Aresztowanie: 17 sierpnia 2021 roku rosyjskie siły bezpieczeństwa przeprowadziły serię przeszukań w domach Tatarów krymskich w Sewastopolu, rejonach symferopolskim i bachczysarajskim okupowanego Krymu. Jednym z zatrzymanych był Dżebbar Sejranowicz Bekirov. Razem z nim zatrzymano Rustema Murasova, Rustema Tajirova, Zawura Abdullajewa i Raifa Fiewziewa. Wszyscy zostali oskarżeni o udział w działalności organizacji „Hizb ut-Tahrir”, uznanej przez Rosję za terrorystyczną, choć na Ukrainie nie jest zakazana. Obrońcy praw człowieka stwierdzili, że sprawa ma charakter polityczny i jest kolejnym epizodem systematycznych prześladowań Tatarów krymskich ze względów religijnych i obywatelskich.

Wyrok: 31 maja 2023 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Dżebbara Bekirova na 17 lat pozbawienia wolności. Pierwsze 4 lata ma odbyć w więzieniu, resztę w kolonii o zaostrzonym rygorze. Sąd nałożył również 1,5 roku ograniczenia wolności po zwolnieniu. Rosyjskie śledztwo nazwało go „organizatorem” komórki „Hizb ut-Tahrir”, jednak obrońcy praw człowieka podkreślali, że oskarżenie opierało się głównie na ukrytych nagraniach rozmów religijnych, zeznaniach tajnych świadków i ekspertyzach bez dowodów przygotowania lub popełnienia aktów przemocy.

Dżebbar Sejranowicz Bekirov urodził się 21 kwietnia 1970 roku. Mieszkał w Sewastopolu, był Tatarem krymskim, żonaty, wychowywał dwoje dzieci. Z wykształcenia był ślusarzem lotniczym, jednak ostatnie lata przed aresztowaniem pracował jako piekarz. Przyjaciele i znajomi wspominają go jako spokojnego, szczerego i bardzo religijnego człowieka, który ciężko pracował, aby utrzymać rodzinę. W otwartych źródłach prawie nie ma informacji o jego działalności społecznej przed aresztowaniem, wiadomo jednak, że był aktywnym muzułmaninem i utrzymywał kontakt z krymskotatarską społecznością.

Po przeszukaniu 17 sierpnia 2021 roku Dżebbar został zatrzymany i przewieziony do aresztu śledczego. Podczas rozpraw sądowych stanowczo zaprzeczał oskarżeniom. W jednym z ostatnich wystąpień przed sądem Bekirov powiedział, że jako muzułmanin uważa terroryzm za jeden z najcięższych grzechów przed Bogiem i dlatego nie mógł być związany z działalnością, którą mu zarzucają. Jego słowa były wielokrotnie cytowane przez obrońców praw człowieka jako przykład tego, jak oskarżeni w „sprawach Hizb ut-Tahrir” publicznie wyjaśniali swoje stanowisko.

Podczas procesu adwokaci Dżebbara Bekirova wielokrotnie zwracali uwagę na to, że strona oskarżenia nie przedstawiła dowodów jego udziału w przygotowaniu lub popełnieniu aktów przemocy. Jak w wielu innych krymskich sprawach „Hizb ut-Tahrir”, głównymi dowodami były ukryte nagrania rozmów religijnych, ekspertyzy i zeznania anonimowych świadków. Ukraińscy obrońcy praw człowieka podkreślali, że taka praktyka jest stosowana przez Rosję do prześladowania Tatarów krymskich, którzy otwarcie wyznają islam lub aktywnie uczestniczą w życiu swojej społeczności.

31 maja 2023 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem uznał Dżebbara Bekirova za winnego i skazał go na 17 lat pozbawienia wolności. Pierwsze 4 lata ma spędzić w więzieniu, a następnie w kolonii o zaostrzonym rygorze. Ponadto sąd nałożył 1 rok i 6 miesięcy ograniczenia wolności po zwolnieniu. Później wojskowy sąd apelacyjny pozostawił wyrok bez zmian.

Po przewiezieniu do Rosji Dżebbar Bekirov odbywa karę daleko od Krymu. Według informacji jego bliskich, w miejscach uwięzienia zaczął skarżyć się na pogorszenie zdrowia. W szczególności pojawiły się poważne problemy z zębami, jednak nie otrzymywał na czas pomocy stomatologicznej. Żona informowała także o braku niezbędnych leków i trudnościach z przekazywaniem ich do zakładu karnego. Obrońcy praw człowieka regularnie podkreślają, że niewłaściwa opieka medyczna pozostaje jednym z najpoważniejszych problemów dla ukraińskich więźniów politycznych w rosyjskich koloniach.

Pomimo uwięzienia, Dżebbar utrzymuje kontakt z rodziną poprzez korespondencję. Rodzina bierze udział w kampaniach wspierających krymskich więźniów politycznych, a organizacje praw człowieka stale informują o jego sprawie i stanie zdrowia. Jego historia jest jedną z wielu, które pokazują wykorzystywanie rosyjskiego prawa antyterrorystycznego jako narzędzia politycznych prześladowań na okupowanym półwyspie.

Na dzień 5 lipca 2026 roku Dżebbar Bekirov nadal nielegalnie odbywa karę. Ukraińskie instytucje państwowe i organizacje praw człowieka włączają go do list obywateli Ukrainy, których Rosja nielegalnie pozbawiła wolności z powodów politycznych, i nadal domagają się jego uwolnienia.

Wykorzystane informacje z otwartych źródeł: Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w AR Krym, ZMINA, Krymska Solidarność, Krymskotatarski Ośrodek Zasobów, KrymSOS, Stowarzyszenie Krewnych Więźniów Politycznych Kremla, Ukrinform, Radio Swoboda.

Zdjęcie: Krymska Solidarność.

Data aktualizacji: 05.07.2026r.