Zatrzymanie: 10 czerwca 2019 roku rosyjskie siły zatrzymały Envera Omerova. W tym czasie razem z córką Fatmą Ismailovą zmierzał do Rostowa nad Donem na rozprawę sądową w sprawie swojego zięcia Rustema Ismailova, wcześniej skazanego w sprawie „Hizb ut-Tahrir”. Według OVD-Info, funkcjonariusz w cywilnym ubraniu poinformował Omerova, że musi udać się na komisariat w Kerczu. Następnie został zatrzymany. Tego samego dnia sąd zdecydował o jego aresztowaniu. Omerov stał się częścią tzw. grupy białogórskiej w sprawie „Hizb ut-Tahrir”. Wraz z nim ścigano jego syna Rizę Omerova oraz Ajdera Dżepparova. Później do sprawy dołączono także Azamata Ejupova.

Wyrok: 12 stycznia 2021 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Envera Omerova na 18 lat pozbawienia wolności. Pierwsze dwa lata miał spędzić w więzieniu, resztę w kolonii o zaostrzonym rygorze. Uznano go winnym na podstawie art. 205.5 ust. 1 Kodeksu karnego Federacji Rosyjskiej — „organizacja działalności organizacji terrorystycznej”, a także na podstawie art. 30 ust. 1 i art. 278 Kodeksu karnego Federacji Rosyjskiej — rzekome przygotowanie do siłowego przejęcia władzy.

10 marca 2022 roku apelacyjny sąd wojskowy utrzymał wyrok w mocy. Obrońcy praw człowieka podkreślają, że w sprawie brak było dowodów na przygotowanie zamachu, użycie broni czy materiałów wybuchowych lub dokonanie aktów przemocy. Materiały oskarżenia w dużej mierze dotyczyły dyskusji religijnych i politycznych.

Enver Wiktorowicz Omerov urodził się 9 listopada 1961 roku w Ferganie, Uzbekistan. Jest Tatarem krymskim, obywatelem Ukrainy i Rosji, mieszkał w Białogórsku na Krymie. Ma wyższe wykształcenie jako agronom. W młodości uprawiał sambo i brał udział w zawodach sportowych, zdobywając nagrody.

Po powrocie na Krym Omerov wraz z żoną i dwójką dzieci zajmował się utrzymaniem rodziny. Według KrymSOS, z powodu trudności z zatrudnieniem w zawodzie przez pewien czas pracował jako taksówkarz, a później zajął się przedsiębiorczością. Wraz z żoną zajmował się sprzedażą produktów mlecznych.

W Białogórsku Enver Omerov był znany jako aktywista i działacz społeczny w środowisku krymskotatarskim. Pomagał rodakom, którzy spotykali się z prześladowaniami ze strony rosyjskich służb, oraz organizował święta religijne. Krymskotatarskie Centrum Zasobów opisuje go jako aktywistę, działacza społecznego i wolontariusza.

Po rozpoczęciu rosyjskiej okupacji Krymu Omerov wspierał Tatarów krymskich, którzy byli prześladowani, oraz ich rodziny. Około dwa lata przed aresztowaniem rodzina zauważyła oznaki inwigilacji: naprzeciwko domu zamontowano kamerę. Mimo to Omerov kontynuował działalność społeczną.

10 czerwca 2019 roku został zatrzymany w drodze do Rostowa nad Donem, gdzie miał być obecny na rozprawie w sprawie swojego zięcia Rustema Ismailova. Tego samego dnia rosyjskie służby przeprowadziły działania śledcze wobec jego syna Rizę Omerova. W ten sposób jedna rodzina znalazła się pod prześladowaniem w kilku postępowaniach karnych.

Według rosyjskiego śledztwa, Enver Omerov rzekomo nie później niż w lutym 2017 roku stworzył w Białogórsku komórkę „Hizb ut-Tahrir” i wspólnie z Ajderem Dżepparovem nią kierował. Projekt obrony praw człowieka „Wsparcie więźniów politycznych. Memoriał” uznał Omerova za więźnia politycznego i wskazuje na politycznie motywowany charakter jego prześladowania.

W czerwcu 2020 roku rozpoczęto rozpatrywanie sprawy merytorycznie. 12 stycznia 2021 roku sąd skazał Omerova na 18 lat pozbawienia wolności. Po apelacji, rozpatrzonej 10 marca 2022 roku, wyrok został utrzymany.

W czerwcu 2022 roku Envera Omerova przetransportowano do Władimirskiego Centralu. W lipcu 2024 roku został przeniesiony do kolonii karnej nr 6 w Joszkar-Oli, Republika Mari El, około 2 tysiące kilometrów od Krymu. ZMINA informowała, że podczas długotrwałego uwięzienia potrzebował pomocy medycznej i operacji, a także leczenia stomatologicznego.

Na dzień 7 września 2026 roku aktualny profil projektu obrony praw człowieka „Wsparcie więźniów politycznych. Memoriał” wskazuje miejscem przetrzymywania Envera Omerova FKU IK-6 UFSIN Rosji w Republice Mari El w Joszkar-Oli. Pozostaje on pozbawiony wolności na mocy wyroku rosyjskiego sądu.

Wykorzystano informacje z otwartych źródeł: ZMINA, Krymskotatarskie Centrum Zasobów, KrymSOS, Zjednoczenie krewnych więźniów politycznych Kremla, Krym.Realii.

Zdjęcie: ZMINA.

Data aktualizacji: 07.09.2026 r.