hizb ut-Tahrir” dotyczących Tatarów krymskich. Jednak w marcu 2022 roku sąd apelacyjny uchylił uniewinnienie, a już 29 grudnia 2022 roku podczas ponownego rozpatrzenia Ernes został skazany na 11 lat pozbawienia wolności w kolonii o zaostrzonym rygorze. 15 grudnia 2023 roku sąd apelacyjny pozostawił ten wyrok bez zmian.

Ernes Sejarowicz Ametov urodził się 30 maja 1985 roku w Taszkencie (Uzbekistan), dokąd jego rodzina została deportowana wraz z innymi Tatarami krymskimi. W 1992 roku rodzina powróciła na Krym i osiedliła się w Bachczysaraju. Po szkole Ernes wstąpił na Uniwersytet Narodowy w Tawrii, gdzie zdobył wykształcenie prawnicze. Ożenił się z Eleonorą, z którą ma dwóch synów. Przed aresztowaniem pracował w zawodzie, ale po okupacji Krymu coraz więcej czasu poświęcał działalności społecznej. Jako dziennikarz obywatelski „Krymskiej Solidarności” relacjonował politycznie motywowane procesy sądowe, przeprowadzał wywiady z rodzinami więźniów politycznych i pomagał rodzinom nielegalnie uwięzionych Tatarów krymskich.

11 października 2017 roku do domu Ametovów wtargnęli uzbrojeni funkcjonariusze FSB. Po wielogodzinnej rewizji Ernes został zatrzymany i przewieziony do aresztu śledczego. Rosyjskie śledztwo twierdziło, że rzekomo brał udział w działalności „Hizb ut-Tahrir”. Sam Ernes od początku kategorycznie zaprzeczał wszystkim zarzutom, a obrońcy praw człowieka podkreślali, że śledztwo nie przedstawiło żadnych dowodów przygotowań czy dokonania aktów przemocy.

Podczas pierwszego procesu sprawa Ernesa Ametova znacznie różniła się od większości krymskich spraw „Hizb ut-Tahrir”. Obrona zwracała uwagę, że śledztwo nie przedstawiło żadnych dowodów jego związku z działalnością organizacji. W materiałach sprawy znajdowały się jedynie ukryte nagrania rozmów na tematy religijne, opinie ekspertów i zeznania tajnych świadków. Adwokaci podkreślali, że to niewystarczające do wydania wyroku skazującego.

16 września 2020 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem niespodziewanie uniewinnił Ernesa Ametova. Sąd uznał, że nie ma dowodów jego winy. To orzeczenie było bezprecedensowe: po raz pierwszy w sprawach „Hizb ut-Tahrir” Tatar krymski otrzymał wyrok uniewinniający. Po ogłoszeniu decyzji Ernes mógł wrócić do rodziny, jednak wolność trwała krótko.

W marcu 2022 roku Apelacyjny Sąd Wojskowy uchylił wyrok uniewinniający i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia. Obrońcy praw człowieka uznali to za decyzję polityczną i podkreślali, że rosyjski system sądowniczy faktycznie nie dopuszcza uniewinnień w politycznie motywowanych sprawach.

Podczas ponownego rozpatrzenia prokurator zażądał dla Ernesa 18 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Pomimo braku nowych dowodów, 29 grudnia 2022 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy uznał go za winnego i skazał na 11 lat pozbawienia wolności w kolonii o zaostrzonym rygorze. Już 15 grudnia 2023 roku Apelacyjny Sąd Wojskowy pozostawił wyrok bez zmian.

Po etapowaniu do Rosji Ernes Ametov znalazł się daleko od swojej rodziny. Krymska Solidarność, ZMINA, KrymSOS, PEN Ukraine i inne organizacje praw człowieka wielokrotnie oświadczały, że jego prześladowanie było karą za dziennikarstwo obywatelskie. Przed aresztowaniem relacjonował przeszukania, procesy sądowe i opowiadał o życiu krymskich więźniów politycznych, dlatego jego sprawa jest postrzegana jako przykład nacisku na niezależnych dziennikarzy na okupowanym Krymie.

Podczas uwięzienia Ernes utrzymuje kontakt z żoną i dziećmi za pośrednictwem listów. Obrońcy praw człowieka regularnie włączają go do międzynarodowych kampanii na rzecz ukraińskich więźniów politycznych i przypominają, że prześladowanie dziennikarzy obywatelskich jest jednym z najczęstszych sposobów tłumienia wolności słowa na okupowanym półwyspie.

Na dzień lipca 2026 roku Ernes Ametov nadal nielegalnie odbywa karę. Ukraińskie i międzynarodowe organizacje praw człowieka domagają się jego uwolnienia, podkreślając, że sprawa nie spełnia standardów sprawiedliwego procesu, a jego prześladowanie ma wyłącznie charakter polityczny.

Wykorzystane informacje z otwartych źródeł: ZMINA, Krymska Solidarność, KrymSOS, PEN Ukraine, Krymskotatarski Centrum Zasobów, Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w AR Krym.

Zdjęcie: Krymska Solidarność.

Data aktualizacji: 05.07.2026r.