Zatrzymanie: 11 lutego 2016 roku funkcjonariusze FSB Rosji przeprowadzili serię przeszukań w Jałcie i okolicznych miejscowościach. Jednym z zatrzymanych był Enver Bekirov. Razem z nim zatrzymano Emira-Useina Kuku, Muslima Alijewa, Wadima Siruka, Arsena Dżapparowa i Refata Alimowa. Wszyscy zostali oskarżeni o przynależność do islamskiej organizacji politycznej Hizb ut-Tahrir, która w Rosji jest uznawana za terrorystyczną, choć na Ukrainie jej działalność nie jest zakazana. Organizacje praw człowieka stwierdziły, że sprawa ma charakter polityczny i jest jednym z pierwszych masowych prześladowań Tatarów krymskich po okupacji Krymu.

Wyrok: 12 listopada 2019 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem uznał Envera Bekirova za winnego i skazał go na 18 lat pozbawienia wolności w kolonii o zaostrzonym rygorze. Pierwsze 5 lat kary ma odbyć w więzieniu, resztę w kolonii o zaostrzonym rygorze. Sąd nałożył również rok ograniczenia wolności po zwolnieniu. Obrońcy praw człowieka podkreślili, że wyrok opierał się na ukrytych nagraniach rozmów religijnych, zeznaniach anonimowych świadków i ekspertyzach bez dowodów przygotowania lub popełnienia przestępstw z użyciem przemocy.

Bekirov Enver Nebijewicz urodził się 1 stycznia 1963 roku w Tadżykistanie, w Duszanbe, dokąd jego rodzina trafiła po deportacji w maju 1944 roku. Tam spędził dzieciństwo i młodość.

W latach 1980-1982 Enver służył w armii.

Enver Bekirov jest wszechstronnie rozwinięty, ma wiele zainteresowań w różnych dziedzinach. W Tadżykistanie ukończył technikum, a także nauczył się zawodu operatora spycharki. Uzyskał również dyplom z krawiectwa męskiego. Interesował się klasycznym zapasami, trenował u znanego trenera Żukowa W.S.

W 1989 roku Enver Bekirov poślubił Natalię Bekirovą. Mają trzy córki. Natalia mówi, że jej mąż jest wspaniałym mężem, czułym ojcem i troskliwym dziadkiem.

W 1990 roku Enver Bekirov wrócił na Krym. Aby utrzymać rodzinę, zajmował się pracami wykończeniowymi, rzeźbieniem i remontem mieszkań. W 1992 roku Enver otrzymał działkę w wiosce Czerwonokamianka w rejonie Jałty, gdzie nadal buduje dom.

Enver Bekirov jest muzułmaninem, Tatarem krymskim, osobą zaangażowaną w problemy swojego narodu. Jest bardzo empatyczny i zawsze gotowy do pomocy. Potwierdza to pewne wydarzenie z jego życia. Tam, gdzie mieszkał, znajduje się skała – Czerwony Kamień. Pewnego razu Enver przypadkowo znalazł się w jej pobliżu. Na tej skale byli wspinacze. W momencie, gdy jedna z kobiet schodziła, lina odcięła jej dwa palce – kciuk i wskazujący. Wisiały na skórze. Enver, widząc to, nie stracił zimnej krwi. Podbiegł i założył opatrunek. Następnie zawiózł ją do szpitala, gdzie udzielono jej pomocy medycznej.

Enver Bekirov pomagał organizować święta i pogrzeby, często zwracano się do niego o pomoc i nigdy nie odmawiał. Według obrońców praw człowieka, jego udział w życiu religijnym społeczności stał się powodem prześladowań ze strony rosyjskich służb.

Po zatrzymaniu Enver został umieszczony w areszcie śledczym. Jak w przypadku innych oskarżonych w jałtańskiej sprawie Hizb ut-Tahrir, oskarżenie opierało się nie na faktach przygotowania zamachów terrorystycznych czy działań z użyciem przemocy, ale na nagraniach rozmów religijnych, przeprowadzonych ekspertyzach i zeznaniach tajnych świadków. Ukraińskie i międzynarodowe organizacje praw człowieka wielokrotnie stwierdzały, że sprawa ma charakter polityczny i jest wykorzystywana przez Rosję jako narzędzie nacisku na Tatarów krymskich.

Podczas procesu obrona Envera Bekirova podkreślała, że materiały sprawy nie zawierają dowodów jego udziału w działalności terrorystycznej. Adwokaci wielokrotnie zwracali uwagę na użycie anonimowych świadków, wątpliwych ekspertyz religioznawczych i ukrytych nagrań audio jako głównych dowodów oskarżenia. Obrońcy praw człowieka podkreślali, że taka praktyka jest typowa dla krymskich spraw Hizb ut-Tahrir i jest wykorzystywana do prześladowania Tatarów krymskich za ich przekonania religijne i postawę obywatelską.

12 listopada 2019 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Envera Bekirova na 18 lat pozbawienia wolności. Pierwsze 5 lat kary ma odbyć w więzieniu, a następnie w kolonii o zaostrzonym rygorze. Sąd nałożył również rok ograniczenia wolności po zwolnieniu. Później apelacyjny sąd wojskowy pozostawił wyrok bez istotnych zmian.

Podczas pobytu w więzieniu stan zdrowia Envera Bekirova znacznie się pogorszył. W 2023 roku wiadomo było, że przeszedł mikro udar. Rodzina i adwokaci informowali o konieczności specjalistycznego leczenia, jednak, jak twierdzili, nie otrzymał on odpowiedniej pomocy medycznej. Krymskotatarski Centrum Zasobów i inne organizacje praw człowieka wielokrotnie stwierdzały, że niewłaściwe zabezpieczenie medyczne stanowi realne zagrożenie dla jego życia i zdrowia.

Po przetransportowaniu do Rosji Enver odbywa karę daleko od Krymu, co znacznie utrudnia spotkania z rodziną. Mimo to utrzymuje kontakt z rodziną poprzez korespondencję. Obrońcy praw człowieka regularnie włączają jego sprawę do międzynarodowych kampanii na rzecz uwolnienia ukraińskich więźniów politycznych i domagają się zwolnienia wszystkich nielegalnie przetrzymywanych obywateli Ukrainy.

Na dzień 5 lipca 2026 roku Enver Bekirov nadal odbywa nielegalnie karę nałożoną przez rosyjski sąd. Ukraińskie instytucje państwowe i międzynarodowe organizacje praw człowieka uważają go za więźnia politycznego i podkreślają, że sprawa jest jednym z przykładów wykorzystania rosyjskiego prawa antyterrorystycznego do prześladowania Tatarów krymskich na okupowanym Krymie.

Wykorzystano informacje z otwartych źródeł: ZMINA, Krymskotatarski Centrum Zasobów, KrymSOS, Krymska Solidarność, Związek Krewnych Więźniów Politycznych Kremla, Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w AR Krym, Radio Swoboda, Ukrinform.

Zdjęcie: Krymska Solidarność.

Data aktualizacji: 06.07.2026r.