Siyasi Tutuklular

Güncelleme tarihi: 22.07.2026

Çebotar Mikita

Tutuklama: 2023 yılında, Herson bölgesinin bir kısmının işgalinden sonra Rus güvenlik güçleri, Ukrayna bölgesel savunma faaliyetlerine katılan Mikita Çebotar'ı tutukladı. Daha sonra yasadışı bir şekilde işgal altındaki Kırım'a götürüldü ve hakkında ceza davası açıldı. Hüküm: 2023 sonunda, Rusya kontrolündeki Simferopol Kiev Bölge 'mahkemesi', Mikita Çebotar'ı Ukrayna bölgesel savunma birimine komuta ettiği için 'yasadışı silahlı oluşum örgütlemek' suçundan 7 yıl hapis cezasına çarptırdı. Daha sonra Rus savcılığı cezayı 'çok hafif' bularak temyiz etti ve dava Herson bölgesindeki işgal mahkemesine yeniden incelenmek üzere gönderildi. 22.07.2026 itibarıyla, nihai hüküm hakkında bağımsız açık kaynaklarda bilgi bulunmamaktadır.

Güncelleme tarihi: 22.07.2026

Çernuha Tamara

Tutuklama: 5 Şubat 2025'te, FSB görevlileri Tamara Çernuha'yı gizlice tutukladı ve uzun süre ailesinden bile saklandı. İnsan hakları savunucularına göre, kadının 'vatana ihanet' ile suçlandığı bildiriliyor. Hüküm: 22.07.2026 itibarıyla nihai bir hüküm yok. Bağımsız kaynaklar, Tamara Çernuha'nın yasa dışı olarak gözaltında tutulmaya devam ettiğini bildiriyor. İnsan hakları örgütleri, davasının zorla kaybetme ve uluslararası insancıl hukuk normlarının ciddi ihlali belirtileri taşıdığını vurguluyor.

Çirniy Oleksiy

Tutuklama: 8-9 Mayıs 2014 gecesi Simferopol'de Oleksiy Çirniy, Rusya FSB görevlileri tarafından tutuklandı. O, yönetmen Oleg Sentsov, aktivist Oleksandr Kolçenko ve fotoğrafçı Gennadiy Afanasyev ile birlikte sözde 'Sentsov davası'nın dördüncü sanığıdır. Tutuklanmasının ardından Çirniy, dokuz ay boyunca tamamen izole edildi; Ukraynalı konsoloslara erişimi yoktu. Konsolos Gennadiy Breskalenko ile ilk görüşmesi ancak 3 Şubat 2015'te gerçekleşti. İşgalci yetkililer onu 'Rus vatandaşı' ilan etti, ancak o Ukrayna vatandaşlığında ısrar etti. Tutuklanmasının ardından işkence gördü. Hüküm: 21 Nisan 2015'te Rostov-na-Donu'daki Kuzey Kafkasya Bölge Askeri Mahkemesi, Oleksiy Çirniy'i 7 yıl ağırlaştırılmış hapis cezasına çarptırdı. Çirniy, cezasını sırasıyla Magadan, Moskova ve Rostov Bölgesi'ndeki Bataisk şehrindeki VK-15 kolonilerinde çekti. 7 Mayıs 2021'de cezasını tamamladıktan sonra serbest bırakıldı. Koloniden Ukrayna sınırına kadar, Rostov-na-Donu'daki Ukrayna Başkonsolosu Taras Malyshevskiy eşlik etti. Oleksiy, serbest bırakılacağına dair şüphe içindeydi: 'Yönetim sürekli olarak 'Kırım bizim', değil diye kışkırtıyordu. O sırada bir yasa çıkardılar, 'işgal' derseniz 5 yıl daha ekleniyor.' Rostov'u geçip kuzeye döndüklerinde sınır yolunda olduklarını anladı.

Çiygöz Ahtem

Gözaltı: 29 Ocak 2015'te Bahçesaray'da Ahtem Çiygöz, işgalci güçler tarafından bir kafede toplantı sırasında gözaltına alındı. Sebep, 26 Şubat 2014'te Kırım Yüksek Konseyi binası önünde düzenlenen mitinge katılımıydı — yasa dışı 'referandum'dan bir gün önce. O gün Kırım Tatarları ve Ukrayna yanlısı sakinler, Rusya'ya katılım kararını engellemek için parlamentonun önünde toplandı. Çiygöz, polisle birlikte iki kalabalığı ayrı tutmaya çalıştı. Daha sonra kendisine 'kitlesel ayaklanma örgütlemek' (Rusya Ceza Kanunu md. 212/1) suçlaması yöneltildi. Hüküm: 11 Eylül 2017'de Rusya kontrolündeki Kırım Yüksek Mahkemesi, Ahtem Çiygöz'ü 8 yıl ağır ceza kolonisine mahkum etti. Hüküm okunurken, mahkeme onu 'Ukrayna vatandaşı' olarak tanıdığı için alkışladı: 'Zaten kazandım,' dedi Çiygöz. 25 Ekim 2017'de Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın arabuluculuğuyla Çiygöz ve İlmi Ümerov Türkiye'ye teslim edilerek serbest bırakıldı. 27 Ekim'de Ukrayna'ya döndüler. Ne Çiygöz ne de Ümerov Putin'e af dilekçesi imzalamadı.

