Zatrzymanie: 27 grudnia 2023 roku funkcjonariusze FSB Rosji przeprowadzili przeszukania w okupowanym Sewastopolu w domach byłych ukraińskich wojskowych Serhija Lychomanova i Rusłana Czornego-Szwetza. Po przeszukaniu Serhij Lychomanov został wywieziony w nieznanym kierunku, a przez prawie miesiąc jego rodzinie nie informowano o miejscu pobytu. Później okazało się, że był przetrzymywany w areszcie śledczym w Sewastopolu, a następnie przeniesiony do Symferopola.

Wyrok: 15 maja 2024 roku kontrolowany przez Rosję Sąd Rejonowy w Sewastopolu skazał Serhija Lychomanova na 5 lat kolonii o zaostrzonym rygorze i grzywnę 50 tysięcy rubli za rzekome nielegalne przechowywanie materiałów wybuchowych. Później przeciwko niemu wszczęto nową sprawę o „zdradę stanu” i „przygotowanie aktu terrorystycznego”. 8 października 2025 roku rosyjski sąd wydał drugi wyrok, skazując Serhija Lychomanova na 15 lat pozbawienia wolności w kolonii o zaostrzonym rygorze i grzywnę 50 tysięcy rubli.

Przed aresztowaniem Serhij Lychomanov mieszkał w Sewastopolu. Jest byłym ukraińskim wojskowym, który po okupacji Krymu pozostał na półwyspie. Jego wojskowa przeszłość i pro-ukraińska postawa mogły przyciągnąć szczególną uwagę rosyjskich służb specjalnych.

Po zatrzymaniu Serhij był początkowo przetrzymywany w areszcie śledczym w Sewastopolu, a następnie przeniesiony do Symferopola. Według obrońców praw człowieka, przez pewien czas przebywał w izolatce. Rodzina i adwokaci wielokrotnie wyrażali zaniepokojenie jego stanem zdrowia, ponieważ już wtedy cierpiał na szereg poważnych chorób przewlekłych wymagających regularnej opieki medycznej.

Pierwsza sprawa karna przeciwko Lychomanovowi została oparta na zarzutach o rzekome nielegalne nabycie i przechowywanie materiałów wybuchowych. W maju 2024 roku okupacyjny Sąd Rejonowy w Sewastopolu uznał go za winnego i nałożył karę pięciu lat kolonii o zaostrzonym rygorze oraz grzywnę.

Jednak prześladowania nie zakończyły się na tym. Niemal natychmiast po pierwszym wyroku rosyjscy śledczy wszczęli nowe postępowanie karne. Tym razem Serhij Lychomanov został oskarżony o „zdradę stanu”, współpracę z Służbą Bezpieczeństwa Ukrainy i przygotowanie aktu terrorystycznego na terenie okupowanego Krymu. Według rosyjskiego śledztwa, rzekomo zbierał informacje o pozycjach rosyjskiej obrony przeciwlotniczej w Sewastopolu i zamierzał zorganizować wysadzenie mostu kolejowego przez rzekę Belbek.

8 października 2025 roku rosyjski sąd wydał Serhijowi Lychomanovowi drugi wyrok. Został skazany na 15 lat pozbawienia wolności w kolonii o zaostrzonym rygorze. Zgodnie z decyzją sądu, część kary ma odbyć w więzieniu. W rzeczywistości to orzeczenie stało się jednym z najsurowszych wyroków wydanych wobec krymskich więźniów politycznych w ostatnich latach.

Osobnym problemem w historii Serhija Lychomanova pozostaje jego zdrowie. Według informacji rodziny i obrońców praw człowieka, cierpi na proktosigmoiditis, diverticulitis jelita grubego, osteochondrozę odcinka lędźwiowo-krzyżowego z przepuklinami międzykręgowymi, deformujący spondyloartrozę, ma dużą torbiel nerki i nowotwór w okolicy łokcia. Z powodu niewłaściwej opieki medycznej jego stan wielokrotnie się pogarszał. Obrońcy praw człowieka informowali, że znacznie schudł, potrzebuje specjalnej diety i regularnego przyjmowania leków, ale w miejscach pozbawienia wolności takie warunki nie są zapewniane.

Podczas pobytu za kratami Serhij Lychomanov był wielokrotnie transportowany między różnymi aresztami śledczymi i zakładami karnymi. Był przetrzymywany w Sewastopolu, Symferopolu, Rostowie nad Donem i Taganrogu. Obrońcy praw człowieka podkreślają, że transporty często trwają tygodniami, odbywają się w trudnych warunkach i negatywnie wpływają na zdrowie fizyczne i psychiczne więźniów.

Siostra więźnia politycznego, Tetiana Zelena, wielokrotnie opowiadała dziennikarzom o presji psychicznej na rodzinę i próbach wykorzystania bliskich Serhija przez rosyjskie służby jako narzędzia wpływu. Podkreślała potrzebę międzynarodowej uwagi na jego sprawę i miała nadzieję, że nagłośnienie przyczyni się do włączenia Lychomanova do przyszłych list wymiany.

Informacje wykorzystane z otwartych źródeł: ZMINA, Krymskotatarski Ośrodek Zasobowy, Qirim.Media, Suspilne Krym.

Zdjęcie: Suspilne Krym.

Data aktualizacji: 17.07.2026.