Aresztowanie: 23 stycznia 2015 roku funkcjonariusze FSB Federacji Rosyjskiej przeprowadzili przeszukania w domach czterech Tatarów krymskich w Sewastopolu i zatrzymali Ruslana Zejtullajewa, Nuriego Primowa, Ferata Sejfullajewa i Rustema Wajitowa. Wszyscy zostali oskarżeni o udział w działalności islamskiej organizacji politycznej „Hizb ut-Tahrir”, która jest legalna na Ukrainie, ale zakazana w Rosji. Obrońcy praw człowieka podkreślają, że sprawa ma charakter polityczny i była jedną z pierwszych tzw. „spraw Hizb ut-Tahrir” na Krymie.

Wyrok: Początkowo, 7 września 2016 roku, Północnokaukaski Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Ruslana Zejtullajewa na 7 lat pozbawienia wolności. Po odwołaniu prokuratury wyrok został uchylony, a podczas nowego rozpatrzenia, 27 lipca 2017 roku, Sąd Najwyższy Federacji Rosyjskiej zwiększył karę do 15 lat pozbawienia wolności w kolonii o zaostrzonym rygorze, uznając go rzekomo za „organizatora działalności organizacji terrorystycznej”. Podczas procesu Ruslan nie przyznał się do winy i wielokrotnie twierdził, że jest prześladowany wyłącznie z powodu przekonań religijnych i pochodzenia krymskotatarskiego. Projekt praw człowieka „Wsparcie więźniów politycznych. Memoriał”, władze ukraińskie i organizacje międzynarodowe uznały go za więźnia politycznego.

Zejtullajew Ruslan Borisowicz urodził się 15 czerwca 1985 roku w Taszkencie, w Uzbekistanie. Gdy Ruslan miał dziewięć lat, rodzina wróciła na Krym z miejsc deportacji, do wsi Orłyne — niedaleko Sewastopola.

W szkole był prymusem, ale po 7 klasie musiał przerwać naukę. Wcześnie zaczął pracować. Ruslan podejmował się różnych zajęć: był kelnerem, kucharzem, budowlańcem.

W 2008 roku Ruslan Zejtullajew ożenił się. Kiedy poznał swoją żonę Meriem, oboje przestrzegali zasad Islamu. Obecnie mają troje dzieci.

W styczniu 2015 roku do domu Zejtullajewów wtargnęli funkcjonariusze FSB, po przeszukaniu Ruslan został zatrzymany i wszczęto przeciwko niemu postępowanie karne.

7 września 2016 roku Północnokaukaski Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Zejtullajewa na 7 lat pozbawienia wolności w sprawie Hizb ut-Tahrir. Został oskarżony o „organizację działalności organizacji terrorystycznej” (część pierwsza artykułu 205.5 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej), a także o „przygotowanie do przejęcia władzy siłą przez zorganizowaną grupę w wyniku wcześniejszego porozumienia” (część druga artykułu 35, część pierwsza artykułu 30 oraz artykuł 278 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej). Oskarżenie nie zgodziło się z wyrokiem, sprawa została skierowana do ponownego rozpatrzenia.

26 kwietnia 2017 roku ten sam sąd wydał nowy wyrok skazujący Zejtullajewa i zwiększył jego karę do 12 lat w kolonii o zaostrzonym rygorze.

27 lipca 2017 roku Sąd Najwyższy Rosji zwiększył do 15 lat okres pozbawienia wolności.

Sprawę Ruslana Zejtullajewa dokumentowały Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w Autonomicznej Republice Krymu, Krymska Grupa Praw Człowieka, Centrum Praw Człowieka ZMINA, projekt praw człowieka „Wsparcie więźniów politycznych. Memoriał”, KrymSOS, Centrum Wolności Obywatelskich oraz międzynarodowe organizacje praw człowieka. Wszystkie uznawały go za więźnia politycznego i podkreślały, że postępowanie karne było związane z przekonaniami religijnymi i postawą obywatelską.

Na dzień 12 lipca 2026 roku Ruslan Zejtullajew nadal nielegalnie przebywa w rosyjskim więzieniu. Ukraińskie organizacje praw człowieka i jego adwokaci dążą do ponownego rozpatrzenia sprawy, uznania jego statusu jeńca wojennego i uwolnienia zgodnie z normami międzynarodowego prawa humanitarnego.

Wykorzystano informacje z otwartych źródeł: Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w Autonomicznej Republice Krymu, Suspilne Krym, Krymska Grupa Praw Człowieka, Centrum Praw Człowieka ZMINA, KrymSOS, Wsparcie więźniów politycznych. Memoriał, Ukraińska Prawda.

Zdjęcie: Centrum Praw Człowieka ZMINA.

Data aktualizacji: 12.07.2026r.