Zatrzymanie: 11 kwietnia 2018 roku Ołeksandr przekraczał punkt kontrolny wjazdu-wyjazdu „Czonhar” do okupowanego Krymu, aby odwiedzić znajomego w Ałuszcie. Po przekroczeniu granicy administracyjnej został zatrzymany przez funkcjonariuszy FSB FR. Formalnym powodem zatrzymania była rzekoma niezgodność zdjęcia w paszporcie, mimo że wcześniej Steszenko wielokrotnie korzystał z tego dokumentu bez problemów. Po areszcie administracyjnym został wywieziony z ośrodka specjalnego w nieznanym kierunku, a przez kilka dni jego miejsce pobytu pozostawało nieznane. Strona ukraińska zgłosiła jego porwanie, a MSZ Ukrainy zażądało od Rosji informacji o miejscu pobytu obywatela Ukrainy.

Później FSB poinformowała o wszczęciu przeciwko Steszenko postępowania karnego. Został oskarżony o udział w grupie, która rzekomo planowała podpalenie domu muftiego Krymu Emirali Abłajewa w celu wywołania waśni międzyetnicznych. Według rosyjskich służb, Steszenko przyznał się do winy, jednak po uwolnieniu stwierdził, że wszystkie „zeznania” zostały uzyskane pod torturami. Według niego, funkcjonariusze FSB codziennie go bili, stosowali prąd elektryczny, dusili workiem, grozili śmiercią i zmuszali do fałszywych zeznań przeciwko sobie i innym. Nagranie wideo z „przyznaniem się” zostało zrobione dopiero po długotrwałych torturach.

Wyrok: W sierpniu 2018 roku kontrolowany przez Rosję Sąd Rejonowy w Symferopolu uznał Ołeksandra Steszenko za winnego podpalenia domu muftiego Krymu i skazał go na 2 lata pozbawienia wolności w kolonii osiedlowej. Oskarżenie o stworzenie ekstremistycznej grupy zostało umorzone po tym, jak według wersji śledztwa, przyznał się do winy. Sam Steszenko po uwolnieniu podkreślił, że jego zeznania były całkowicie sfabrykowane pod przymusem.

6 sierpnia 2019 roku Ołeksandr Steszenko został zwolniony warunkowo przed terminem i powrócił na terytorium kontrolowane przez Ukrainę. Po uwolnieniu publicznie opowiedział o torturach podczas śledztwa, warunkach przetrzymywania oraz istnieniu w Symferopolskim areszcie śledczym osobnego bloku, gdzie przetrzymywano Ukraińców oskarżonych o „ekstremizm” i „terroryzm”.

Ołeksandr Steszenko jest obywatelem Ukrainy, mieszkańcem Charkowa. W czasie jego uwięzienia zmarła jego matka, Dina Steszenko, która ciężko chorowała i nie doczekała się uwolnienia syna. Obrońcy praw człowieka informowali, że rodzina potrzebowała pomocy w opłaceniu leczenia i pogrzebu. Sam Steszenko po powrocie do Ukrainy zaznaczał, że śmierć matki była dla niego jednym z najcięższych skutków nielegalnego uwięzienia.

Sprawa Ołeksandra Steszenko jest postrzegana przez obrońców praw człowieka jako politycznie motywowane prześladowanie obywatela Ukrainy. Oświadczył, że nie miał żadnego związku z zarzucanym podpaleniem, a postępowanie karne zostało całkowicie sfabrykowane przez FSB. Jego zeznania stały się jednym z dowodów na stosowanie przez rosyjskie służby tortur w celu uzyskania „przyznań” w politycznie motywowanych sprawach na okupowanym Krymie.

Wykorzystane informacje z otwartych źródeł: ZMINA, Krymskotatarski Ośrodek Zasobów, LB.ua, Radio Swoboda, TSN, BBC News Ukraina, Suspilne Krym, Suspilne Charków.

Zdjęcie: Suspilne Charków.

Data aktualizacji: 09.07.2026.