Zatrzymanie: 12 października 2016 roku rosyjskie służby przeprowadziły masowe przeszukania w domach Tatarów krymskich w rejonie Symferopola i zatrzymały Emila Dżemadenowa wraz z Tejmurem Abdullajewem, Uzeirem Abdullajewem, Rustemem Ismajłowem i Ajderem Saledinowem. Podczas przeszukania skonfiskowano jego telefon, tłumaczenie Koranu i literaturę religijną, a adwokata przez długi czas nie dopuszczano do miejsca czynności śledczych. Władze rosyjskie oskarżyły go o udział w działalności islamskiej organizacji politycznej „Hizb ut-Tahrir”, uznanej w Rosji za terrorystyczną, choć na Ukrainie i w większości krajów świata nie jest ona zakazana.

Wyrok: 18 czerwca 2019 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Emila Dżemadenowa na 12 lat pozbawienia wolności w kolonii o zaostrzonym rygorze za udział w działalności „organizacji terrorystycznej”. 24 grudnia 2019 roku Sąd Najwyższy RF zmniejszył karę o sześć miesięcy, ostatecznie ustalając wyrok na 11 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Następnie Dżemadenow został przeniesiony do kolonii karnej nr 16 w mieście Saławat (Republika Baszkortostan, RF), gdzie przebywa do dziś. Ukraińskie i międzynarodowe organizacje praw człowieka uznały go za więźnia politycznego i podkreślają, że sprawa jest częścią systemowych represji wobec Tatarów krymskich na okupowanym półwyspie.

Dżemadenow Emil Enwerowicz urodził się 19 sierpnia 1980 roku w mieście Samarkanda, Uzbekistan.

Naukę w szkole rozpoczął w rodzinnym mieście, ale ukończył ją już na Krymie, w mieście Symferopol, dokąd rodzina powróciła z miejsc deportacji.

Po szkole Emil wyjechał zdobywać wykształcenie za granicą. Wstąpił na jeden z uniwersytetów w Turcji na kierunek „Hotelarstwo”. Po powrocie na Krym kontynuował edukację i wstąpił do Taurydzkiego Instytutu Ekologicznego na wydział politologii, a następnie ukończył studia magisterskie w tej samej specjalności.

W 2009 roku Emil ożenił się. Ma troje dzieci. Emil jest troskliwym synem, mężem i ojcem. Jest bogobojny, uczciwy, sprawiedliwy, bardzo dobry człowiek i zawsze spieszył z pomocą wszystkim, którzy jej potrzebowali.

Obrońcy praw człowieka zauważają, że postępowanie karne przeciwko Dżemadenowowi opierało się głównie na przynależności religijnej i oskarżeniach o związki z „Hizb ut-Tahrir”, bez dowodów przygotowywania czy popełniania przestępstw z użyciem przemocy.

Podczas odbywania kary stan zdrowia Emila Dżemadenowa znacznie się pogorszył. Cierpi na przewlekły wrzód żołądka, zapalenie migdałków, wypadanie zastawki mitralnej, a w 2025 roku lekarze zdiagnozowali przepuklinę pachwinową. Ponadto skarży się na zniszczenie zębów z powodu niewłaściwego odżywiania, problemy ze wzrokiem i ciągły ból żołądka. Rodzina i obrońcy praw człowieka wielokrotnie zgłaszali brak odpowiedniej opieki medycznej w kolonii.

Podczas procesu oskarżenie opierało się głównie na wnioskach ekspertyz lingwistycznych i religioznawczych, materiałach ukrytych nagrań audio oraz zeznaniach tajnych świadków. Obrona wielokrotnie podkreślała, że w sprawie brak dowodów na przygotowywanie lub popełnianie przez Emila Dżemadenowa jakichkolwiek działań przemocowych czy nawoływań do nich. Ukraińscy i międzynarodowi obrońcy praw człowieka uważają, że sprawa jest przykładem wykorzystania rosyjskiego prawa antyterrorystycznego do prześladowania Tatarów krymskich za ich przekonania religijne i postawę obywatelską.

Szczególne zaniepokojenie budzi stan zdrowia więźnia politycznego. Według informacji rodziny, Emil Dżemadenow cierpi na przewlekłe choroby układu pokarmowego, sercowo-naczyniowego, ma przepuklinę pachwinową i problemy z zębami, jednak nie otrzymuje niezbędnego leczenia. Obrońcy praw człowieka wielokrotnie zwracali uwagę, że długotrwałe nieudzielanie pomocy medycznej może prowadzić do nieodwracalnych skutków dla jego zdrowia.

Sprawę Emila Dżemadenowa dokumentują Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w Autonomicznej Republice Krymu, Krymska Solidarność, Krymskotatarski Ośrodek Zasobów, Centrum Praw Człowieka ZMINA, Krymska Grupa Obrony Praw Człowieka, Medialna Inicjatywa na rzecz Praw Człowieka (MIPL) oraz inne ukraińskie i międzynarodowe organizacje praw człowieka. Wszystkie one uznają go za więźnia politycznego i domagają się jego uwolnienia.

Na dzień 9 lipca 2026 roku Emil Dżemadenow nadal nielegalnie odbywa karę w kolonii karnej nr 16 w mieście Saławat (Republika Baszkortostan, RF). Obrońcy praw człowieka nadal domagają się jego uwolnienia, zapewnienia odpowiedniej pomocy medycznej i zaprzestania prześladowań Tatarów krymskich z powodów politycznych i religijnych.

Wykorzystane informacje z otwartych źródeł: Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w Autonomicznej Republice Krymu, Suspilne Krym, Krymska Solidarność, Krymskotatarski Ośrodek Zasobów, Centrum Praw Człowieka ZMINA, Krymska Grupa Obrony Praw Człowieka, Rzecznik Praw Obywatelskich Ukrainy, Medialna Inicjatywa na rzecz Praw Człowieka (MIPL).

Zdjęcie: Suspilne wiadomości.

Data aktualizacji: 09.07.2026r.