Areszt: 27 marca 2019 roku rosyjskie siły przeprowadziły masowe przeszukania w domach Tatarów krymskich w dzielnicach Kamjanka i Stroganivka w Symferopolu. Po przeszukaniu Servet Gaziyev został aresztowany i oskarżony o rzekomy udział w działalności islamskiej partii politycznej „Hizb ut-Tahrir”, uznawanej w Rosji za „terrorystyczną”, choć w Ukrainie i większości krajów świata jej działalność nie jest zakazana. Obrońcy praw człowieka podkreślają, że oskarżenia opierały się głównie na ukrytych świadkach i dyskusjach religijnych, bez dowodów na przygotowanie lub popełnienie aktów przemocy.

Wyrok: 11 stycznia 2023 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem nielegalnie skazał Serveta Gaziyeva na 13 lat pozbawienia wolności, z czego pierwsze 3 lata ma spędzić w więzieniu, a resztę w kolonii o zaostrzonym rygorze. Dodatkowo nałożono na niego 1 rok ograniczenia wolności po zwolnieniu. Wojskowy sąd apelacyjny pozostawił wyrok bez zmian. Ukraina i międzynarodowe organizacje praw człowieka uznają sprawę za motywowaną politycznie i naruszającą prawo do wolności wyznania oraz sprawiedliwego procesu.

Gaziyev Servet Abdurayimovich urodził się 15 kwietnia 1960 roku w Uzbeckiej SRR, obwód Samarkandzki, rejon Kasztakurgan, wieś Igiczki.

W wieku siedmiu lat rozpoczął naukę w szkole im. Karola Marksa w obwodzie Kaszkadaryjskim, gdzie ukończył 8 klas.

Po szkole wstąpił do szkoły zawodowej w Taszkencie na kierunku „tokarz”.

W 1979 roku ukończył szkołę zawodową i otrzymał dyplom. Pracował w zawodzie w „Taszteksztilmash”. Po półtora roku pracy doznał urazu czaszkowo-mózgowego, długo się leczył i przebywał w sanatorium.

Z powodu tego urazu nie został powołany do wojska.

W 1988 roku przeprowadził się na stałe do Krymu. Był dwukrotnie żonaty.

Ma dwoje dzieci: Gaziyev Edem Servetovich, ur. 1993 r. i Gaziyeva Anastasia Servetovna, ur. 1996 r.

Servet Gaziyev prowadził skromny tryb życia, pomagał innym w miarę swoich możliwości. Pomagał również samotnym matkom z rodzin więźniów politycznych. W ostatnim roku przed aresztowaniem chorował i nie pracował. Czasami dorabiał na budowie.

Servet Gaziyev został aresztowany na podstawie nieuzasadnionych zarzutów 27 marca 2019 roku, po tym jak jednocześnie w dzielnicach Kamjanka i Stroganivka miasta Symferopol, w domach muzułmańskich Tatarów krymskich, odbyły się największe przeszukania na Krymie z późniejszymi aresztowaniami.

Po aresztowaniu stan zdrowia Serveta Gaziyeva gwałtownie się pogorszył. W areszcie śledczym w Rostowie nad Donem wielokrotnie odmawiano mu odpowiedniej pomocy medycznej. W 2021 roku przeszedł mikro udar, po którym pozostały skutki w postaci częściowego paraliżu twarzy i zaburzeń koordynacji. Obrońcy praw człowieka, adwokaci i Rzecznik Praw Obywatelskich Ukrainy wielokrotnie zgłaszali krytyczny stan jego zdrowia i domagali się zapewnienia leczenia.

Podczas procesu oskarżenie opierało się głównie na materiałach ukrytych świadków, wnioskach z ekspertyz lingwistycznych i religioznawczych oraz nagraniach prywatnych rozmów, w których według rosyjskiego śledztwa były oznaki udziału w działalności „Hizb ut-Tahrir”. Obrona podkreślała, że żaden z dowodów nie potwierdza przygotowania lub popełnienia aktów przemocy, a prześladowanie Serveta Gaziyeva jest związane wyłącznie z jego przekonaniami religijnymi i postawą obywatelską.

Po uprawomocnieniu się wyroku Serveta Gaziyeva przewieziono do kolonii karnej nr 5 w Kraju Kamczackim — jednego z najbardziej odległych miejsc uwięzienia w Rosji, położonego tysiące kilometrów od Krymu. Obrońcy praw człowieka podkreślają, że takie przewiezienie znacznie utrudnia możliwość utrzymywania kontaktu z rodziną i adwokatami oraz stanowi dodatkową formę presji psychologicznej na więźnia politycznego.

Pomimo licznych apelacji adwokatów, rodziny, władz ukraińskich i organizacji międzynarodowych, Servet Gaziyev przez długi czas nie otrzymywał odpowiedniej pomocy medycznej. Ze względu na podeszły wiek, niepełnosprawność, przebyte mikro udar i choroby przewlekłe jego stan zdrowia budził poważne obawy. Rzecznik Praw Obywatelskich Ukrainy, Krymska Solidarność, KrymSOS, ZMINA, Krymskotatarski Ośrodek Zasobów i inne organizacje praw człowieka wielokrotnie domagały się od Rosji zapewnienia mu leczenia i zwolnienia z powodów humanitarnych.

Na dzień 7 lipca 2026 roku Servet Gaziyev nadal nielegalnie przebywa w miejscach pozbawienia wolności na terytorium Federacji Rosyjskiej. Jego sprawa pozostaje jednym z najbardziej pokazowych przykładów prześladowania Tatarów krymskich na podstawie sfabrykowanych oskarżeń o przynależność do „Hizb ut-Tahrir”, a międzynarodowe organizacje praw człowieka uznają ją za naruszenie wolności wyznania, prawa do sprawiedliwego procesu i norm międzynarodowego prawa humanitarnego.

Informacje wykorzystane z otwartych źródeł: ZMINA, Krymska Solidarność, KrymSOS, Krymskotatarski Ośrodek Zasobów, Służba Krym, Rzecznik Praw Obywatelskich Ukrainy, United States Commission on International Religious Freedom (USCIRF).

Zdjęcie: Krymska Solidarność.

Data aktualizacji: 07.07.2026 r.