Zatrzymanie: 22 marca 2023 roku rosyjskie siły przeprowadziły szeroko zakrojone przeszukania w domach wierzących w rejonie krasnogwardyjskim. Tego samego dnia zatrzymano Serhija Parfenowicza, a później stało się jasne, że Jurij Heraszczenko również jest ścigany w ramach tej sprawy. 29 marca 2023 roku został zatrzymany podczas próby opuszczenia terytorium okupowanego Krymu. Rosyjskie śledztwo oskarżyło go o udział w działalności zakazanej w Rosji organizacji religijnej „Świadkowie Jehowy” (art. 282.2 cz. 1.1 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej). Początkowo sąd zastosował wobec niego areszt domowy, a później zamienił go na zakaz określonych działań. Obrońcy praw człowieka podkreślają, że podstawą prześladowania było wyłącznie pokojowe wyznawanie religii.

Wyrok: 1 lipca 2024 roku kontrolowany przez Rosję „Sąd Rejonowy Krasnogwardyjski” uznał Jurija Heraszczenko za winnego kontynuowania działalności lokalnej społeczności „Świadków Jehowy”, która została zakazana w Rosji. Został skazany na 6 lat pozbawienia wolności w kolonii karnej o ogólnym rygorze. Według Przedstawicielstwa Prezydenta Ukrainy w AR Krym, po wydaniu wyroku Jurij został przewieziony do kolonii karnej nr 9 w Wołgogradzie (Rosja). Ukraińskie i międzynarodowe organizacje praw człowieka uznają tę sprawę za politycznie motywowane prześladowanie za wolność wyznania.

Jurij Heraszczenko urodził się 2 sierpnia 1979 roku. Przed aresztowaniem mieszkał w rejonie krasnogwardyjskim Krymu i był aktywnym członkiem lokalnej społeczności „Świadków Jehowy”. Według śledztwa, od 2017 do 2022 roku rzekomo pomagał Serhijowi Parfenowiczowi w organizacji spotkań religijnych. Tymczasem obrońcy praw człowieka podkreślają, że chodzi o zwykłe pokojowe nabożeństwa, czytanie Biblii i wspólne modlitwy, które nie zawierały wezwań do przemocy czy działalności ekstremistycznej. Dlatego prześladowanie Jurija Heraszczenko uznaje się za naruszenie prawa do wolności sumienia i wyznania.

Po zatrzymaniu przez długi czas przebywał w areszcie domowym, jednak postępowanie karne nie zostało zamknięte. Podczas procesu oskarżenie opierało się na ukrytych nagraniach audio spotkań religijnych, zeznaniach i opiniach ekspertów, które, zdaniem obrony, nie potwierdzały żadnej nielegalnej działalności. Obrońcy praw człowieka podkreślają, że sprawa Jurija Heraszczenko jest częścią szeroko zakrojonej kampanii prześladowania „Świadków Jehowy” na okupowanym Krymie.

Podczas procesu strona oskarżenia twierdziła, że Jurij Heraszczenko rzekomo kontynuował działalność lokalnej społeczności „Świadków Jehowy” po jej zakazaniu w Rosji. Dowodami w sprawie były ukryte nagrania audio spotkań religijnych, zeznania i opinie ekspertów. Tymczasem adwokaci i obrońcy praw człowieka podkreślali, że materiały sprawy nie zawierają żadnych dowodów na wezwania do przemocy, podżegania do nienawiści czy innej nielegalnej działalności. Jego prześladowanie jest związane wyłącznie z pokojowym wyznawaniem religii i realizacją prawa do wolności sumienia.

Po uprawomocnieniu się wyroku Jurij Heraszczenko został przewieziony do kolonii karnej nr 9 w Wołgogradzie (Federacja Rosyjska). Organizacje praw człowieka podkreślają, że przemieszczanie obywateli Ukrainy z tymczasowo okupowanego terytorium Krymu do zakładów karnych na terytorium Rosji jest sprzeczne z normami międzynarodowego prawa humanitarnego, w tym z postanowieniami Konwencji Genewskiej o ochronie ludności cywilnej podczas wojny.

Sprawę Jurija Heraszczenko systematycznie relacjonują KrymSOS, ZMINA, Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w AR Krym, USCIRF i inne organizacje praw człowieka. Uznają ją za jeden z licznych przykładów prześladowania przedstawicieli „Świadków Jehowy” na okupowanym Krymie po decyzji Sądu Najwyższego Rosji z 2017 roku o zakazie działalności tej organizacji religijnej.

Na dzień 9 lipca 2026 roku Jurij Heraszczenko nadal nielegalnie odbywa karę na terytorium Federacji Rosyjskiej. Organizacje praw człowieka apelują do społeczności międzynarodowej o jego uwolnienie oraz zaprzestanie karnego prześladowania obywateli Ukrainy za pokojowe wyznawanie swojej religii.

Informacje wykorzystane z otwartych źródeł: ZMINA, KrymSOS, Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w AR Krym, USCIRF (United States Commission on International Religious Freedom), JW, Centrum Wolności Obywatelskich.

Zdjęcie: USCIRF.

Data aktualizacji: 09.07.2026