Aresztowanie: 11 lutego 2018 roku w okupowanym Symferopolu Konstantyna Davidenkę zatrzymano, gdy wychodził z biura kolegów-rzeczoznawców i zmierzał do samochodu. Czterech mężczyzn w cywilnych ubraniach i kominiarkach bez znaków rozpoznawczych powaliło go na ziemię, zaczęło bić, założyło kajdanki i wrzuciło do mikrobusu. Zabrano go na ulicę Pawliuka, do piwnicy, gdzie przez kilka godzin był bity – bez oskarżeń i formalności. Kapitan FSB Paweł Szentiayev stwierdził, że Davidenko został aresztowany pod zarzutem szpiegostwa na rzecz Ukrainy. Powiedział wprost: „Mam plan – muszę 'złapać' trzech szpiegów rocznie, aby otrzymać stopień majora i wyjechać do Moskwy na awans. Wasze przyznanie się jest formalne i potrzebne do moich raportów”.

Wyrok: Po przesłuchaniu Davidenkę przewieziono samolotem do Moskwy, gdzie sąd Lefortowski zastosował wobec niego środek zapobiegawczy – areszt w pre-trial detention centre „Lefortowo”. 6 czerwca 2019 roku „Sąd Najwyższy” Krymu skazał Konstantyna Davidenkę na 10 lat i 6 miesięcy kolonii o zaostrzonym rygorze za art. 276 KK FR (szpiegostwo). 15 października 2019 roku Sąd Najwyższy Rosji skrócił wyrok do 7 lat. Odbywał karę w kolonii karnej nr 23 w obwodzie saratowskim. 24 sierpnia 2025 roku Davidenkę zwolniono w ramach 68. wymiany jeńców między Ukrainą a Rosją.

Konstantyn Ołeksandrowycz Davidenko urodził się 1 lipca 1986 roku. Mieszkaniec obwodu donieckiego. Zajmował się działalnością rzeczoznawczą na okupowanym Krymie zgodnie z ukraińskim prawem – sporządzał umowy darowizny i dziedziczenia według prawa ukraińskiego, co prawnie potwierdzało przynależność Krymu do Ukrainy. Nigdy nie ukrywał swoich poglądów. Ma dziecko i żonę.

Warunki uwięzienia były skrajnie trudne. W „Lefortowo” stosowano tortury psychiczne: cela jednoosobowa z ciągłym oświetleniem, całodobowe radio – „Spas” lub „Zwiezda”, skąpe wyżywienie. W Krasnodarze w celi tranzytowej na 14 osób przebywało do 54 osób: pluskwy, karaluchy, szczury. W kolonii saratowskiej nr 23 bardziej brutalnie znęcano się fizycznie: „musieli chodzić w kółko, śpiewać 'Katiuszę'”. Davidenko spędził miesiąc w karcerze.

W 2023 roku w kolonii przeszedł udar – częściowy paraliż twarzy po prawej stronie, pogorszenie wzroku i słuchu. Po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji warunki stały się jeszcze surowsze z powodu statusu „ukraińskiego szpiega”.

Do 10 lutego 2025 roku Davidenko przebywał w kolonii, po czym został przeniesiony do pre-trial detention centre dla migrantów w Engelsie rzekomo w celu deportacji. 11 sierpnia naczelnik poinformował o wymianie. Na lotnisku wojskowym w Engelsie przekazano go policji wojskowej, wsadzono do samolotu z zawiązanymi oczami. Po lądowaniu w Homlu (Białoruś) przesadzono do autobusów, dowieziono do granicy i uwolniono. „Wzdłuż drogi stali ludzie z ukraińskimi flagami. Tego nie da się opisać słowami”, opowiadał Davidenko.

Po powrocie Davidenko objął kierownictwo fundacji charytatywnej „Cywile w niewoli” i pomaga innym uwolnionym. Ostro krytykuje brak systemowego wsparcia ze strony państwa: „Ludzie po niewoli są desocjalizowani. Instytut case managementu dla nich działa tylko na papierze na poziomie państwowym”. Wskazuje, że MKCK odmawia finansowania leczenia skutków tortur, ponieważ wymaga to oficjalnego uznania faktu tortur, co jest sprzeczne z ich deklarowaną neutralnością. Stawia pytanie o mechanizmy kompensacji dla jeńców: „Przez 7 lat w niewoli mój biznes się rozpadł, straciłem klientelę i umiejętności. Państwo musi przemyśleć mechanizm przywracania sprawiedliwości”.

Wykorzystane informacje z otwartych źródeł: Zjednoczenie krewnych więźniów politycznych Kremla, Charkowska Grupa Praw Człowieka, Służba Publiczna Krym, KrymSOS.

Zdjęcie: Zjednoczenie krewnych więźniów politycznych Kremla.

Data aktualizacji: 03.07.2026.