Zatrzymanie: 14 lutego 2023 roku funkcjonariusze FSB Federacji Rosyjskiej zatrzymali mieszkańca okupowanego Sewastopola, Murada Kadyrowa. Podstawą oskarżenia było tzw. „finansowanie terroryzmu”. Chodziło o przelew w wysokości 3000 rubli, który wykonał 8 lat przed zatrzymaniem, aby wesprzeć osobę potrzebującą z Dagestanu przed muzułmańskim świętem Kurban Bajram.

Wyrok: Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem skazał Murada Kadyrowa na 10 lat pozbawienia wolności na podstawie artykułu 205.1 Kodeksu Karnego Federacji Rosyjskiej („finansowanie terroryzmu”). Sąd apelacyjny i kasacyjny pozostawiły wyrok bez zmian.

Murad Kadyrov to Tatar krymski, sportowiec, przedsiębiorca i obywatel Ukrainy, który padł ofiarą represyjnego systemu Federacji Rosyjskiej na okupowanym Krymie. Przed aresztowaniem prowadził spokojne życie. Ukończył studia na kierunku „Wychowanie fizyczne” na Uniwersytecie Narodowym w Tawrii. Sport był dla niego ważny: zawodowo uprawiał zapasy w stylu klasycznym, wielokrotnie brał udział w zawodach i zdobywał nagrody. Po zakończeniu kariery sportowej pracował jako przedsiębiorca w branży remontowej. Według obrońców praw człowieka i bliskich, nigdy nie był związany z radykalnymi organizacjami czy działalnością przemocową.

Prześladowanie Kadyrowa rozpoczęło się, gdy służby postanowiły wykorzystać dawny przelew bankowy jako dowód rzekomej działalności przestępczej. Rosyjskie organy ścigania twierdzą, że środki te mogły być związane z osobami, które uważają za zaangażowane w działalność terrorystyczną. Po zatrzymaniu Kadyrow został umieszczony w areszcie śledczym nr 1 w Symferopolu, gdzie przebywał w izolatce. Później został przeniesiony do aresztu śledczego nr 2, gdzie, według informacji Krymskotatarskiego Centrum Zasobów, Murad był wielokrotnie poddawany brutalnemu traktowaniu. Informowano, że około dwudziestu razy użyto wobec niego paralizatora, co pozostawiło blizny na ciele. Ponadto administracja aresztu ograniczała dostarczanie żywności i niezbędnych rzeczy. Takie działania obrońcy praw człowieka oceniają jako formę fizycznego i psychologicznego nacisku na nielegalnie przetrzymywanego obywatela Ukrainy.

Później Kadyrow został przetransportowany do Rostowa nad Donem, gdzie spędził około roku w areszcie śledczym, oczekując na wyrok. Jesienią 2024 roku poinformowano, że został przeniesiony do kolonii karnej nr 5 w mieście Korjażma w obwodzie archangielskim w Rosji. Według obrońców praw człowieka, tam spotyka się z systematycznym naciskiem ze strony administracji kolonii i przedstawicieli służb. Pomimo poważnych problemów zdrowotnych, w tym osteochondrozy i skutków wieloletnich urazów sportowych, jest zmuszany do pracy. Odmowa wykonywania poleceń administracji grozi karą w izolatce, nazywanej przez więźniów „dziurą”.

W kolonii Kadyrowowi odbierano leki niezbędne do utrzymania zdrowia. Cela, w której przebywa, jest przepełniona — znajduje się tam siedemnaście osób. Więzień polityczny informował o ciągłych wezwaniach do psychologa i licznych przesłuchaniach. Funkcjonariusze FSB otwarcie stwierdzali, że jest „na ich liście”.

Niepokój budził także fakt odebrania Muradowi Koranu, choć wcześniej przedstawiciele rosyjskich organów pozwalali mu na posiadanie świętej księgi. Dla Tatara krymskiego-muzułmanina jest to nie tylko ograniczenie prawa do wolności wyznania, ale także dodatkowy element psychologicznego nacisku.

Rosyjskie represje dotknęły nie tylko samego Murada, ale także jego rodzinę. Podczas przeszukania i zatrzymania funkcjonariusze brutalnie traktowali jego żonę. Według informacji obrońców praw człowieka, małżeństwo zostało zmuszone do leżenia na podłodze, a żona Kadyrowa była faktycznie przetrzymywana pod kontrolą funkcjonariuszy od rana do drugiej w nocy następnego dnia. Przez cały okres przebywania w miejscach pozbawienia wolności Murad mógł zobaczyć żonę tylko raz — w sądzie. Taka izolacja jest poważnym wyzwaniem dla całej rodziny.

Murad Kadyrow nadal jest nielegalnie przetrzymywany w Federacji Rosyjskiej. Jego bliscy mają nadzieję na przeniesienie bliżej Krymu i jak najszybszy powrót do domu.

Wykorzystane informacje z otwartych źródeł: ZMINA, Suspilne Krym, Ukrinform, Krymskotatarski Centrum Zasobów, Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w AR Krym.

Zdjęcie: Suspilne Krym.

Data aktualizacji: 10.07.2026.