Zatrzymanie: 27 marca 2019 roku podczas masowych przeszukań w domach Tatarów krymskich w dzielnicach Kamjanka i Stroganowka w Symferopolu rosyjskie siły bezpieczeństwa zatrzymały Jaszara Muedinova. Został jednym z oskarżonych w tzw. drugiej symferopolskiej grupie „sprawy Hizb ut-Tahrir”. Po zatrzymaniu umieszczono go w areszcie śledczym. Ukraińscy obrońcy praw człowieka i organy państwowe uważają, że prześladowanie Muedinova jest motywowane politycznie.

Wyrok: 24 listopada 2022 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Jaszara Muedinova na 13 lat pozbawienia wolności w kolonii o zaostrzonym rygorze. Pierwsze cztery lata miał spędzić w więzieniu, a następnie kontynuować odbywanie kary w kolonii. Po zwolnieniu sąd nałożył na niego rok ograniczenia wolności.

Muedinov został uznany za winnego zarzutów związanych z udziałem w działalności organizacji „Hizb ut-Tahrir” oraz rzekomym przygotowaniem do siłowego przejęcia władzy. Sam Muedinov i inni oskarżeni nie przyznali się do winy i twierdzili, że prześladowania są motywowane politycznie.

Jaszar Muedinov urodził się 14 kwietnia 1968 roku w mieście Syrdaria w Uzbekistanie. Jego rodzina została tam deportowana przez władze radzieckie w 1944 roku wraz z tysiącami innych Tatarów krymskich. Jaszar dorastał w wielodzietnej rodzinie, gdzie oprócz niego był brat i trzy siostry. W 1975 roku rozpoczął naukę w szkole w Syrdarii i ukończył dziesięć klas.

W 1985 roku Muedinov wstąpił do Taszkienckiego Instytutu Transportu, gdzie zdobył specjalność budowlaną. Po powrocie Tatarów krymskich na Krym osiedlił się z rodziną na półwyspie. Pracował jako budowlaniec. W 2012 roku ożenił się z Naile Ibragimową. Małżeństwo ma ośmioro dzieci, z których sześcioro było niepełnoletnich w momencie jego aresztowania.

Przed aresztowaniem Muedinov był aktywnym przedstawicielem społeczności tatarskiej na Krymie. Uczestniczył w rozprawach sądowych w sprawach motywowanych politycznie, wspierając innych Tatarów krymskich prześladowanych przez rosyjskie władze okupacyjne. Jego działalność społeczna i udział w życiu religijnym stały się częścią kontekstu jego prześladowania.

27 marca 2019 roku rosyjskie siły bezpieczeństwa przeprowadziły masowe przeszukania w Symferopolu. W ramach tej grupy spraw prześladowano łącznie 25 Tatarów krymskich. Wśród nich byli obrońcy praw człowieka, dziennikarze obywatelscy i aktywiści, w tym Jaszar Muedinov. Strona rosyjska oskarżyła ich o przynależność do „Hizb ut-Tahrir” — organizacji uznanej przez Rosję za terrorystyczną, choć w Ukrainie nie jest zakazana. Ukraińscy obrońcy praw człowieka podkreślają, że w materiałach sprawy nie było dowodów na przygotowanie aktów terrorystycznych ani posiadanie broni, a prześladowania były związane przede wszystkim z działalnością religijną i społeczną Tatarów krymskich.

Po wyroku w 2022 roku Muedinov pozostawał w rosyjskim systemie penitencjarnym. 1 lutego 2024 roku Wojskowy Sąd Apelacyjny we Własisiu pozostawił jego wyrok bez zmian. Podczas procesu apelacyjnego Muedinov wezwał do zaprzestania represji na Krymie i stwierdził, że po ciemności zawsze przychodzi światło.

Podczas uwięzienia stan zdrowia Muedinova pogorszył się. W 2024 roku zgłaszał silny ból w prawej ręce, opuchliznę ręki, problemy z zębami i obrzęki nóg. Według adwokata i żony, niezbędne badania medyczne nie były przeprowadzane przez dłuższy czas. Muedinov zgłaszał również stosowanie wobec niego siły fizycznej i presji psychicznej przez pracowników rosyjskiego więzienia w Dimitrowgradzie.

W 2024 roku Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w AR Krym informowało, że Muedinov przebywał w kolonii karnej w Dimitrowgradzie w obwodzie uljanowskim i miał liczne choroby przewlekłe, w tym nadciśnienie, obrzęki nóg i ból pleców.

W 2025 roku został przeniesiony z kolonii nr 5 w Korjażmie w obwodzie archangielskim. Pod koniec 2025 roku Muedinov został przeniesiony do aresztu śledczego nr 4 w Archangielsku, a w styczniu 2026 roku poinformował rodzinę, że przebywa w Jarosławiu i jest transportowany dalej. Przez ponad miesiąc bliscy nie wiedzieli o jego miejscu pobytu.

9 lutego 2026 roku Jaszar Muedinov przybył do kolonii karnej nr 9 w Omsku. Rosyjski system penitencjarny nie podał przyczyny przeniesienia z obwodu archangielskiego do Omska. Na dzień 7 września 2026 roku ostatnie dostępne dane publiczne wskazują, że Muedinov przebywa w IK-9 w Omsku.

Wykorzystane informacje z otwartych źródeł: ZMINA, Krymskotatarski Ośrodek Zasobów, KrymSOS, Związek Krewnych Więźniów Politycznych Kremla, Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w Autonomicznej Republice Krymu, Ukrinform, Suspilne Krym.

Zdjęcie: Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w Autonomicznej Republice.

Data aktualizacji: 07.09.2026r.