Aresztowanie: 29 kwietnia 2022 roku Iryna zniknęła w drodze do domu po pracy w Koktebelu. Przez prawie dwa tygodnie jej miejsce pobytu było ukrywane nawet przed rodziną. Okazało się, że przez cały ten czas była nielegalnie przetrzymywana przez funkcjonariuszy FSB, gdzie, jak twierdzi, była poddawana presji fizycznej i psychicznej. Władze rosyjskie oskarżyły Irynę o nielegalne przechowywanie materiałów wybuchowych (art. 222.1 KK FR), twierdząc, że w futerale na okulary znaleziono rzekomo domowej roboty ładunek wybuchowy. Iryna Danilovych stanowczo zaprzecza tym oskarżeniom i twierdzi, że materiały wybuchowe zostały jej podrzucone po porwaniu.

Wyrok: 28 grudnia 2022 roku kontrolowany przez Rosję Sąd Miejski w Teodozji skazał Irynę Danilovych na 7 lat pozbawienia wolności i grzywnę. Po rozpatrzeniu apelacji wyrok skrócono o miesiąc — do 6 lat i 11 miesięcy. W maju 2024 roku sąd kasacyjny utrzymał ten wyrok w mocy. Następnie Irynę przewieziono do żeńskiej kolonii karnej nr 7 w Zielonokumsku (Kraj Stawropolski, Rosja). Ukraińskie organy państwowe i międzynarodowe organizacje praw człowieka uznają ją za więźnia politycznego i podkreślają, że sprawa została sfabrykowana jako zemsta za działalność dziennikarską i obronę praw człowieka.

Iryna Bronisławowna Danilovych (urodzona 6 maja 1979 roku) — dziennikarka obywatelska, obrończyni praw człowieka, pielęgniarka i aktywistka społeczna z okupowanego Krymu. Po rozpoczęciu rosyjskiej okupacji współpracowała z niezależnymi mediami i inicjatywami praw człowieka, relacjonowała procesy sądowe o podłożu politycznym oraz badała problemy w ochronie zdrowia, w tym korupcję podczas pandemii COVID-19. Po jej materiałach dziennikarskich o naruszeniach w medycynie Iryna zaczęła zgłaszać nasilającą się presję ze strony rosyjskich służb.

Irynę Danilovych funkcjonariusze FSB porwali 29 kwietnia i do 7 maja przetrzymywali w piwnicy FSB bez żadnego statusu i pomocy adwokata. Była przesłuchiwana na poligrafie, poddawana presji psychicznej: obiecywano wywieźć ją do lasu, do Mariupola i karmiono raz dziennie.

Później w torbie Danilovych, którą jej zabrano, „znaleziono” materiały wybuchowe. 7 maja tzw. „Sąd Rejonowy Kijowski” w Symferopolu zastosował wobec niej środek zapobiegawczy w postaci aresztu na dwa miesiące.

Pod koniec lipca dziennikarka zdołała przekazać, że w areszcie śledczym w Symferopolu nadal jest poddawana presji przez funkcjonariuszy FSB. W szczególności doznała obrażeń ciała podczas transportu do sądu.

5 lipca „sędzia” Olga Kuzniecowa przedłużyła okres aresztowania dziennikarki o dwa miesiące, ignorując fakt, że aresztowanie Danilovych miało miejsce tydzień wcześniej niż oficjalnie udokumentowano.

W grudniu 2021 roku na kanale Telegram „Lis i wrona” pojawiła się seria dyskredytujących publikacji, w których Danilovych była określana jako „zagraniczna agentka”.

Na początku lipca nielegalny „Sąd Rejonowy Kijowski w Symferopolu” przedłużył dziennikarce i obrończyni praw człowieka środek zapobiegawczy w postaci aresztu do 6 września. Na posiedzenie sądu nie wpuszczono wolnych słuchaczy i dziennikarzy.

Po aresztowaniu stan zdrowia Iryny Danilovych gwałtownie się pogorszył. Z powodu braku odpowiedniej pomocy medycznej rozwinęło się u niej przewlekłe zapalenie ucha, częściowa utrata słuchu, stały szum w uszach, silne bóle głowy, a w 2023 roku przeszła mikro udar. Obrońcy praw człowieka wielokrotnie twierdzili, że brak leczenia stanowi bezpośrednie zagrożenie dla jej życia.

Podczas pobytu pod kontrolą FSB Iryna Danilovych oświadczyła, że była nielegalnie przetrzymywana przez kilka dni bez kontaktu ze światem zewnętrznym, nie dopuszczano do niej adwokata i poddawano ją presji psychicznej. Według niej, po zatrzymaniu podrzucono jej ładunek wybuchowy, który później stał się podstawą sprawy karnej. Ukraińskie i międzynarodowe organizacje praw człowieka podkreślają, że okoliczności zatrzymania, ukrywanie miejsca pobytu dziennikarki oraz liczne naruszenia proceduralne świadczą o politycznie motywowanym charakterze prześladowania.

Sprawa Iryny Danilovych jest stale dokumentowana przez Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w Autonomicznej Republice Krymu, Centrum Praw Człowieka ZMINA, Krymską Grupę Praw Człowieka, PEN Ukraine, Narodowy Związek Dziennikarzy Ukrainy (NSŻU), Inicjatywę Medialną na rzecz Praw Człowieka (MIPL), Amnesty International i inne międzynarodowe i ukraińskie organizacje praw człowieka. Wielokrotnie wzywały one Rosję do natychmiastowego zapewnienia Irynie odpowiedniej pomocy medycznej i jej uwolnienia.

Szczególne zaniepokojenie budzi stan jej zdrowia. Z powodu długotrwałego braku pomocy medycznej Iryna częściowo straciła słuch, przeszła mikro udar, cierpi na stały ból i inne komplikacje. Obrońcy praw człowieka podkreślają, że warunki przetrzymywania mogą stanowić realne zagrożenie dla jej życia, a brak specjalistycznego leczenia jest traktowany jako okrutne i nieludzkie traktowanie.

Na dzień 9 lipca 2026 roku Iryna Danilovych nadal jest nielegalnie przetrzymywana w kolonii karnej nr 7 w Zielonokumsku (Kraj Stawropolski, Rosja). Państwo ukraińskie i organizacje międzynarodowe nadal domagają się jej natychmiastowego uwolnienia, zapewnienia niezbędnej pomocy medycznej i zaprzestania prześladowań dziennikarzy i aktywistów społecznych na tymczasowo okupowanym terytorium Krymu.

Informacje wykorzystane z otwartych źródeł: Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w Autonomicznej Republice Krymu, PEN Ukraine, Centrum Praw Człowieka ZMINA, Krymska Grupa Praw Człowieka, Narodowy Związek Dziennikarzy Ukrainy (NSŻU), Ukrinform, Inicjatywa Medialna na rzecz Praw Człowieka (MIPL).

Zdjęcie: Ukr. net.

Data aktualizacji: 09.07.2026 r.