Zatrzymanie: W 2021 roku została zatrzymana przez rosyjskie służby podczas akcji poparcia dla rosyjskiego opozycjonisty Aleksieja Nawalnego i skazana na pięć dni aresztu administracyjnego z powodu nagrania wideo opublikowanego w 2014 roku, gdy miała zaledwie 15 lat. 22 stycznia 2024 roku Alina Grech została ponownie zatrzymana przez funkcjonariuszy FSB. Rosyjskie śledztwo oskarżyło ją o zdradę stanu (art. 275 KK RF), przygotowanie aktu terrorystycznego (cz. 1 art. 30, cz. 1 art. 205 KK RF) oraz odbycie szkolenia w celu prowadzenia działalności terrorystycznej (art. 205.3 KK RF). Według śledztwa, rzekomo współpracowała z ukraińskim wywiadem wojskowym i przygotowywała podpalenie szafy przekaźnikowej na kolei. Niezależne potwierdzenie tych zarzutów jest niemożliwe z powodu zamkniętego charakteru sprawy.

Wyrok: 14 sierpnia 2025 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem uznał Alinę Grech winną wszystkich postawionych zarzutów i skazał ją na 15 lat pozbawienia wolności w kolonii o ogólnym reżimie z dalszym ograniczeniem wolności. Po wyroku została przetransportowana do aresztu śledczego nr 3 w Nowoczerkasku („Krasna Gorka”) w obwodzie rostowskim w Rosji. Projekt praw człowieka „Wsparcie więźniów politycznych. Memoriał” umieścił ją na liście osób, wobec których istnieją poważne oznaki politycznie motywowanego prześladowania karnego, jednocześnie zaznaczając, że z powodu zamknięcia materiałów sprawy ostateczny wniosek o status więźnia politycznego wymaga dodatkowej analizy.

W otwartych źródłach jest niewiele informacji biograficznych o Alinie Grech. Wiadomo, że urodziła się 1 maja 1999 roku, mieszkała w Symferopolu i studiowała na uniwersytecie. Po areszcie administracyjnym w 2021 roku pozostawała pod obserwacją rosyjskich służb. Obrońcy praw człowieka uważają, że jej ponowne zatrzymanie miało miejsce w kontekście systematycznych represji wobec pro-ukraińskich mieszkańców okupowanego Krymu.

Podczas śledztwa przedprocesowego Alina przez długi czas przebywała w areszcie. Proces sądowy odbywał się z istotnymi ograniczeniami dostępu publiczności, a większość materiałów sprawy karnej była utajniona. To właśnie stało się jedną z przyczyn, dla których organizacje praw człowieka wezwały do niezależnego międzynarodowego monitoringu sprawy.

Podczas rozprawy sądowej strona rosyjska twierdziła, że Alina Grech rzekomo przeszła szkolenie w celu prowadzenia działalności terrorystycznej, utrzymywała kontakt z przedstawicielami ukraińskiego wywiadu wojskowego i przygotowywała dywersję na obiekcie infrastruktury kolejowej. Jednocześnie niezależni obrońcy praw człowieka podkreślają, że z powodu zamkniętego charakteru procesu nie można zweryfikować wiarygodności tych twierdzeń ani ocenić dowodów, na których opierało się oskarżenie. Znaczna część materiałów sprawy pozostała niedostępna dla publiczności, a posiedzenia odbywały się w trybie zamkniętym.

Projekt praw człowieka „Wsparcie więźniów politycznych. Memoriał” umieścił Alinę Grech na liście osób, wobec których istnieją poważne oznaki politycznie motywowanego prześladowania karnego. Eksperci zauważają, że sprawy karne dotyczące zdrady stanu, terroryzmu i działalności dywersyjnej są coraz częściej wykorzystywane przez Rosję przeciwko obywatelom Ukrainy na tymczasowo okupowanych terytoriach. Jednocześnie organizacja zauważa, że z powodu zamknięcia materiałów sprawy ostateczna ocena prawna jest możliwa tylko po uzyskaniu pełnego dostępu do dokumentów.

Sprawę Aliny Grech relacjonują również Charkowska Grupa Praw Człowieka, ZMINA, Inicjatywa Medialna na rzecz Praw Człowieka (MIPL), Centrum Wolności Obywatelskich i inne organizacje dokumentujące przypadki politycznie motywowanego prześladowania obywateli Ukrainy na Krymie i innych tymczasowo okupowanych terytoriach.

Na dzień 9 lipca 2026 roku Alina Grech nadal przebywa w nielegalnym uwięzieniu na terytorium Federacji Rosyjskiej. Obrońcy praw człowieka kontynuują monitorowanie jej sprawy i podkreślają konieczność zapewnienia otwartego procesu sądowego, przestrzegania prawa do obrony i uwolnienia wszystkich obywateli Ukrainy przetrzymywanych pod politycznie motywowanymi zarzutami.

Wykorzystano informacje z otwartych źródeł: Projekt praw człowieka „Wsparcie więźniów politycznych. Memoriał”, Charkowska Grupa Praw Człowieka (ChPG), ZMINA, Inicjatywa Medialna na rzecz Praw Człowieka (MIPL), Centrum Wolności Obywatelskich.

Zdjęcie: Projekt praw człowieka „Wsparcie więźniów politycznych. Memoriał”

Data aktualizacji: 09.07.2026