Zatrzymanie: 18 lipca 2016 roku funkcjonariusze FSB Rosji zatrzymali Larisę Kitajską, aktywistkę społeczną z Jałty, członkinię partii VO „Swoboda”. 12 sierpnia 2016 roku postawiono jej zarzuty i nałożono zakaz opuszczania kraju. Powodem była publikacja w mediach społecznościowych: władze okupacyjne oskarżyły ją o „szerzenie rusofobicznych idei” i „podżeganie do nienawiści”, opierając się na postach, w których Kitajska otwarcie potępiała okupację Krymu przez Rosję.

Wyrok: 26 grudnia 2017 roku sąd kontrolowany przez Rosję skazał Larisę Kitajską na 2 lata więzienia w zawieszeniu na podstawie art. 282 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej („Podżeganie do nienawiści lub wrogości, a także poniżanie godności ludzkiej”). Sprawa została zamknięta 23 stycznia 2019 roku dzięki częściowej dekryminalizacji artykułu 282 w odniesieniu do osób po raz pierwszy ściganych za reposty w internecie. Sama Kitajska dowiedziała się o zamknięciu sprawy przypadkowo – poinformowano ją zaledwie 45 minut przed rozprawą. „Zamykano tę sprawę bardzo cicho, otwierano bardzo głośno”, skomentowała. Skonfiskowany komputer i mienie nie zostały zwrócone.

Larisa Kitajska urodziła się 20 sierpnia 1963 roku. Mieszkanka Jałty, aktywistka społeczno-polityczna, członkini VO „Swoboda”. Jeszcze podczas Euromajdanu wychodziła na ulice z proukraińskimi plakatami – wtedy poznała ją koordynatorka Krymskiej Grupy Praw Człowieka Olga Skrypnik. Do publikacji, które były przedmiotem sprawy, Kitajska podchodziła sceptycznie: „Publikacja uznana za ekstremistyczną nie była moja – najprawdopodobniej konto zostało zhakowane, a na stronie nagle pojawiły się wiersze z niecenzuralnymi słowami”.

Po okupacji Krymu Kitajska była jedną z organizatorek proukraińskich akcji w Jałcie. „Ponieważ w Jałcie trzeba było przeprowadzić jakąś pokazową sprawę, myślę, że moje prześladowanie było z tym związane”, mówiła. Jej sprawa, według Olgi Skrypnik, wpisuje się w ogólną tendencję: „Rosja punktowo naciska na aktywistów w miastach, aby zmusić ich do wyjazdu lub na pewien czas pozbawić możliwości gromadzenia ludzi wokół siebie”.

Podczas obowiązywania zakazu opuszczania kraju w grudniu 2017 roku zmarł mąż Kitajskiej – zmarł w Kijowie. Pojechała z Krymu, aby się z nim pożegnać. Kiedy wróciła, dowiedziała się, że sprawa jest cicho zamykana.

W 2019 roku, podczas wywiadu dla Krym.Realii, Kitajska opisała atmosferę strachu na okupowanym Krymie: „Ludzie zaczęli się bać, pojawił się tzw. 'lepki' strach. Jak za czasów radzieckich, wszystkie rozmowy przeniosły się do kuchni”. Jednocześnie wskazała na oznaki ukrytego oporu: kiedy w listopadzie 2018 roku Rosja przejęła ukraińskich marynarzy w Cieśninie Kerczeńskiej, Krymianie, którzy wcześniej bali się nawet wejść do jej domu, zaczęli przychodzić sami. Według niej, w ciągu 40 minut udało się zebrać 11 tysięcy podpisów na rzecz uwolnienia marynarzy.

Krymskotatarski Ośrodek Zasobów uznał Larisę Kitajską za ofiarę represji politycznych. Po uwolnieniu opuściła Krym.

Wykorzystano informacje z otwartych źródeł: Radio Swoboda (Krym.Realii), Krymskotatarski Ośrodek Zasobów, ZMINA.

Zdjęcie: Krym.Realii.

Data aktualizacji: 03.07.2026.