Gözaltı: 27 Mart 2019'da Rus güvenlik güçleri, Simferopol yakınlarındaki Kamyanka ve Stroganivka bölgelerinde Kırım Tatarlarının evlerinde geniş çaplı aramalar gerçekleştirdi. Aramadan sonra Belyal Adilov, yirmiden fazla Kırım Tatarı aktivistle birlikte gözaltına alındı. Ona, Rusya'da yasaklı olan ancak Ukrayna'da yasal olarak faaliyet gösteren "Hizb ut-Tahrir" örgütüne katıldığı iddiasıyla Rusya Federasyonu Ceza Kanunu'nun 205.5 maddesinin 2. fıkrası uyarınca "terör örgütü faaliyetlerine katılmak" suçlaması yöneltildi. Ukrayna ve uluslararası insan hakları örgütleri, davanın siyasi nitelikte olduğunu ve Kırım Tatarlarına yönelik sistematik baskıların bir parçası olduğunu belirtti.

Karar: 24 Kasım 2022'de Rostov-na-Donu'daki Güney Bölge Askeri Mahkemesi, Belyal Adilov'u 14 yıl hapis cezasına çarptırdı. İlk dört yılını hapishanede, kalan süreyi ise sıkı güvenlikli bir kolonide geçirecek. Temyiz incelemesinden sonra karar değişmeden kaldı. İnsan hakları savunucuları, suçlamaların çoğunlukla gizli dini konuşmaların ses kayıtlarına, uzman görüşlerine ve gizli tanık ifadelerine dayandığını, şiddet eylemlerinin hazırlığı veya gerçekleştirilmesine dair kanıt sunulmadığını vurguladı.

Belyal Abdurahmanoviç Adilov, 27 Mayıs 1970'te Özbekistan'ın Hamza şehrinde doğdu.

Sekizinci sınıfa kadar Hamza'daki 21 numaralı okulda eğitim aldı. 1984'te Taşkent bölgesine, Almalyk şehrine taşındı ve 5 numaralı okulda eğitimine devam etti. Okuldan mezun olduktan sonra Almalyk Meslek Teknik Okulu'na girerek gaz kaynakçısı olarak uzmanlaştı.

1988'de Çelyabinsk bölgesinde zorunlu askerlik hizmetine çağrıldı.

1990'da, yirmi yaşında, Kırım'a, Pervomaysky bölgesindeki Çernov köyüne kalıcı olarak yerleşmek üzere taşındı.

1993'te Bahçesaray İnşaat Teknik Okulu'ndan mezun oldu. Sverdlov adındaki kolektif çiftlikte çalıştı.

1999'da evlendi. Eşiyle birlikte altı çocuk yetiştiriyorlar.

Nisan 2005'te ailesiyle birlikte Simferopol'e taşındı. İnşaatçı olarak çalıştı. Boş zamanını her zaman ailesiyle geçirirdi — birlikte doğaya ve denize giderlerdi.

Tutuklanmadan önceki birkaç yıl boyunca Belyal, Kırım Tatar halkının sosyal yaşamına aktif olarak katıldı. Kurban Bayramı ve Ramazan Bayramı gibi bayramların organizasyonuna yardımcı oldu, mahkeme duruşmalarına ve aramalara katıldı, siyasi mahkumların ailelerini destekledi.

Tutuklanmadan önceki birkaç yıl boyunca Belyal, Kırım Tatar topluluğunun yaşamına aktif olarak katıldı. Siyasi mahkumların davalarındaki mahkeme duruşmalarına düzenli olarak katıldı, ailelerini destekledi, cezaevlerine gönderilecek yardımların toplanmasına yardımcı oldu ve geleneksel bayramların organizasyonuna katıldı. Birçok siyasi mahkum ailesi için bu destek sadece pratik değil, aynı zamanda moral vericiydi. Bu sosyal aktivitesi nedeniyle Rus güvenlik güçlerinin dikkatini çekti.

27 Mart 2019'da FSB görevlileri Adilov'un evine geldi. Aramadan sonra gözaltına alındı ve gözaltı merkezine gönderildi. Bu gün, Kırım'ın işgalinin başlangıcından bu yana Kırım Tatarlarına yönelik en geniş çaplı arama ve tutuklamalardan biri oldu. Rus soruşturması, Belyal'in "Hizb ut-Tahrir" hücresinin bir üyesi olduğunu iddia etti. Ancak insan hakları savunucuları, davanın şiddet eylemlerinin veya terör saldırılarının hazırlığına dair hiçbir kanıt içermediğini, çoğunlukla dini sohbetlerin kayıtlarına ve anonim tanık ifadelerine dayandığını belirtti.

