Zatrzymanie: Pod koniec sierpnia 2022 roku funkcjonariusze FSB zatrzymali Andrija i wszczęli przeciwko niemu postępowanie karne na podstawie artykułu 280, część 2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej („Publiczne nawoływanie do działalności ekstremistycznej za pomocą środków lub sieci informacyjno-telekomunikacyjnych, w tym Internetu”), artykułu 30 część 1 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej („Przygotowanie do przestępstwa i usiłowanie popełnienia przestępstwa”), artykułu 205 część 1 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej („Wspieranie działalności terrorystycznej”) oraz artykułu 205.2 część 2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej („Publiczne nawoływanie do działalności terrorystycznej, publiczne usprawiedliwianie terroryzmu lub propaganda terroryzmu za pomocą środków masowego przekazu lub elektronicznych lub informacyjno-telekomunikacyjnych sieci, w tym Internetu”).

Wyrok: W październiku 2024 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem uznał Andrija Jeniukowa za winnego i skazał go na 10 lat pozbawienia wolności. Zgodnie z wyrokiem, pierwsze 3 lata ma odbyć w więzieniu, resztę w kolonii o zaostrzonym rygorze. Ponadto sąd nałożył na niego ograniczenia wolności po zwolnieniu. Projekt praw człowieka „Wsparcie więźniów politycznych. Memoriał” uznał Andrija Jeniukowa za więźnia politycznego, podkreślając, że sprawa opiera się głównie na wątpliwych dowodach i zeznaniach uzyskanych pod presją.

Andrij Jeniukow (Abdulla Jeniukow) — urodzony 4 grudnia 2002 r. Uczył się w Medresie Sewastopolskim, przyjął islam pod imieniem Abdulla. Aktywnie krytykował reżim Putina w mediach społecznościowych. Andrij Jeniukow zorganizował radykalny nieformalny ruch pro-ukraiński o charakterze ekstremistycznym.

W momencie zatrzymania Andrij Jeniukow miał 21 lat. Po przyjęciu islamu przyjął imię Abdulla. Przed aresztowaniem mieszkał w Sewastopolu, otwarcie wspierał Ukrainę i sprzeciwiał się rosyjskiej okupacji Krymu. Jego publiczna postawa obywatelska, zdaniem obrońców praw człowieka, mogła być jedną z przyczyn prześladowania.

Po zatrzymaniu Andrija początkowo przetrzymywano w areszcie śledczym nr 2 w Symferopolu w izolatce, a następnie przewieziono do Rostowa nad Donem. Rodzina i znajomi informowali, że podczas śledztwa funkcjonariusze FSB stosowali wobec niego tortury prądem elektrycznym, aby zmusić go do przyznania się do winy. Te oświadczenia stały się przedmiotem zainteresowania ukraińskich organizacji praw człowieka.

Po przewiezieniu do Federacji Rosyjskiej Andrija Jeniukowa skierowano do systemu Federalnej Służby Wykonania Kar.

Organizacje praw człowieka również informują, że po zatrzymaniu Andrij zgłaszał stosowanie wobec niego tortur prądem elektrycznym i presji psychicznej ze strony funkcjonariuszy FSB. Według niego, w ten sposób próbowano wymusić na nim przyznanie się do winy. Niezależnego śledztwa w tej sprawie strona rosyjska nie przeprowadziła. Ukraińscy i międzynarodowi obrońcy praw człowieka podkreślają, że wykorzystanie dowodów uzyskanych pod przymusem jest rażącym naruszeniem prawa do sprawiedliwego procesu.

Na dzień 10 lipca 2026 roku Andrij Jeniukow (Abdulla) nadal nielegalnie odbywa karę w Federacji Rosyjskiej.

Wykorzystane informacje z otwartych źródeł: ZMINA, Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w Autonomicznej Republice Krymu, KrymSOS.

Zdjęcie: ZMINA.

Data aktualizacji: 10.07.2026.