Zatrzymanie: 6 lutego 2024 roku w bloku mieszkalnym w okupowanym Sewastopolu doszło do wybuchu. Początkowo władze okupacyjne twierdziły, że to eksplozja gazu, ale później FSB Rosji ogłosiło, że był to rzekomy zamach na oficera Floty Czarnomorskiej Rosji. Nadia Grekowa została zatrzymana i oskarżona o zdradę stanu (art. 275 KK FR), akt terrorystyczny (cz. 3 art. 205 KK FR), szkolenie w celu prowadzenia działalności terrorystycznej (art. 205.3 KK FR) oraz nielegalne przechowywanie materiałów wybuchowych (cz. 4 art. 222.1 KK FR). Według rosyjskiego śledztwa, działała na zlecenie ukraińskich służb specjalnych. Obrońcy praw człowieka podkreślają, że sprawa była rozpatrywana za zamkniętymi drzwiami, a niezależna weryfikacja dowodów jest niemożliwa.

Wyrok: 30 lipca 2025 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Nadię Grekowę na 22 lata pozbawienia wolności w kolonii o ogólnym reżimie. To jeden z najsurowszych wyroków wydanych wobec cywilnej Ukrainki w okresie pełnoskalowej wojny. Po wyroku została przetransportowana do kolonii karnej nr 7 w Republice Buriacji (FR).

Nadia Sergiejewna Grekowa urodziła się 12 lutego 1986 roku — obywatelka Ukrainy, mieszkanka Sewastopola, profesjonalna fotografka, sportsmenka i matka dwóch synów. Według jej przyjaciół była znaną w mieście osobą twórczą i aktywnie uczestniczyła w życiu sportowym. Przed rozpoczęciem postępowania karnego nie było żadnych informacji o jej powiązaniach z działalnością przemocową w dostępnych źródłach.

Po zatrzymaniu Nadia była przetrzymywana w areszcie w okupowanym Krymie, a następnie przewieziona do Rostowa nad Donem. Proces sądowy odbywał się za zamkniętymi drzwiami, co znacznie ograniczyło możliwości niezależnej kontroli. Brak przejrzystości postępowania i brak dostępu do materiałów sprawy stały się jednymi z głównych powodów, dla których organizacje praw człowieka nadal domagają się międzynarodowego monitoringu tej sprawy.

Podczas procesu rosyjska strona twierdziła, że Nadia Grekowa rzekomo wykonywała zadania ukraińskich służb specjalnych i uczestniczyła w przygotowaniu wybuchu, w wyniku którego zginął oficer Floty Czarnomorskiej FR. Jednocześnie niezależni obrońcy praw człowieka zwracają uwagę, że proces odbywał się za zamkniętymi drzwiami, materiały sprawy były niedostępne dla opinii publicznej, a zatem weryfikacja zasadności oskarżeń jest niemożliwa. Z powodu braku otwartości i niezależnej kontroli sprawa budzi poważne obawy z punktu widzenia przestrzegania prawa do sprawiedliwego procesu.

Na dzień 9 lipca 2026 roku Nadia Grekowa nadal nielegalnie odbywa karę w Federacji Rosyjskiej. Obrońcy praw człowieka nalegają na konieczność międzynarodowego monitoringu jej sprawy, zapewnienia prawa do sprawiedliwego procesu i uwolnienia wszystkich obywateli Ukrainy przetrzymywanych z powodów politycznych.

Wykorzystane informacje z otwartych źródeł: Suspilne Krym, ZMINA, Inicjatywa Medialna na rzecz Praw Człowieka (MIPL), Centrum Wolności Obywatelskich.

Zdjęcie: Suspilne Krym.

Data aktualizacji: 09.07.2026.