Zatrzymanie: 11 lutego 2016 roku w okupowanych Jałcie i Ałuszcie rosyjskie siły przeprowadziły masowe przeszukania w domach krymskich Tatarów. Tego dnia zatrzymano Wadima Siruka, działacza religijnego Muslima Alijewa, obrońcę praw człowieka Emira-Useina Kuku oraz ochroniarza szkoły Inwera Bekirowa. Później do sprawy dołączono Arsena Dżepparowa i Refata Alimowa, których zatrzymano 18 kwietnia 2016 roku. Wadimowi zarzucono art. 205.5 część 2 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej — udział w działalności organizacji uznanej przez rosyjskie władze za terrorystyczną, a także art. 30 część 1 i art. 278 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej — przygotowanie do siłowego przejęcia władzy. Zarzuty były związane z rzekomym udziałem w działalności organizacji „Hizb ut-Tahrir”.

Wyrok: 12 listopada 2019 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Wadima Siruka na 12 lat pozbawienia wolności w kolonii o surowym reżimie z ograniczeniem wolności na jeden rok. 25 czerwca 2020 roku Wojskowy Sąd Apelacyjny w miejscowości Własicha w obwodzie moskiewskim pozostawił wyrok bez zmian. 27 maja 2021 roku Sąd Najwyższy Federacji Rosyjskiej również odrzucił kasację i utrzymał wyrok w mocy.

Wadim Andriejewicz Siruk urodził się 20 lutego 1989 roku na Krymie. Dzieciństwo i młodość spędził w miejscowości Niżniohirśke, gdzie ukończył dziewięć klas szkoły średniej. Następnie wstąpił do liceum rolniczego. Ze względu na konieczność pomocy rodzinie przeszedł na naukę zaoczną i zaczął pracować.

Później Wadim przeprowadził się do Jałty. Pracował w handlu i przedsiębiorczości, zajmując się dystrybucją sprzętu medycznego i gospodarstwa domowego.

Krymskotatarski Ośrodek Zasobów również wskazuje, że pracował w sektorze usług i handlu w różnych miastach Krymu, jednak większość życia spędził w Jałcie.

W 2012 roku Siruk przyjął islam i zaczął przestrzegać jego norm religijnych. Był żonaty, razem z żoną wychowywał dwoje dzieci.

Po okupacji Krymu Wadim aktywnie angażował się w życie społeczne i religijne. Pomagał w odbudowie obiektów sakralnych, w tym meczetu w miejscowości Wasyliwka, zajmował się ochroną starego krymskotatarskiego cmentarza w Simeizie, uczestniczył w obrzędach religijnych i organizował uroczystości.

Wspierał również rodziny krymskich więźniów politycznych: uczestniczył w rozprawach sądowych dotyczących prześladowanych Krymian, udzielał rodzinom wsparcia moralnego i materialnego. Obrońcy praw człowieka wiążą jego prześladowanie z represyjną polityką okupacyjnych władz wobec krymskotatarskiej społeczności i religijnych muzułmanów.

Po zatrzymaniu 11 lutego 2016 roku Siruk wraz z innymi oskarżonymi w tzw. „sprawie jałtańskiej Hizb ut-Tahrir” przez długi czas przebywał w areszcie. Proces sądowy trwał około trzech i pół roku. Obrońcy praw człowieka podkreślali problemy z bazą dowodową oskarżenia, w tym wykorzystanie utajnionych materiałów, ukrytych świadków i wątpliwych ekspertyz.

12 listopada 2019 roku sąd w Rostowie nad Donem wydał wyrok skazujący sześciu Krymian. Wadim Siruk otrzymał 12 lat kolonii o surowym reżimie. Międzynarodowa organizacja praw człowieka Amnesty International uznała oskarżonych w „sprawie jałtańskiej” za więźniów sumienia, a „Memoriał” uznał ich za więźniów politycznych.

Po uprawomocnieniu się wyroku Siruka przetransportowano do kolonii karnej nr 2 w mieście Saławat, Republika Baszkortostan, Federacja Rosyjska, ponad 2 tysiące kilometrów od Krymu. Po przybyciu umieszczono go na 17 dni w izolatce.

W kolonii Wadim informował o pogorszeniu stanu zdrowia z powodu zimna, niewłaściwego wyżywienia i braku witamin. Miał również problemy z zębami i potrzebował pomocy stomatologicznej. W styczniu 2025 roku pojawiła się informacja, że w kolonii muzułmanom konfiskowano Koran w języku arabskim, w tym egzemplarz Siruka, który wcześniej przeszedł kontrolę.

W kwietniu 2025 roku rosyjskie siły przeprowadziły przeszukanie w domu jego żony Anny Bogaczowej na Krymie. Obrońcy praw człowieka powiązali tę presję z prześladowaniem rodziny więźnia politycznego.

Na dzień 11 września 2026 roku ostatnim potwierdzonym miejscem przetrzymywania Wadima Siruka pozostaje kolonia karna nr 2 GUFSIN Rosji w Republice Baszkortostan w mieście Saławat.

Wykorzystane informacje z otwartych źródeł: Krymskotatarski Ośrodek Zasobów, ZMINA, KrymSOS, Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w Autonomicznej Republice Krymu, Ukrinform, Radio Swoboda, Suspilne Krym.

Zdjęcie: KrymSOS.

Data aktualizacji: 11.09.2026 r.