Zatrzymanie: 13 maja 2022 roku, w dniu swoich urodzin, rosyjscy żołnierze wtargnęli do jej domu, przeprowadzili nielegalne przeszukanie, skonfiskowali sprzęt i siłą wywieźli Irynę na tymczasowo okupowany Krym. Przez długi czas była przetrzymywana bez kontaktu z rodziną i adwokatem, a następnie sfabrykowano przeciwko niej sprawę karną na podstawie artykułu o „szpiegostwie” (art. 276 KK FR), oskarżając o rzekome przekazywanie ukraińskim służbom wywiadowczym informacji o lokalizacji rosyjskich wojsk.

Wyrok: 15 sierpnia 2024 roku okupacyjny „Chersoński Sąd Obwodowy”, utworzony przez Rosję na tymczasowo okupowanym terytorium, nielegalnie skazał Irynę Horobtsovą na 10 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności w kolonii o ogólnym reżimie. Następnie sąd apelacyjny w Moskwie pozostawił ten wyrok bez zmian. Organizacje praw człowieka podkreślają, że sprawa ma charakter politycznie motywowany i jest przykładem prześladowania ludności cywilnej z okupowanych terenów za pro-ukraińskie stanowisko.

Iryna Wołodymyriwna Horobtsova urodziła się 13 maja 1985 roku — obywatelka Ukrainy, specjalistka IT, wolontariuszka i działaczka społeczna z Chersonia. Przed pełnoskalową inwazją Rosji pracowała jako testerka w firmie IT. Po okupacji Chersonia wiosną 2022 roku pomagała lokalnym szpitalom jako kierowca-wolontariusz, dostarczała leki, żywność i materiały opatrunkowe, a także uczestniczyła w pokojowych protestach przeciwko rosyjskiej okupacji i otwarcie wyrażała pro-ukraińskie stanowisko w mediach społecznościowych.

Ponad dwa lata Iryna była nielegalnie przetrzymywana w aresztach śledczych w Symferopolu, gdzie poddawano ją surowemu naciskowi psychicznemu i przez długi czas przebywała w karcerze. Z powodu niewłaściwych warunków przetrzymywania i stresu schudła 20 kilogramów.

W niewoli jej stan zdrowia znacznie się pogorszył: nasiliła się przewlekła tętniakowatość naczyń mózgowych i pojawiła się tachykardia, jednak okupanci nie zapewnili odpowiedniej pomocy medycznej.

Przebywając w areszcie, Iryna zdołała przekazać otwarty list do organów państwowych Ukrainy i Sztabu Koordynacyjnego z prośbą o ratunek dla wszystkich cywilnych kobiet, które stały się zakładniczkami Kremla.

Na dzień października 2025 roku Iryna Horobtsova po rozpatrzeniu apelacji w Moskwie została ponownie przeniesiona do kobiecej kolonii karnej nr 2 w miejscowości Jawas w Republice Mordowii. Według jej ojca, warunki przetrzymywania w tej kolonii są surowe i porównywalne do katorgi.

Podczas rozprawy sądowej strona rosyjska twierdziła, że Iryna Horobtsova rzekomo zbierała i przekazywała ukraińskim służbom specjalnym informacje o lokalizacji rosyjskich jednostek wojskowych w Chersoniu. Jednocześnie niezależni obrońcy praw człowieka podkreślają, że materiały sprawy były utajnione, rozprawy sądowe odbywały się w trybie zamkniętym, a sama Iryna przez długi czas była faktycznie izolowana od świata zewnętrznego. Z powodu braku otwartych dowodów i naruszenia prawa do sprawiedliwego procesu jej ściganie karne uważa się za politycznie motywowane.

Sprawę Iryny Horobtsovej aktywnie dokumentują Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w Autonomicznej Republice Krymu, Centrum Praw Człowieka ZMINA, Inicjatywa Medialna na rzecz Praw Człowieka (MIPL), Centrum Wolności Obywatelskich, KrymSOS oraz międzynarodowe organizacje praw człowieka. Podkreślają, że porwanie osoby cywilnej z okupowanego terytorium, jej przymusowe przemieszczenie na Krym i skazanie na podstawie rosyjskiego prawa jest naruszeniem norm międzynarodowego prawa humanitarnego, w tym Konwencji Genewskiej o ochronie ludności cywilnej podczas wojny.

Szczególną uwagę obrońcy praw człowieka zwracają na krytyczny stan zdrowia Iryny. Rodzina wielokrotnie informowała o ryzyku pęknięcia tętniaka naczyń mózgowych, pogorszeniu pracy układu sercowo-naczyniowego i konieczności pilnego specjalistycznego leczenia. Pomimo licznych apeli adwokatów i organizacji międzynarodowych, przez długi czas nie otrzymywała odpowiedniej pomocy medycznej.

Na dzień 9 lipca 2026 roku Iryna Horobtsova nadal nielegalnie przebywa w miejscach pozbawienia wolności wyznaczonych przez Federację Rosyjską. Jej sprawa pozostaje jednym z najbardziej znanych przykładów prześladowania cywilnych ukraińskich kobiet z tymczasowo okupowanych terytoriów za pro-ukraińskie stanowisko obywatelskie i działalność wolontariacką.

Wykorzystane informacje z otwartych źródeł: Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w Autonomicznej Republice Krymu, KrymSOS, Inicjatywa Medialna na rzecz Praw Człowieka (MIPL), Centrum Wolności Obywatelskich, Projekt Praw Człowieka „Wsparcie więźniów politycznych. Memoriał”.

Zdjęcie: ZMINA.

Data aktualizacji: 09.07.2026r.