Zatrzymanie: 22 października 2014 roku rosyjskie służby zatrzymały Taira Smedlajewa w Starym Krymie. Samochód, w którym przebywał z dwoma synami, został zatrzymany, a następnie przewieziono go do Symferopola. Taira oskarżono o naruszenie art. 318 ust. 1 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej („użycie przemocy, niezagrażającej życiu lub zdrowiu, wobec funkcjonariusza publicznego”). Według śledztwa, podczas wydarzeń 3 maja 2014 roku użył siły fizycznej wobec funkcjonariusza jednostki specjalnej „Berkut”. 24 października 2014 roku Sąd Rejonowy w Symferopolu zastosował wobec niego dwumiesięczny areszt tymczasowy. Posiedzenie sądu odbyło się za zamkniętymi drzwiami, bez udziału rodziny i dziennikarzy. Adwokat Emil Kurbedinow oraz obrońcy praw człowieka zgłaszali liczne naruszenia proceduralne i polityczny charakter prześladowania. W grudniu 2014 roku środek zapobiegawczy zmieniono na poręczenie osobiste.

Wyrok: 10 grudnia 2015 roku sąd miejski w Armiansku, kontrolowany przez Rosję, uznał Taira Smedlajewa za winnego z art. 318 ust. 1 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej i nałożył karę 2 lat pozbawienia wolności w zawieszeniu. Sąd stwierdził, że podczas wydarzeń 3 maja 2014 roku użył przemocy wobec funkcjonariusza „Berkut”. Obrońcy praw człowieka uznali sprawę za motywowaną politycznie i porównywali ją do „sprawy Błotnej” w Rosji, wskazując, że miała zastraszyć ludność tatarską po okupacji Krymu. 4 września 2017 roku sąd rejonowy w Kirowsku, kontrolowany przez Rosję, uwzględnił wniosek obrony o wcześniejsze uchylenie wyroku w zawieszeniu i usunięcie skazania z rejestru Taira Smedlajewa z powodu upływu większości okresu próbnego i braku naruszeń.

Tair Smedlajew jest krymskotatarskim aktywistą, uczestnikiem wydarzeń 3 maja 2014 roku na granicy administracyjnej między Krymem a Ukrainą kontynentalną, kiedy to kilka tysięcy Tatarów krymskich przybyło powitać narodowego lidera Tatarów krymskich Mustafę Dżemilewa, któremu rosyjskie władze zakazały wjazdu na Krym.

Tair Smedlajew jest bratem Zaira Smedlajewa, przewodniczącego Centralnej Komisji Wyborczej Kurultaju Tatarów Krymskich. W momencie zatrzymania Tair przebywał z dwoma synami, z których jeden miał cztery lata. Rodzina i brat aktywnie wspierali go podczas postępowania karnego i publicznie wskazywali na polityczny charakter sprawy.

Sprawa Taira Smedlajewa jest częścią tzw. „sprawy 3 maja” — pierwszej dużej sprawy karnej przeciwko Tatarom krymskim po okupacji Krymu. Została wszczęta po pokojowej akcji na rzecz Mustafy Dżemilewa i stała się początkiem systematycznego prześladowania aktywistów ruchu narodowego Tatarów krymskich.

Źródła informacji: KrymSOS, Krymskotatarskie Centrum Zasobów, Ukraińska Prawda, Krym.Realii.

Zdjęcie: Krym.Realii.

Data aktualizacji: 09.07.2026.