Zatrzymanie: We wrześniu 2024 roku w okupowanej części obwodu chersońskiego na punkcie kontrolnym „Czonhar” rosyjskie służby zatrzymały 33-letniego obywatela Ukrainy, mieszkańca wsi Nowodmytriwka w rejonie heniczeskim, Asana Baja.

Wyrok: Na dzień 17 lipca 2026 roku wyrok w sprawie nie został wydany. Asan Baj przebywa w areszcie, a strona rosyjska prowadzi śledztwo przedprocesowe. Zarzuca mu się udział w krymskotatarskim batalionie ochotniczym imienia Nomana Czelebidżichana, uznanym w Federacji Rosyjskiej za organizację terrorystyczną. Obrońcy praw człowieka podkreślają, że prześladowanie ma charakter polityczny.

Asan Sadrijowycz Baj urodził się 25 października 1990 roku. Jest rodowitym mieszkańcem wsi Nowodmytriwka w rejonie heniczeskim obwodu chersońskiego. Przed zatrzymaniem prowadził zwyczajne życie cywilne, pracował i mieszkał z rodziną. Jest żonaty, ma dwoje małych dzieci.

Z informacji znajomych i obrońców praw człowieka wynika, że Asan Baj nigdy nie był publicznym aktywistą, nie uczestniczył w protestach, kampaniach politycznych ani działalności paramilitarnej. Osoby, które go znają, opisują go jako spokojnego, pracowitego i niekonfliktowego człowieka, skupionego na rodzinie i pracy. Dlatego jego zatrzymanie było zaskoczeniem zarówno dla rodziny, jak i lokalnej społeczności.

We wrześniu 2024 roku Asan Baj został zatrzymany przez rosyjskie służby na punkcie kontrolnym „Czonhar”. Po zatrzymaniu umieszczono go w areszcie śledczym. Strona rosyjska twierdziła, że mężczyzna rzekomo był członkiem krymskotatarskiego batalionu imienia Nomana Czelebidżichana. Jednocześnie nie przedstawiono żadnych publicznych dowodów potwierdzających te oskarżenia.

Po aresztowaniu kontakt z rodziną był znacznie ograniczony. Według Krymskotatarskiego Centrum Zasobów, administracja okupacyjna zakazała bliskim publicznego mówienia o zatrzymaniu i okolicznościach sprawy. Taka praktyka, według obrońców praw człowieka, jest jednym z powszechnych metod wywierania presji psychologicznej na rodziny nielegalnie zatrzymanych obywateli Ukrainy.

Wiosną 2025 roku informacje o sprawie stały się powszechnie znane po tym, jak poinformowały o niej ukraińskie organizacje praw człowieka i media. Krymskotatarskie Centrum Zasobów podkreśliło, że już ponad siedem miesięcy mężczyzna przebywa w areszcie śledczym bez publicznego rozpatrzenia sprawy. Organizacja stwierdziła, że prześladowanie ma charakter polityczny i wezwała społeczność międzynarodową do zwiększenia presji na Federację Rosyjską w celu zaprzestania nielegalnych zatrzymań obywateli Ukrainy.

Zgodnie z danymi projektu praw człowieka „Wsparcie więźniów politycznych. Memoriał”, na rok 2026 Asan Baj jest przetrzymywany w areszcie śledczym nr 1 FSIN Rosji w obwodzie chersońskim, a postępowanie karne jest na etapie śledztwa przedprocesowego. W źródłach publicznych brak informacji o przekazaniu sprawy do sądu lub wydaniu wyroku.

Ukraińskie organizacje praw człowieka traktują sprawę Asana Baja jako kolejny przykład prześladowania mieszkańców tymczasowo okupowanych terytoriów Ukrainy na podstawie sfabrykowanych zarzutów. Podkreślają, że oskarżenia o udział w batalionie imienia Nomana Czelebidżichana są regularnie wykorzystywane przez rosyjskie służby jako podstawa do ścigania obywateli Ukrainy, mimo braku przekonujących dowodów ich udziału w jakiejkolwiek działalności przestępczej.

Obrońcy praw człowieka wzywają do przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego i uwolnienia wszystkich nielegalnie przetrzymywanych obywateli Ukrainy.

Informacje wykorzystane z otwartych źródeł: Krymskotatarskie Centrum Zasobów, Suspilne Krym, Projekt praw człowieka „Wsparcie więźniów politycznych. Memoriał”.

Zdjęcie: Krymskotatarskie Centrum Zasobów.

Data aktualizacji: 17.07.2026r.