Zatrzymanie: 18 czerwca 2022 roku rosyjskie wojsko porwało Jarosława Żuka wraz z innym wolontariuszem Ilją Jeninem. Po zatrzymaniu był przetrzymywany ponad półtora miesiąca w piwnicy bez kontaktu z rodziną i adwokatem. Już w lipcu 2022 roku administracja okupacyjna opublikowała wideo z tzw. „przyznaniem się”, w którym Żuk rzekomo przyznawał się do udziału w zamachu na szefową okupacyjnego departamentu edukacji Melitopola Olenę Szapurową. Później sam Jarosław poinformował, że to wideo zostało nagrane po brutalnych torturach prądem i presji psychicznej. Obrońcy praw człowieka uważają sprawę za sfabrykowaną i podkreślają, że zeznania uzyskane pod torturami nie mogą być dopuszczalnymi dowodami.

Wyrok: 25 czerwca 2024 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem uznał Jarosława Żuka za winnego rzekomego „aktu międzynarodowego terroryzmu” i skazał go na 14 lat pozbawienia wolności. Zgodnie z wyrokiem, pierwsze 4 lata ma odbywać w więzieniu, a resztę kary w kolonii o zaostrzonym rygorze. Rosyjska prokuratura żądała dla niego 27 lat więzienia. Obrona podkreślała, że Żuk jest osobą cywilną, nielegalnie porwaną z okupowanego terytorium Ukrainy, a wszystkie kluczowe dowody zostały uzyskane pod torturami. 23 kwietnia 2025 roku Apelacyjny Sąd Wojskowy Federacji Rosyjskiej pozostawił wyrok bez zmian.

Jarosław Żuk urodził się 31 sierpnia 1990 roku — ukraiński wolontariusz z Melitopola, który po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji Rosji pomagał lokalnym mieszkańcom i wspierał ukraińskich żołnierzy.

W Melitopolu Żuk pracował jako spawacz, produkując urządzenia do maszyn rolniczych, i uczył się jubilerstwa.

17 czerwca 2022 roku w Melitopolu na prospekcie 50-lecia Zwycięstwa w pobliżu Kolegium Przemysłowo-Ekonomicznego doszło do wybuchu. Według nieoficjalnych informacji, eksplodował ładunek wybuchowy w pobliżu samochodu przejeżdżającego obok kolegium.

W zatrzymanym samochodzie znajdowali się mieszkańcy Melitopola Jarosław Żuk i jego znajomy Ilja Jenin. Zostali zatrzymani, prawdopodobnie przez funkcjonariuszy FSB — w maskach i w cywilnych ubraniach.

Tego samego dnia przeprowadzono przeszukanie domu Żuka, gdzie była jego żona z dzieckiem. Krewni opowiedzieli, że jeden z funkcjonariuszy, którzy przeprowadzali przeszukanie, strzelił z karabinu w powietrze. Powiedział, że to było przypadkowe, ale nie było śladu po kuli, co skłoniło krewnych do wniosku, że był to zaplanowany strzał, aby wywrzeć presję psychologiczną na żonę Żuka.

Kontakt z Żukiem został przerwany, a jego rodzina rozpoczęła poszukiwania, ale we wszystkich organach ścigania okupacyjnej władzy odpowiadano im, że takiej osoby nie ma. Nie było również żadnych informacji o Ilji Jeninie po zatrzymaniu.

Podczas pobytu w areszcie śledczym w Rostowie Jarosław wielokrotnie informował o brutalnych warunkach przetrzymywania. Według samego więźnia politycznego, był bity, torturowany prądem i zmuszany do samooskarżenia. W wyniku tortur częściowo stracił słuch, a także miał poważne problemy zdrowotne z powodu braku odpowiedniej opieki medycznej.

Podczas procesu sądowego Jarosław Żuk szczegółowo opowiedział o okolicznościach swojego porwania i tortur. Według niego, po zatrzymaniu był przetrzymywany w piwnicy z zawiązanymi oczami, wielokrotnie bity, poddawany torturom prądem, grożono mu represjami wobec członków rodziny i zmuszano do nagrania wideo z „przyznaniem się”. Obrona podkreślała, że te zeznania zostały uzyskane pod przymusem i nie mogą być używane jako dowody. Mimo to sąd odmówił przeprowadzenia niezależnej weryfikacji zarzutów o tortury. Ukraińscy obrońcy praw człowieka podkreślają, że sprawa Jarosława Żuka jest jednym z najlepiej udokumentowanych przypadków stosowania tortur wobec porwanych cywilnych mieszkańców okupowanego obwodu zaporoskiego.

Po uprawomocnieniu się wyroku Jarosław Żuk został przewieziony do systemu Federalnej Służby Wykonania Kar Federacji Rosyjskiej. Jego rodzina wielokrotnie informowała o pogorszeniu stanu zdrowia w wyniku tortur i braku odpowiedniej opieki medycznej. Szczególne zaniepokojenie budzi częściowa utrata słuchu, przewlekły ból po elektrotorturach i psychologiczne skutki długotrwałej izolacji.

Na dzień 12 lipca 2026 roku Jarosław Żuk nadal jest nielegalnie przetrzymywany w rosyjskim więzieniu. Ukraińskie organizacje praw człowieka domagają się jego uwolnienia, przeprowadzenia niezależnego śledztwa w sprawie tortur i zapewnienia odpowiedniej opieki medycznej.

Wykorzystane informacje z otwartych źródeł: Centrum Dziennikarskich Śledztw, ZMINA, KrymSOS, Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w Autonomicznej Republice Krymu, Suspilne, Rada Miejska Melitopola.

Zdjęcie: Związek Krewnych Więźniów Politycznych Kremla.

Data aktualizacji: 12.07.2026.