Zatrzymanie: W październiku 2023 roku została zatrzymana przez rosyjskie służby i oskarżona o „zdradę stanu” (art. 275 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej) w formie rzekomego szpiegostwa. Według rosyjskiego śledztwa, przekazywała stronie ukraińskiej informacje o lokalizacji rosyjskich obiektów wojskowych na tymczasowo okupowanym terytorium. Obrońcy praw człowieka podkreślają, że ściganie karne stało się możliwe dopiero po narzuceniu jej rosyjskiego obywatelstwa, a stosowanie rosyjskiego prawa wobec ludności cywilnej okupowanego terytorium jest sprzeczne z międzynarodowym prawem humanitarnym.

Wyrok: W czerwcu 2024 roku Sąd Obwodowy w Zaporożu, utworzony przez Rosję na okupowanym terytorium, uznał Oksanę Hladkykh za winną „zdrady stanu” i skazał ją na 14 lat pozbawienia wolności w kolonii o ogólnym reżimie z dalszym ograniczeniem wolności na okres jednego roku.

Oksana Mykołajiwna Hladkykh urodziła się 11 września 1976 roku – obywatelka Ukrainy, matka wielodzietna z miejscowości Pryazowske w obwodzie zaporoskim. Po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji Rosji jej miejscowość znalazła się pod okupacją. Według obrońców praw człowieka, pod presją władz okupacyjnych Oksana była zmuszona uzyskać rosyjski paszport, aby jej dzieci mogły uczęszczać do szkoły i korzystać z podstawowych usług socjalnych.

Oksana Hladkykh mieszkała w miejscowości Pryazowske w obwodzie zaporoskim i wychowywała czworo dzieci, z których troje jest niepełnoletnich. Przed rozpoczęciem ścigania karnego prowadziła zwyczajne życie cywilne, zajmując się rodziną i gospodarstwem domowym. Po okupacji regionu rodzina znalazła się w warunkach stałej presji ze strony administracji okupacyjnej. Według obrońców praw człowieka, uzyskanie rosyjskiego paszportu było wymuszonym krokiem, podyktowanym koniecznością zapewnienia dzieciom dostępu do edukacji i podstawowych usług.

Na dzień 9 lipca 2026 roku Oksana Hladkykh nadal nielegalnie przebywa w miejscach pozbawienia wolności wyznaczonych przez rosyjskie władze okupacyjne. Jej sprawa pozostaje jednym z przykładów prześladowania cywilnych mieszkańców okupowanych terytoriów Ukrainy z zastosowaniem rosyjskiego prawa karnego wbrew międzynarodowemu prawu humanitarnemu.

Wykorzystane informacje z otwartych źródeł: Projekt praw człowieka „Wsparcie więźniów politycznych. Memoriał”, ZMINA, Centrum Praw Człowieka ZMINA, Inicjatywa Medialna na rzecz Praw Człowieka (MIPL), Centrum Wolności Obywatelskich.

Zdjęcie: Projekt praw człowieka „Wsparcie więźniów politycznych. Memoriał”.

Data aktualizacji: 09.07.2026.