Zatrzymanie: 4 września 2023 roku rosyjskie siły bezpieczeństwa zatrzymały przedsiębiorcę i działacza społecznego Narimana Abliazowa w tymczasowo okupowanym Heniczesku w obwodzie chersońskim. Według FSB Rosji, miał być członkiem tzw. „batalionu krymskotatarskiego imienia Nomana Czelebidżichana” i uczestniczyć w blokadzie obywatelskiej Krymu w 2015 roku. Ukraińscy obrońcy praw człowieka podkreślili, że batalion faktycznie nie istnieje jako nielegalna formacja zbrojna, a sprawa jest kolejnym przykładem politycznie motywowanego prześladowania obywateli Ukrainy na okupowanych terytoriach.

Wyrok: 6 sierpnia 2024 roku został skazany na podstawie art. 208 część 2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej („Udział na terytorium obcego państwa w formacji zbrojnej, nieprzewidzianej prawem tego państwa, w celu sprzecznym z interesami Federacji Rosyjskiej”) na 3 lata i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Pierwszy rok kary ma odbyć w więzieniu, resztę w kolonii o surowym reżimie. Po zwolnieniu sąd nałożył również rok ograniczenia wolności. Obrońcy praw człowieka uważają ten wyrok za nielegalny i sprzeczny z normami prawa międzynarodowego.

Nariman Abliazow Rustemowycz urodził się 19 listopada 1973 roku. Obywatel Ukrainy, mieszkaniec miasta Heniczesk w obwodzie chersońskim. Przedsiębiorca, działacz społeczny, mecenas, właściciel sklepu i hotelu w Heniczesku. Żonaty, ojciec trójki dzieci.

Przed rozpoczęciem pełnoskalowej wojny zajmował się biznesem, wspierał lokalne inicjatywy i pomagał społeczności krymskotatarskiej. W otwartych źródłach wielokrotnie wspominano go jako osobę aktywnie uczestniczącą w zachowaniu kultury krymskotatarskiej, wspierającą wydarzenia społeczne i pomagającą rodakom.

Po okupacji części obwodu chersońskiego rosyjskie struktury siłowe wielokrotnie wywierały presję na jego rodzinę. Już w kwietniu 2022 roku okupanci porwali żonę Narimana. Kobieta była przez pewien czas nielegalnie przetrzymywana w piwnicy byłego zawodowego liceum nr 17 w Heniczesku, po czym została zwolniona. Krymskotatarski Ośrodek Zasobów stwierdził wtedy, że prześladowanie rodziny jest związane z jej aktywną postawą obywatelską.

4 września 2023 roku rosyjskie siły bezpieczeństwa zatrzymały samego Narimana Abliazowa. Według FSB, już w 2015 roku miał dołączyć do „batalionu imienia Nomana Czelebidżichana” i pomagać w blokadzie obywatelskiej okupowanego Krymu. Ukraińscy obrońcy praw człowieka zwrócili uwagę, że Rosja od lat używa podobnych oskarżeń do prześladowania Tatarów krymskich i pro-ukraińskich aktywistów, mimo że nie przedstawiono żadnych przekonujących dowodów na udział Abliazowa w działalności zbrojnej.

Po zatrzymaniu Narimana Abliazowa przewieziono do aresztu śledczego. Obrona praktycznie nie miała możliwości otwartego komentowania przebiegu sprawy, a informacje o procesie sądowym pojawiały się głównie dzięki ukraińskim organizacjom praw człowieka. Podkreślali oni, że Rosja nadal nielegalnie stosuje własne prawo karne na okupowanych terytoriach Ukrainy, co jest sprzeczne z normami międzynarodowego prawa humanitarnego.

Podstawą oskarżenia była teza o rzekomym udziale Abliazowa w batalionie imienia Nomana Czelebidżichana. Władze rosyjskie już w 2022 roku uznały ten batalion za „organizację terrorystyczną”, chociaż strona ukraińska wielokrotnie twierdziła, że faktycznie nie funkcjonuje on jako nielegalna formacja zbrojna. Obrońcy praw człowieka uważają, że takie sprawy karne są wykorzystywane jako narzędzie zastraszania Tatarów krymskich i innych obywateli Ukrainy, którzy otwarcie wspierali integralność terytorialną państwa lub brali udział w blokadzie obywatelskiej Krymu.

6 sierpnia 2024 roku okupacyjny „Sąd Rejonowy w Heniczesku” uznał Narimana Abliazowa za winnego i skazał go na trzy lata i sześć miesięcy pozbawienia wolności. Zgodnie z wyrokiem, pierwszy rok ma spędzić w więzieniu, a resztę w kolonii o surowym reżimie. Sąd nałożył również rok ograniczenia wolności po zwolnieniu. Ukraińskie organizacje praw człowieka nazwały tę decyzję nielegalną i nie mającą nic wspólnego ze sprawiedliwym sądownictwem.

Po wyroku Krymskotatarski Ośrodek Zasobów, ZMINA i Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w Autonomicznej Republice Krymu stwierdzili, że sprawa Narimana Abliazowa jest kolejnym przykładem represyjnej polityki Rosji na okupowanych terytoriach. Według nich, postępowanie karne było wynikiem jego pro-ukraińskiej postawy i działalności społecznej jeszcze przed rozpoczęciem pełnoskalowej wojny.

Z powodu ograniczonego dostępu niezależnych dziennikarzy i adwokatów do okupowanej części obwodu chersońskiego, informacji o warunkach przetrzymywania Narimana prawie nie ma. Jednocześnie obrońcy praw człowieka podkreślają, że wszyscy obywatele Ukrainy, którzy są nielegalnie przetrzymywani na okupowanych terytoriach lub w Rosji, powinni być objęci międzynarodowym monitoringiem, a ich prawa muszą być gwarantowane zgodnie z międzynarodowym prawem humanitarnym.

Na lipiec 2026 roku Nariman Abliazow nadal nielegalnie odbywa nałożoną na niego karę. Ukraińskie organizacje praw człowieka nadal domagają się jego uwolnienia i podkreślają, że postępowanie karne za udział w blokadzie obywatelskiej Krymu jest politycznie motywowane i sprzeczne z prawem międzynarodowym.

Wykorzystana informacja z otwartych źródeł: ZMINA, Krymskotatarski Ośrodek Zasobów, Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w AR Krym.

Zdjęcie: Krymskotatarski Ośrodek Zasobów.

Data aktualizacji: 04.07.2026.