Aresztowanie: 12 października 2017 roku funkcjonariusze FSB Rosji przeprowadzili masowe przeszukania w domach krymskich Tatarów w Bachczysaraju. Po przeszukaniu zatrzymano dziennikarza obywatelskiego i wolontariusza Marlena (Sulejmana) Asanova. Razem z nim zatrzymano Timura Ibragimova, Memeta Bjelalova, Sejrana Salijewa, Servera Zekirjajewa i Ernesta Ametowa. Wszyscy zostali oskarżeni o udział w działalności organizacji „Hizb ut-Tahrir”, uznanej przez Rosję za terrorystyczną, choć w Ukrainie nie jest zakazana. Ukraińskie i międzynarodowe organizacje praw człowieka stwierdziły, że ściganie karne ma charakter polityczny i jest związane z aktywnością społeczną Marlena Asanova oraz jego udziałem w inicjatywie „Krymska solidarność”.

Wyrok: 16 września 2020 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem uznał Marlena Asanova za winnego z art. 205.5 część 1 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej („organizacja działalności organizacji terrorystycznej”) i skazał go na 19 lat pozbawienia wolności. Pierwsze pięć lat ma odbyć w więzieniu, resztę w kolonii o zaostrzonym rygorze. 16 lutego 2022 roku Apelacyjny Sąd Wojskowy pozostawił wyrok bez zmian. Obrońcy praw człowieka podkreślili, że sąd nie przedstawił żadnych dowodów na udział Asanova w działalności terrorystycznej, a oskarżenie opierało się na dyskusjach religijnych, ekspertyzach i zeznaniach anonimowych świadków.

Marlen Asanov, który później przyjął imię Sulejman, urodził się 2 marca 1977 roku w mieście Bekabad (Uzbekistan). Jego rodzina, podobnie jak tysiące innych krymskotatarskich rodzin, żyła na wygnaniu po deportacji w 1944 roku. Marlen (Sulejman) Asanov urodził się 2 marca 1977 roku w mieście Bekabad, Uzbecka SRR. Przy narodzinach nadano mu imię Marlen, które później zmienił na Sulejman. W latach 80. jego rodzina wróciła na Krym po długotrwałym przymusowym wygnaniu, które miało miejsce w wyniku nielegalnej deportacji krymskotatarskiego narodu przez sowiecki reżim totalitarny w 1944 roku.

W 1994 roku Marlen ukończył szkołę średnią w Gołubince w rejonie Bachczysarajskim, po czym wstąpił na Uniwersytet Narodowy im. W. I. Wernadskiego w Tawrii. W 1999 roku uzyskał wykształcenie wyższe w specjalności „filolog” oraz „nauczyciel języka i literatury tureckiej i krymskotatarskiej”. Jako student aktywnie uczestniczył w konferencjach naukowych i konkursach językowych, zdobywając szacunek rówieśników i wykładowców.

Równolegle z nauką, w 1998 roku ukończył program szkoleniowy w centrum „Krymtur” i uzyskał certyfikat przewodnika trzeciej klasy.

Od 1999 do 2003 roku pracował jako nauczyciel języka i literatury krymskotatarskiej w swojej alma mater, szkole w Gołubince. Stosował nowoczesne metody nauczania, organizował lekcje publiczne i zajęcia pozalekcyjne, a także promował historię krymskotatarską. W 2002 roku otrzymał nagrodę „Nauczyciel roku”.

Sulejman Asanov głęboko angażował się w zachowanie kultury krymskotatarskiej. W 2000 roku uzyskał certyfikat od Związku Wspierania Rozwoju Wiejskiej Turystyki Zielonej na Krymie i założył centrum kulturalno-etnograficzne „Kokhoz”. W 2002 roku otworzył karawanseraj „Salaczyk” — przestrzeń, która odtwarza atmosferę tradycyjnego gościnnego przystanku, głęboko zakorzenioną w historii krymskotatarskiej.

W 2014 roku Marlen coraz bardziej angażował się w działalność społeczną. Pomagał rodzinom więźniów politycznych, uczestniczył w procesach sądowych o podłożu politycznym, prowadził transmisje z przeszukań i rozpraw sądowych, stał się jednym z dziennikarzy obywatelskich i wolontariuszy „Krymskiej solidarności”. Dzięki jego pracy informacje o represjach wobec krymskich Tatarów stawały się znane w Ukrainie i poza jej granicami.

