Zatrzymanie: 14 sierpnia 2024 roku funkcjonariusze FSB Federacji Rosyjskiej przeprowadzili rewizję w mieszkaniu Oksany Senezhuk w okupowanym Sewastopolu i zatrzymali ją. Po zatrzymaniu została przewieziona do izby zatrzymań, a następnie do aresztu śledczego nr 1 w Symferopolu. 15 sierpnia 2024 roku kontrolowany przez Rosję Leninowski Sąd Rejonowy w Sewastopolu zastosował wobec niej środek zapobiegawczy w postaci aresztu. Senezhuk została oskarżona na podstawie artykułu 275 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej — „zdrada stanu”.

Wyrok: 26 grudnia 2024 roku okupacyjny Sąd Miejski w Sewastopolu skazał Oksanę Senezhuk na 15 lat pozbawienia wolności w kolonii o ogólnym rygorze, rok ograniczenia wolności po zwolnieniu oraz grzywnę w wysokości 200 tysięcy rubli. Proces sądowy odbywał się za zamkniętymi drzwiami. 11 grudnia 2025 roku Sąd Najwyższy Federacji Rosyjskiej również pozostawił wyrok i decyzję apelacyjną bez zmian.

Oksana Anatolijewna Senezhuk urodziła się 27 października 1966 roku. Z wykształcenia jest filologiem. Mieszkała w Sewastopolu, gdzie przez wiele lat pracowała i aktywnie uczestniczyła w życiu społecznym.

Przed okupacją Krymu Oksana Senezhuk pracowała w Miejskiej Administracji Państwowej w Sewastopolu. Za swoją działalność zawodową i aktywną postawę obywatelską została wyróżniona odpowiednimi nagrodami.

Senezhuk była uczestniczką Pomarańczowej Rewolucji i Euromajdanu. Po rozpoczęciu rosyjskiej okupacji Krymu nie opuściła półwyspu i kontynuowała pracę w Sewastopolu. Jej córka wyjechała z okupowanego Krymu, podczas gdy Oksana i jej mąż pozostali z powodu konieczności opieki nad starszymi rodzicami.

Po 2014 roku Senezhuk pracowała jako główny specjalista w Instytucie Naukowo-Badawczym i Projektowym Urbanistyki, Architektury, Badań i Środowiska.

Według obrońców praw człowieka, prześladowania Oksany Senezhuk przez rosyjskie służby rozpoczęły się w 2022 roku. Była wielokrotnie wzywana na przesłuchania. W 2023 roku presja wzrosła: rosyjskie służby przeprowadzały działania śledcze, konfiskowały sprzęt i interesowały się jej korespondencją oraz kontaktami z córką.

Zgodnie z wersją rosyjskiego śledztwa, Senezhuk rzekomo przekazywała ukraińskiemu wywiadowi zdjęcia i filmy rosyjskich okrętów wojennych w Sewastopolu. Obrońcy praw człowieka podkreślają, że te oskarżenia stały się podstawą do politycznie motywowanego prześladowania ukraińskiej aktywistki.

Zgodnie z materiałami sprawy, strona rosyjska twierdziła, że Senezhuk za pośrednictwem Telegramu rzekomo otrzymywała zadania od byłego kolegi, którego śledztwo nazywało pracownikiem ukraińskiego wywiadu. Według wersji oskarżenia, fotografowała miejsca dyslokacji okrętów wojennych w Sewastopolu i przekazywała uzyskane materiały przez chmurę. Te twierdzenia są stanowiskiem rosyjskiego śledztwa i nie mogą być uznane za niezależnie ustalone fakty.

14 sierpnia 2024 roku po rewizji Oksanę Senezhuk zatrzymano. Następnego dnia została aresztowana. Przebywała w areszcie śledczym nr 1 w Symferopolu podczas rozpatrywania sprawy.

26 grudnia 2024 roku okupacyjny sąd w Sewastopolu uznał Senezhuk za winną „zdrady stanu” i skazał na 15 lat pozbawienia wolności, grzywnę i dodatkowe ograniczenie wolności po zwolnieniu. Ukraińskie organizacje praw człowieka uznały prześladowanie za politycznie motywowane i wezwały do jej natychmiastowego uwolnienia. Wspólne oświadczenie podpisały m.in. ZMINA, KrymSOS, Stowarzyszenie Rodzin Więźniów Politycznych Kremla, Krymska Grupa Praw Człowieka i inne organizacje praw człowieka.

W 2025 roku instancja apelacyjna pozostawiła wyrok bez zmian. 11 grudnia 2025 roku Sąd Najwyższy Federacji Rosyjskiej odmówił uwzględnienia skargi kasacyjnej i utrzymał karę w mocy.

Po zakończeniu postępowania sądowego Senezhuk została przetransportowana z Krymu do Rosji. W lipcu 2024 roku poinformowano, że została skierowana do kobiecej kolonii karnej nr 7 w Ułan-Ude, Republika Buriacja. Transport trwał długo i przebiegał przez kilka regionów Rosji.

Odległość z Sewastopola do miejsca odbywania kary wynosi prawie 7 tysięcy kilometrów. Córka Oksany prosiła o pozostawienie matki bliżej Krymu, ponieważ jej 87-letnia babcia wymagała opieki, jednak prośba ta została zignorowana przez stronę rosyjską.

Po uwięzieniu stan zdrowia Oksany Senezhuk pogorszył się. Córka informowała o problemach ze wzrokiem, podwyższonym ciśnieniu i ogólnym pogorszeniu samopoczucia. Warunki długotrwałego transportu i oddalenie kolonii od rodziny dodatkowo utrudniają możliwość otrzymywania wsparcia od bliskich.

Na dzień 11 września 2026 roku Oksana Senezhuk nadal odbywa wyrok w kobiecej kolonii karnej nr 7 w Ułan-Ude, Republika Buriacja, Federacja Rosyjska. Ukraińskie organizacje praw człowieka uważają ją za więźnia politycznego i domagają się jej uwolnienia.

Wykorzystane informacje z otwartych źródeł: ZMINA, KrymSOS, Stowarzyszenie Rodzin Więźniów Politycznych Kremla, Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w Autonomicznej Republice Krymu, Suspilne Krym, Ukrinform.

Zdjęcie: ZMINA.

Data aktualizacji: 11.09.2026 r.