Gözaltı merkezinde kalırken savunma, aşırı kalabalık hücreler ve uygunsuz tutuklama koşullarına defalarca dikkat çekti. Avukatlar, müvekkillerinin haklarının sistematik olarak ihlal edildiğini ve mahkemelerin her seferinde savunmanın argümanlarını dikkate almadan tutukluluğu uzattığını belirtti. İnsan hakları örgütleri bu kararları, Kırım Tatarlarına yönelik siyasi güdümlü bir kovuşturmanın bir başka kanıtı olarak değerlendirdi.

Birkaç yıllık yargılamanın ardından, 24 Kasım 2022'de Rostov-na-Donu'daki Güney Bölge Askeri Mahkemesi, Belyal Adilov'u suçlu buldu ve 14 yıl hapis cezasına çarptırdı. İlk dört yılını hapishanede, kalan süreyi ise sıkı güvenlikli bir kolonide geçirecek. Temyiz askeri mahkemesi kararı değiştirmedi. Ukrayna ve uluslararası insan hakları örgütleri, davanın siyasi güdümlü olduğunu ve Rus ceza hukukunun Kırım'ın işgal altındaki topraklarında uygulanmasının uluslararası insancıl hukuk normlarına aykırı olduğunu vurguladı.

Kararın yürürlüğe girmesinin ardından Belyal, Rusya'ya nakledildi. İlk olarak hapishanede tutuldu, ardından Rusya Federasyonu'nun en uzak bölgelerinden biri olan Tıva Cumhuriyeti'ndeki 17 numaralı ceza kolonisine nakledildi. Bu tür nakiller, insan hakları savunucuları tarafından siyasi mahkumlara baskı yapmanın ek bir yolu olarak adlandırılıyor, çünkü aileler düzenli olarak ziyaret etme imkanından neredeyse mahrum kalıyor.

Kolonide Belyal'e defalarca disiplin cezaları verildi. Eşi ve avukatının bildirdiğine göre, yönetim onu defalarca disiplin hücresine koydu ve ardından uzun aylar geçirdiği hücre tipi bir odaya (HÜT) nakletti. Resmi gerekçeler, iç düzenin küçük ihlalleri oluyordu. İnsan hakları savunucuları, bu tür önlemlerin siyasi mahkuma psikolojik baskı yapmanın bir yolu olarak kullanıldığını düşünüyor.

Sağlık durumu ayrı bir endişe kaynağıydı. Ailesi, sağlık durumunun kötüleştiğini ve uygun tıbbi yardımın olmadığını bildirdi. Buna rağmen, koloni yönetimi ona disiplin cezaları uygulamaya devam etti. Ukraynalı insan hakları örgütleri, Rus kolonilerindeki Kırım siyasi mahkumlarının tutukluluk koşullarına uluslararası toplumu defalarca dikkat çekmeye çağırdı.

Belyal Adilov'un eşi, kocasına en büyük desteğin aileden ve duyarlı insanlardan gelen mektuplar olduğunu defalarca anlattı. Onun sözlerine göre, evden uzakta olmasına rağmen, moralini kaybetmemeye çalışıyor, çocuklarının yaşamıyla ilgileniyor ve yazışmalar sırasında ailesini destekliyor.

Temmuz 2026 itibarıyla Belyal Adilov, Rusya'da yasadışı bir şekilde cezasını çekmeye devam ediyor. Ukraynalı insan hakları örgütleri, özellikle ZMINA, Kırım Dayanışması, KırımSOS, Kırım Tatar Kaynak Merkezi ve Ukrayna Cumhurbaşkanlığı'nın Kırım Özerk Cumhuriyeti Temsilciliği, onun serbest bırakılmasını talep etmeye devam ediyor ve Rusya'nın siyasi nedenlerle takip ettiği Kırım siyasi mahkumlarından biri olduğunu vurguluyor.

Açık kaynaklardan alınan bilgiler: ZMINA, Kırım Dayanışması, KırımSOS, Kırım Tatar Kaynak Merkezi, Ukrayna Cumhurbaşkanlığı'nın Kırım Özerk Cumhuriyeti Temsilciliği, Ukrinform.

Fotoğraf: KırımSO.

Güncelleme tarihi: 04.07.2026.