Danilovich Irina

Gözaltı: 29 Nisan 2022'de Irina, Koktebel'deki işinden eve dönerken kayboldu. Yaklaşık iki hafta boyunca yeri ailesinden bile gizlendi. Daha sonra, bu süre boyunca FSB çalışanları tarafından yasadışı olarak tutulduğu ortaya çıktı ve burada fiziksel ve psikolojik baskıya maruz kaldığını söyledi. Rus yetkililer, Irina'yı patlayıcı madde bulundurma (Rus Ceza Kanunu Madde 222.1, Bölüm 1) ile suçladı ve gözlük kılıfında el yapımı bir patlayıcı cihaz bulunduğunu iddia etti. Irina Danilovich bu suçlamaları kesinlikle reddediyor ve patlayıcının kaçırılmasından sonra kendisine yerleştirildiğini söylüyor.

Davıdçenko Mykola

Gözaltı: Mykola, Aralık 2024'te FSB görevlileri tarafından gözaltına alındı. Rus soruşturmasına göre, Rus hava savunma sistemlerinin yerlerini fotoğrafladığı ve bu bilgileri Ukrayna istihbaratına ilettiği iddia edildi. Devlete ihanet (Rusya Ceza Kanunu md. 275) suçlamasının yanı sıra, patlayıcı madde ve cihazların yasadışı edinimi, üretimi, depolanması ve taşınması (md. 222.1 ve md. 223.1) suçlamaları da yöneltildi. Ukraynalı insan hakları savunucuları, davanın kapalı bir şekilde yürütüldüğünü ve soruşturma materyallerinin kamuya açık olmadığını belirterek, bağımsız bir doğrulamanın mümkün olmadığını vurguluyor. Karar: Eylül 2025'te Rusya kontrolündeki Kırım Yüksek Mahkemesi, Mykola Davıdçenko'yu suçlu buldu ve onu sıkı güvenlikli bir kolonide 17 yıl hapis cezasına çarptırdı. Ayrıca, mahkeme kendisine ağır bir para cezası ve tahliye sonrası özgürlüğün kısıtlanmasını da hükmetti. Ukrayna Cumhurbaşkanlığı'nın Kırım Temsilciliği, bu kararı yasadışı olarak nitelendirdi ve davanın, Rusya'nın ceza yasalarını Ukrayna vatandaşlarını geçici olarak işgal edilen topraklarda kovuşturmak için kullanmasının bir örneği olduğunu vurguladı.

Davidenko Kostyantyn

Tutuklama: 11 Şubat 2018'de işgal altındaki Simferopol'de Kostyantyn Davidenko, meslektaşlarının ofisinden çıkıp arabasına doğru yürürken yakalandı. Üzerine sivil kıyafetli ve maskeli, tanınmayan dört kişi atladı, yere yatırıp dövdüler, kelepçelediler ve minibüse koydular. Pavlyuk Caddesi'ndeki bir bodruma götürdüler ve birkaç saat boyunca suçlama ve formalite olmadan dövdüler. FSB Kaptanı Pavel Shentyayev, Davidenko'nun Ukrayna lehine casusluk şüphesiyle tutuklandığını belirtti. Kendisi açıkça şöyle dedi: "Bir planım var – yılda üç casus yakalamam gerekiyor, böylece binbaşı olabilirim ve terfi için Moskova'ya gidebilirim. İtirafınız benim raporlarım için formalite." Hüküm: Davidenko sorgulandıktan sonra uçakla Moskova'ya götürüldü, burada Lefortovo Mahkemesi...

