Zatrzymanie: 23 października 2023 roku funkcjonariusze rosyjskich służb zatrzymali Pawła Lewczenkę na okupowanym Krymie. Po zatrzymaniu postawiono mu zarzuty „zdrady stanu”, „działalności terrorystycznej”, produkcji urządzeń wybuchowych oraz przygotowywania dywersji na obiektach infrastruktury kolejowej. Strona rosyjska twierdziła, że Lewczenko rzekomo współpracował z Głównym Zarządem Wywiadu Ministerstwa Obrony Ukrainy i był zaangażowany w wysadzanie torów kolejowych na okupowanym Krymie.

Wyrok: 24 grudnia 2024 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Pawła Lewczenkę na 22 lata pozbawienia wolności. Pierwsze pięć lat ma odbyć w więzieniu, resztę w kolonii o zaostrzonym rygorze. Sąd nałożył również grzywnę w wysokości 1 mln rubli.

Według rosyjskiego śledztwa, w kwietniu 2022 roku Pawło Lewczenko miał nawiązać kontakt z przedstawicielem Głównego Zarządu Wywiadu Ministerstwa Obrony Ukrainy. Przypisano mu szkolenie w zakresie produkcji urządzeń wybuchowych, konspiracji, prowadzenia obserwacji i innych umiejętności, które okupacyjne władze nazwały „przygotowaniem terrorystycznym”.

Szczególną uwagę okupacyjne władze poświęciły wydarzeniom z lata 2023 roku. Strona rosyjska twierdziła, że 11 i 27 czerwca 2023 roku Lewczenko rzekomo dokonał wysadzenia infrastruktury kolejowej w rejonie Teodozji na okupowanym Krymie, w pobliżu miejscowości Kirowskie i Władysławówka. Według śledztwa, urządzenia wybuchowe zostały umieszczone na trasach przejazdu pociągów towarowych, które były wykorzystywane do zaopatrywania struktur okupacyjnych. Te twierdzenia stały się jednym z głównych punktów oskarżenia w tzw. sprawie o terroryzm.

Podczas śledztwa okupacyjne władze również twierdziły, że Lewczenko rzekomo planował nowe akcje na terenie Krymu. Przypisywano mu zamiary wysadzenia składu paliw oraz inne dywersje na infrastrukturze kolejowej w różnych rejonach półwyspu.

Jednocześnie brakowało niezależnych mechanizmów weryfikacji tych twierdzeń, a sam proces sądowy odbywał się za zamkniętymi drzwiami, co wywołało dodatkowe pytania ze strony społeczności praw człowieka dotyczące przestrzegania podstawowych standardów sprawiedliwego procesu.

Wykorzystane informacje z otwartych źródeł: ZMINA, Głos Krymu, Krymska Platforma, Centrum Dziennikarskich Śledztw.

Zdjęcie: ZMINA.

Data aktualizacji: 17.07.2026.