Aresztowanie: 12 sierpnia 2017 roku funkcjonariusze FSB Rosji zatrzymali obywatela Ukrainy Hennadija Limeszko na okupowanym Krymie w pobliżu trasy Sudak – Nowy Świat. Rosyjska służba specjalna twierdziła, że jest on rzekomo „agentem SBU” i przygotowywał serię dywersji na obiektach infrastruktury półwyspu. Służba Bezpieczeństwa Ukrainy określiła te oskarżenia jako prowokację.

Wyrok: 10 maja 2018 roku kontrolowany przez Rosję Sąd Miejski w Sudaku skazał Hennadija Limeszko na 8 lat pozbawienia wolności za zarzuty dotyczące nielegalnego nabycia, przechowywania i przewożenia broni, materiałów wybuchowych oraz produkcji urządzenia wybuchowego. W sierpniu 2018 roku kontrolowany przez Rosję Sąd Najwyższy Krymu pozostawił wyrok bez zmian. Po odbyciu pełnego wyroku w lutym 2025 roku Limeszko nie został zwolniony, lecz przewieziony do Centrum tymczasowego zatrzymania cudzoziemców. W lipcu 2025 roku został wpisany na rosyjską listę „terrorystów i ekstremistów”, a 30 lipca 2025 roku sąd w Kraju Stawropolskim w Rosji wydał nowy wyrok: 2 lata kolonii o zaostrzonym rygorze za rzekome „wezwania do ekstremizmu”.

Hennadij Limeszko urodził się 27 grudnia 1992 roku. Przed aresztowaniem mieszkał na terytorium Ukrainy. Wiadomo, że w 2016 roku odbywał służbę wojskową na kontrakcie w Siłach Zbrojnych Ukrainy. Według informacji obrońców praw człowieka, w 2017 roku został zwolniony ze służby. Limeszko jest żonaty, wraz z żoną Iryną wychowuje dziecko. Według jego krewnych, latem 2017 roku wyjechał na Krym w celu zarobkowym. To właśnie podczas pobytu na okupowanym półwyspie został zatrzymany przez funkcjonariuszy FSB.

Po aresztowaniu strona rosyjska rozpowszechniła nagrania wideo z tzw. przesłuchania Limeszki i ogłosiła zapobieżenie serii dywersji na terytorium Krymu. FSB twierdziła, że Ukrainiec miał rzekomo uszkodzić linie energetyczne, wywołać osunięcia ziemi na drogach oraz podpalić lasy i wysypiska śmieci. Ogłoszono go również „agentem SBU”. Jednocześnie ukraińskie organy państwowe stanowczo odrzuciły te oskarżenia.

Proces sądowy odbywał się w warunkach okupacji Krymu i nie spełniał międzynarodowych standardów sprawiedliwego sądu. W maju 2018 roku kontrolowany przez Kreml sąd w Sudaku uznał Hennadija Limeszko za winnego według kilku artykułów rosyjskiego kodeksu karnego związanych z bronią i materiałami wybuchowymi. Został skazany na 8 lat pozbawienia wolności. Później instancja apelacyjna pozostawiła ten wyrok bez zmian.

Podczas odbywania kary napływały informacje o problemach zdrowotnych więźnia politycznego. W 2019 roku Rzecznik Praw Obywatelskich Ukrainy Ludmiła Denisowa informowała o pogorszeniu jego stanu zdrowia. Według niej, Limeszko miał poważne problemy skórne, pojawiły się rany na rękach, nogach i łokciach. Ukraińscy obrońcy praw człowieka wielokrotnie zwracali uwagę społeczności międzynarodowej na konieczność monitorowania warunków jego przetrzymywania i zapewnienia odpowiedniej opieki medycznej.

Szczególne zaniepokojenie budziły warunki przetrzymywania Limeszki w rosyjskich zakładach karnych przed zakończeniem kary. Według doniesień obrońców praw człowieka, był przez długi czas przetrzymywany w celi izolacyjnej. Pomimo że 21 lutego 2025 roku formalnie odbył cały wyrok, nie został zwolniony. Zamiast tego, pod eskortą przewieziono go do Centrum tymczasowego zatrzymania cudzoziemców w obwodzie rostowskim w Rosji. Powodem była kwestia ukraińskiego paszportu: podczas pobytu w więzieniu Limeszko osiągnął wiek, w którym konieczne było wklejenie nowego zdjęcia, co w warunkach więziennych było niemożliwe. Rosyjska władza wykorzystała tę okoliczność jako podstawę do dalszego przetrzymywania.

Po pobycie w centrum dla cudzoziemców kontakt z nim został utracony. Jego żona Iryna informowała obrońców praw człowieka, że brak jest informacji o miejscu pobytu męża. W różnych źródłach przypuszczano, że mógł zostać przeniesiony do aresztu śledczego w Piatigorsku w związku z nowym postępowaniem karnym. Jednocześnie strona rosyjska przez długi czas nie dostarczała oficjalnych informacji.

Dodatkowym sygnałem o nowych prześladowaniach było wpisanie Hennadija Limeszko na rosyjską listę „terrorystów i ekstremistów”. Obrońcy praw człowieka wyrażali obawy, że przeciwko niemu otwarto kolejną sprawę karną, która pozwoli na dalsze przetrzymywanie go za kratami nawet po odbyciu poprzedniej kary. Te obawy potwierdziły się latem 2025 roku.

30 lipca 2025 roku Sąd Rejonowy w Kursku Kraju Stawropolskiego w Rosji wydał Hennadijowi Limeszko nowy wyrok. Został uznany za winnego rzekomych publicznych wezwań do działalności ekstremistycznej w internecie i skazany na dwa lata kolonii o zaostrzonym rygorze. Organizacje praw człowieka podkreśliły, że nowa sprawa jest kontynuacją praktyki represji politycznych wobec obywateli Ukrainy i faktycznie uniemożliwiła jego powrót do domu po ośmiu latach nielegalnego uwięzienia.

Informacje wykorzystane z otwartych źródeł: KrymSOS, Ukrinform, Suspilne Krym, Radio Swoboda (Krym.Realii), Stowarzyszenie Krewnych Więźniów Politycznych Kremla.

Zdjęcie: Suspilne Krym.

Data aktualizacji: 18.07.2026.