Zatrzymanie: W październiku 2023 roku mieszkańca Jałty, Valerija Lizuna, zatrzymali funkcjonariusze FSB Rosji. Powodem prześladowania było oskarżenie o rzekomą współpracę z ukraińskimi służbami specjalnymi. Według rosyjskiego śledztwa, Lizun wraz z Dmytro Pastaszczukiem mieli przekazywać informacje przedstawicielom Sił Zbrojnych Ukrainy.

Wyrok: W lipcu 2024 roku Valerij Lizun został skazany na pięć lat kolonii za rzekome przekazywanie przez komunikator danych „o sytuacji na półwyspie”. Eksperci twierdzą, że oskarżenia nie zawierają wystarczających dowodów na tak surowy wyrok. Zdaniem obrońców praw człowieka, władze rosyjskie wykorzystują takie sprawy do tworzenia wrażenia stałego „zagrożenia dywersją” na okupowanych terytoriach. Procesy te są wspierane przez aktywną kampanię informacyjną rosyjskich mediów państwowych, które pokazują zatrzymania i rozpowszechniają wersję śledztwa jeszcze przed rozpoczęciem procesu sądowego. W rezultacie domniemanie niewinności praktycznie zanika, a oskarżeni znajdują się pod silną presją społeczną i polityczną.

Obrońcy praw człowieka rozpatrują również sprawę Valerija Lizuna w kontekście szerszej kampanii prześladowań mieszkańców Krymu za kontakty z Ukrainą. Po 2022 roku na okupowanym Krymie znacznie wzrosła liczba postępowań karnych dotyczących zdrady państwowej, szpiegostwa, terroryzmu i dywersji. Wiele takich spraw jest wszczynanych na podstawie prywatnej korespondencji, kontaktów w mediach społecznościowych lub oskarżeń o przekazywanie informacji o ruchach wojsk rosyjskich.

Informacje wykorzystane z otwartych źródeł: ZMINA, Ukrinform, Krym.Realii.

Data aktualizacji: 18.07.2026.