Po okupacji Krymu Marlen Asanov stał się jednym z najbardziej znanych dziennikarzy obywatelskich na półwyspie. Relacjonował przeszukania, zatrzymania i rozprawy sądowe w sprawach krymskich Tatarów, pomagał rodzinom więźniów politycznych i był aktywnym uczestnikiem organizacji społecznej „Krymska solidarność”. Jego centrum kulturowe „Salaczyk” stało się miejscem spotkań aktywistów, wolontariuszy i rodzin nielegalnie uwięzionych. To właśnie z powodu tej otwartej postawy obywatelskiej obrońcy praw człowieka uważają, że znalazł się w polu zainteresowania rosyjskich struktur siłowych.

12 maja 2016 roku okupacyjna administracja przeprowadziła nielegalne przeszukania w Salaczyku. Tego dnia czterech mieszkańców Bachczysaraju zostało zatrzymanych pod sfabrykowanymi zarzutami o „terroryzm”. Choć Sulejman Asanov nie został zatrzymany, ukarano go grzywną w wysokości 5000 rubli za rzekome „zakłócanie porządku publicznego”. Pomimo tego, zintensyfikował swoją działalność społeczną.

Ostatecznie w 2018 roku karawanseraj Salaczyk został zamknięty na mocy decyzji okupacyjnego „sądu”.

12 października 2017 roku funkcjonariusze FSB przeprowadzili szeroko zakrojone przeszukania w Bachczysaraju. Do domu Marlena Asanova funkcjonariusze przyszli wcześnie rano. Po zakończeniu przeszukania został zatrzymany i przewieziony do aresztu śledczego. Razem z nim zatrzymano jeszcze pięciu krymskich Tatarów. Wszyscy zostali oskarżeni o udział w organizacji „Hizb ut-Tahrir”. Podobnie jak w wielu innych podobnych sprawach, oskarżenie opierało się na ukrytych nagraniach rozmów religijnych, opiniach ekspertów i zeznaniach anonimowych świadków. Nie przedstawiono żadnych dowodów na to, że Marlen planował lub dokonywał aktów przemocy.

Organizacje praw człowieka ZMINA, Krymska solidarność, KrymSOS, Krymskotatarski Ośrodek Zasobów, Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w AR Krym, a także organizacje międzynarodowe wielokrotnie stwierdzały, że sprawa Marlena Asanova ma charakter polityczny. Podkreślali, że Rosja wykorzystuje ustawodawstwo antyterrorystyczne jako narzędzie walki z niezależnym dziennikarstwem i działalnością obywatelską na okupowanym Krymie.

16 września 2020 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Marlena Asanova na 19 lat pozbawienia wolności. Pierwsze pięć lat ma odbyć w więzieniu, a następnie w kolonii o zaostrzonym rygorze. 14 marca 2022 roku sąd apelacyjny pozostawił ten wyrok bez zmian. Niedługo potem został przetransportowany do Rosji. Obrońcy praw człowieka zwracali uwagę, że wywożenie krymskich więźniów politycznych z terytorium okupowanego Krymu do rosyjskich kolonii jest naruszeniem międzynarodowego prawa humanitarnego i znacznie utrudnia kontakty z rodziną.

We wrześniu 2022 roku został nielegalnie przeniesiony z rosyjskiego aresztu śledczego do kolonii karnej nr 7 we wsi Sosnowka, Republika Mordowia, Federacja Rosyjska, położonej ponad 1000 km od jego rodzinnego Krymu.

9 sierpnia 2024 roku okupacyjny „sąd” odrzucił jego wniosek o przeniesienie do placówki bliżej Krymu.

Podczas uwięzienia Marlen wielokrotnie informował o pogorszeniu stanu zdrowia i trudnych warunkach przetrzymywania. Pomimo tego nadal utrzymywał kontakt z rodziną poprzez korespondencję. W miejscach pozbawienia wolności przyjął imię Sulejman, i pod tym imieniem jest dziś często wspominany przez organizacje praw człowieka i bliskich.

Na dzień 5 lipca 2026 roku Sulejman (Marlen) Asanov nadal nielegalnie odbywa karę w Federacji Rosyjskiej. Ukraińskie i międzynarodowe organizacje praw człowieka domagają się jego uwolnienia, podkreślając, że został pozbawiony wolności z powodu swojej postawy obywatelskiej, działalności dziennikarskiej i wsparcia dla społeczności krymskotatarskiej.

Informacje wykorzystane z otwartych źródeł: ZMINA, Krymska solidarność, KrymSOS, Krymskotatarski Ośrodek Zasobów, Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w AR Krym, Ukrinform, Radio Swoboda.

Zdjęcie: Krymska solidarność.

Data aktualizacji: 05.07.2026 r.