Zatrzymanie: 9 lutego 2022 roku Amethan Abdulvapov został zatrzymany przez funkcjonariuszy FSB Federacji Rosyjskiej na okupowanym Krymie podczas masowych przeszukań w domach Tatarów krymskich, które miały miejsce w ramach tzw. „sprawy Hizb ut-Tahrir”. Został zatrzymany w Symferopolu po przeszukaniu miejsca zamieszkania. Bezpośrednio po zatrzymaniu umieszczono go w areszcie śledczym, a następnie przetransportowano do aresztu na terytorium Federacji Rosyjskiej, w tym do obwodu irkuckiego, ponad 6 tysięcy kilometrów od Krymu. Transport odbywał się bez odpowiedniej opieki medycznej i z długotrwałym oddzieleniem od rodziny.

Wyrok: W marcu 2023 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy Federacji Rosyjskiej skazał Amethana Abdulvapova na 10 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności w kolonii o zaostrzonym rygorze. Został uznany za winnego zarzutu rzekomego udziału w działalności organizacji „Hizb ut-Tahrir”, którą władze rosyjskie uznają za terrorystyczną, mimo że w Ukrainie nie jest zakazana. Po wyroku został przetransportowany do kolonii karnej nr 2 w mieście Angarsk w obwodzie irkuckim.

Amethan Abdulvapov – krymskotatarski obywatel Ukrainy, inżynier z zawodu, jeden z figurantów czwartej grupy symferopolskiej w sprawie „Hizb ut-Tahrir”, która po okupacji Krymu przez Rosję stała się jednym z głównych narzędzi prześladowania muzułmańskich aktywistów na półwyspie.

Jego zatrzymanie miało miejsce 9 lutego 2022 roku podczas masowej fali przeszukań w rodzinach krymskotatarskich. W ramach tej operacji rosyjskie służby zatrzymały kilka osób, które później oskarżono o udział w zakazanej w Rosji organizacji. Obrońcy praw człowieka podkreślają, że takie sprawy są częścią systematycznego nacisku na Tatarów krymskich i wspólnoty religijne na okupowanym Krymie.

Po aresztowaniu Abdulvapov przebywał w areszcie na Krymie, a następnie został przetransportowany do obwodu irkuckiego w Rosji, ponad 6000 kilometrów od domu. Taka praktyka dalekiego transportu, według obrońców praw człowieka, utrudnia utrzymanie więzi rodzinnych i faktycznie izoluje więźniów od rodzin.

W 2023 roku rosyjski sąd wojskowy uznał go za winnego i nałożył karę 10 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Obrona i organizacje praw człowieka wskazują, że sprawa opiera się na zeznaniach, które nie mają wystarczającej mocy dowodowej, a sama kryminalizacja udziału w organizacji religijnej jest motywowana politycznie.

Po wyroku Abdulvapov został przetransportowany do kolonii karnej nr 2 w Angarsku. Podczas transportu i pobytu w kolonii doznał poważnych problemów zdrowotnych. Zgłaszano m.in. udar, który miał miejsce podczas transportu, oraz brak odpowiedniej pomocy medycznej po przybyciu do kolonii. Według rodziny, przed uwięzieniem nie miał poważnych chorób serca, więc nagłe pogorszenie stanu zdrowia wiąże się z warunkami przetrzymywania.

W 2025 roku stało się wiadomo, że nadal znajduje się w ciężkim stanie, ma problemy z sercem, ciśnieniem i nie otrzymuje niezbędnych leków w pełnym zakresie. Zgłaszano również jego pobyt w izolatce, co dodatkowo utrudnia warunki przetrzymywania.

Szczególną uwagę obrońcy praw człowieka zwracają na fakt, że rodzina Abdulvapova jest faktycznie pozbawiona możliwości regularnych widzeń z powodu dużej odległości między Krymem a kolonią. Rodzice są starszymi osobami, a żona z dwójką dzieci nie ma środków na podróże na tysiące kilometrów.

Jego sprawa stała się jedną z wielu w ramach karnych prześladowań Tatarów krymskich po okupacji Krymu. Ukraińskie organizacje praw człowieka podkreślają, że takie procesy mają cechy represji politycznych i są wykorzystywane jako narzędzie tłumienia odmiennych poglądów i aktywności religijnej.

Na dzień dzisiejszy Amethan Abdulvapov nadal odbywa karę w kolonii karnej na terytorium Federacji Rosyjskiej. Jego sprawa jest pod stałą uwagą ukraińskich obrońców praw człowieka i instytucji państwowych, które domagają się jego uwolnienia jako więźnia politycznego.

Wykorzystane informacje z otwartych źródeł: Suspilne Krym, Krymska solidarność, ZMINA, Ukrinform, Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w AR Krym, Radio Swoboda.

Zdjęcie: ZMINA.

Data aktualizacji: 01.07.2026.