Zatrzymanie: 28 stycznia 2026 roku, miasto Ałmaty, Kazachstan. Po deportacji do Federacji Rosyjskiej został zatrzymany przez funkcjonariuszy FSB zaraz po przybyciu do Moskwy.

Wyrok: Na dzień 18 lipca 2026 roku brak wyroku. Ołeksandr Kaczkurkin przebywa w areszcie śledczym nr 2 („Lefortowo”), Moskwa. Zarzuca mu się art. 275 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej („zdrada stanu”) za rzekome udzielanie pomocy finansowej Ukrainie. Sankcja artykułu przewiduje karę od 12 lat pozbawienia wolności do dożywotniego więzienia. Obrońcy praw człowieka uważają, że prześladowanie jest motywowane politycznie.

Ołeksandr Mychajłowycz Kaczkurkin urodził się 14 lutego 2000 roku w Ałupce (Autonomiczna Republika Krymu, Ukraina). Po okupacji Krymu przez Federację Rosyjską w 2014 roku, podobnie jak większość mieszkańców półwyspu, automatycznie otrzymał narzucone rosyjskie obywatelstwo, pozostając jednocześnie obywatelem Ukrainy.

Po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 roku Ołeksandr wyjechał do Kazachstanu, gdzie osiedlił się w Ałmaty. Pracował w branży technologii informacyjnych jako inżynier DevOps i programista. Według informacji jego znajomych, brał udział w międzynarodowych projektach IT, w tym współpracował z zespołami związanymi z OpenAI.

28 stycznia 2026 roku policja w Ałmaty zatrzymała Ołeksandra. Tego samego dnia sporządzono przeciwko niemu dwa protokoły administracyjne — za rzekome przejście przez jezdnię w niedozwolonym miejscu i palenie fajki wodnej w zamkniętym pomieszczeniu.

Projekt obrony praw człowieka „Pierwszy Oddział” stwierdził, że te materiały administracyjne zostały sfałszowane i wykorzystane jako pretekst do jego przymusowego wydalenia z Kazachstanu. Według adwokata Jewhena Smirnowa, decyzja o deportacji została podjęta w ciągu kilku godzin, co jest nietypowe dla takich procedur.

Po deportacji do Federacji Rosyjskiej Ołeksandr został zatrzymany przez funkcjonariuszy FSB na pokładzie samolotu. Już 31 stycznia 2026 roku sąd w Moskwie zastosował wobec niego środek zapobiegawczy w postaci aresztu. Władze rosyjskie oskarżyły go o „zdradę stanu”, twierdząc, że rzekomo dokonywał przelewów finansowych na rzecz Ukrainy. Jednocześnie materiały sprawy karnej pozostają utajnione, a niezależne sprawdzenie treści oskarżenia jest niemożliwe.

Na dzień 18 lipca 2026 roku Ołeksandr Kaczkurkin przebywa w areszcie śledczym nr 2 („Lefortowo”), a śledztwo w jego sprawie trwa. Informacji o przekazaniu sprawy do sądu lub wydaniu wyroku w otwartych źródłach brak. Jego sprawa jest monitorowana przez międzynarodowe i rosyjskie organizacje praw człowieka, które postrzegają ją jako jeden z przykładów politycznie motywowanego prześladowania obywateli Ukrainy po rozpoczęciu pełnoskalowej wojny.

Wykorzystane informacje z otwartych źródeł: Krym.Realii, Suspilne Krym, Projekt obrony praw człowieka „Wsparcie więźniów politycznych. Memoriał”, Projekt obrony praw człowieka „Pierwszy Oddział”.

Zdjęcie: Suspilne Krym.

Data aktualizacji: 18.07.2026r.