Davidov Mark

Gözaltı: Ekim 2019'da Mark Davidov, Rusya Federasyonu FSB görevlileri tarafından Krasnodar Krayı'nda gözaltına alındı. Rus soruşturması, kendisinin Suriye'deki 'Hayat Tahrir el-Şam' grubunun bir üyesi olarak kabul edilen Tacikistan vatandaşıyla temas kurduğunu ve terörist faaliyetleri finanse etmek, yardım etmek, terör örgütüne katılmak için hazırlık yapmak ve yasadışı silahlı oluşuma katılmak için hazırlık yapmakla suçlandığını iddia etti. Ancak insan hakları savunucuları, 'Hayat Tahrir el-Şam' örgütünün Rusya Federasyonu Yüksek Mahkemesi tarafından resmi olarak terörist olarak tanınmasının ancak Haziran 2020'de, yani Davidov'un gözaltına alınmasından sonra gerçekleştiğine dikkat çekiyorlar. Bu, davanın siyasi motivasyonlu olduğuna dair önemli bir argüman haline geldi. Hüküm: 7 Nisan 2021'de, Rusya Federasyonu Ceza Kanunu'nun 33. maddesinin 5. bölümü, 205.1. maddesinin 1.1. bölümü ('Terörizmin Finansmanına Yardım'), 205.1. maddesinin 1.1. bölümü ('Terörizmin Finansmanı') ve 30. maddenin 1 ve 3. bölümleri, 205.5. maddenin 2. bölümü ('Terörist bir örgütün faaliyetlerine katılma girişimi hazırlığı') uyarınca 18 yıl ağır ceza kolonisi cezasına çarptırıldı, ilk 2 yıl hapishanede geçirilecek. 6 Ekim 2021'de temyiz mahkemesinde, 30. maddenin 1 ve 3. bölümleri, 205.5. maddenin 2. bölümü suçlaması, 30. maddenin 1. bölümü, 208. maddenin 2. bölümü ('Rusya Federasyonu'nun çıkarlarına aykırı amaçlarla yabancı bir devlette yasadışı silahlı oluşuma katılma hazırlığı') olarak yeniden nitelendirildi. 21 Eylül 2022'de temyiz mahkemesinde, 205.1. maddenin 1.1. bölümü suçlaması, 30. maddenin 1. bölümü, 205.1. maddenin 1.1. bölümü olarak yeniden nitelendirildi ve nihai ceza olarak 17 yıl hapis cezası verildi, ilk 2 yıl hapishanede, kalan süre ağır ceza kolonisi.

Degermenci Bekir

Tutuklama: 23 Kasım 2017'de işgal altındaki Kırım'da güvenlik güçleri, 65 yaşındaki Bekir Degermenci'yi Aşan Çapuh, Ruslan Trubaç ve Kazım Ametov ile birlikte tutukladı. Onlara, Türkiye vatandaşı Yusuf Aytan'dan para talep ettikleri iddiasıyla şantaj suçlaması yöneltildi. Tutuklananlar, sadece Kırım Tatar milli hareketi gazisi Veciye Kaşka'dan çalınan parayı geri istediklerini belirtti. 83 yaşındaki Veciye Kaşka, tutuklamalara tanık oldu ve sağlık durumu kötüleşerek ambulans aracında hayatını kaybetti. Hüküm: Nisan 2019'da işgalci mahkeme, Bekir Degermenci'ye 3 yıl şartlı ceza verdi. Şartlı cezanın ardından serbest bırakıldı.

Güncelleme tarihi: 06.04.2017

Degermenci Mustafa

Tutuklama: 7 Mayıs 2015 sabahı, işe giderken Mustafa Degermenci'nin aracı sekiz silahlı kişi tarafından siyah maskelerle durduruldu. Araçta bulunan annesi Aliye Degermenci, o sabahı şöyle anlattı: «Sekiz kişi, silahlı ve siyah maskeli, kelepçeler ve otomatik silahlarla çıkıyor. Oğlumu arabadan sürükleyip çıkarıyorlar. Ben dışarı fırladım. Bağırıyorum: "Ne yapıyorsunuz?". Onu dizlerine sopayla vurup, yüzünü kaputa bastırarak aramaya başladılar». Mustafa ve birkaç diğer Kırım Tatarı, 26 Şubat 2014'te Kırım Yüksek Konseyi önünde sözde kitlesel ayaklanmalara katılmakla suçlandı — «26 Şubat davası». Hüküm: Mustafa, iki yıl boyunca Simferopol'deki ön duruşma gözaltı merkezinde tutuldu, burada koşulların hiçbir standarda uymadığı belirtiliyor. 6 Nisan 2017'de ev hapsine alındı — bacağına takılan elektronik kelepçe, izin verilen alanın dışına çıkmasını engelliyordu, hatta tüm bahçeyi bile kapsamıyordu. Telefonla konuşması, internet kullanması ve birkaç misafirden fazlasını kabul etmesi yasaktı. Haziran 2018'de mahkeme, Mustafa Degermenci'yi 4 yıl 6 ay şartlı hapis cezasına, üç yıllık denetimli serbestlik süresiyle mahkum etti. Denetimli serbestlik süresinin sonunda serbest bırakıldı.

Derman Nariman

Gözaltı: 7 Şubat 2024'te Rus güvenlik güçleri tarafından gözaltına alındı ve ertesi gün Rusya kontrolündeki Simferopol'deki 'Kiev Bölge Mahkemesi' tarafından tutuklandı. Rus soruşturması, Derman'ı Noman Çelebicihan Taburu'na katılmakla suçladı (Rus Ceza Kanunu Madde 208, Bölüm 2). Suçlamalara göre, tam ölçekli savaş başlamadan önce taburun faaliyetlerine katıldığı iddia ediliyor. Nariman Derman suçlamaları reddetti. Eşi, duruşmalar sırasında kocasının sık sık epileptik nöbetler geçirdiğini, ancak mahkemenin sağlık durumunu dikkate almayarak tutukluluğunu sürdürdüğünü bildirdi. Hüküm: Ekim 2024'te Rostov-na-Donu'daki Güney Bölge Askeri Mahkemesi, Nariman Derman'ı suçlu buldu ve onu 3 yıl 6 ay sıkı rejim kolonisi cezasına çarptırdı...