Aresztowanie: 14 lutego 2019 roku rosyjskie służby przeprowadziły masowe przeszukania w domach Tatarów krymskich w rejonie Krasnogwardyjskim i zatrzymały Rustema Emiruseinova wraz z Arsenem Abchajerowem i Eskenderem Abdulganijewem. Oskarżono go o „organizację działalności organizacji terrorystycznej” (art. 205.5 cz. 1 Kodeksu karnego Federacji Rosyjskiej) z powodu rzekomego związku z islamską organizacją polityczną „Hizb ut-Tahrir”, która jest zakazana w Rosji, ale legalnie działa na Ukrainie i w większości krajów świata. Obrońcy praw człowieka podkreślają, że nie przedstawiono żadnych dowodów na przygotowanie działań z użyciem przemocy lub działalności terrorystycznej.

Wyrok: 3 listopada 2020 roku Południowy Okręgowy Sąd Wojskowy w Rostowie nad Donem uznał Rustema Emiruseinova za winnego i skazał go na 17 lat pozbawienia wolności w kolonii o zaostrzonym rygorze z dalszym ograniczeniem wolności. 1 listopada 2021 roku wojskowy sąd apelacyjny we Własicach utrzymał wyrok w mocy. Projekt obrony praw człowieka „Wsparcie więźniów politycznych. Memoriał”, Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w AR Krym oraz inne międzynarodowe organizacje uznały go za więźnia politycznego. Po uprawomocnieniu się wyroku Rustem został przetransportowany do więzienia w Bałaszywie w obwodzie saratowskim, gdzie odbywa karę.

Rustem Reszatowicz urodził się 5 lipca 1979 roku w mieście Bekabad w obwodzie taszkenckim w Uzbekistanie, gdzie później rozpoczął naukę w szkole. W 1989 roku wraz z rodzicami i siostrą powrócił na Krym, do osiedla Żowtnewe w rejonie Czerwonogwardyjskim. Tam Rustem ukończył 9 klas krymskotatarskiej szkoły narodowej im. I. Gasprinskiego, a następnie wstąpił do Czerwonogwardyjskiego prywatnego liceum męskiego.

Po liceum w 1996 roku wstąpił na wydział historyczny Uniwersytetu Stambulskiego, ale z powodu pewnych okoliczności po kilku latach powrócił na Krym. W 2002 roku Rustem ożenił się i w małżeństwie urodziło się troje dzieci: Ali, Ajşe i Hatice. Aż do aresztowania zajmował się prywatnym przedsiębiorstwem w branży handlowej.

W 2014 roku, kiedy Tatarzy krymscy zaczęli doświadczać prześladowań i represji. Rustem był tym, który nie pozostał obojętny, odwiedzając sądy i wychodząc na pojedyncze pikiety. Uważał za swój obowiązek wspierać wszystkich bezpodstawnie oskarżonych i aresztowanych rodaków. Dosłownie tydzień przed swoim aresztowaniem, zaraz po powrocie z miasta Rostów nad Donem, gdzie wówczas rozpatrywano sprawę pierwszej symferopolskiej grupy, już planował swoją kolejną podróż tam.

Podczas śledztwa oskarżenie opierało się głównie na ukrytych nagraniach audio rozmów religijnych, opiniach ekspertów i zeznaniach anonimowych świadków. Obrona wielokrotnie podkreślała, że sprawa nie zawiera dowodów na udział Rustema Emiruseinova w jakiejkolwiek działalności terrorystycznej lub nawoływania do przemocy.

Podczas procesu adwokaci Rustema Emiruseinova wielokrotnie zgłaszali liczne naruszenia prawa do sprawiedliwego procesu. Obrona podkreślała, że strona oskarżenia nie przedstawiła żadnego dowodu na przygotowanie lub popełnienie działań z użyciem przemocy, a wyrok opierał się na wynikach ukrytego podsłuchu, ekspertyzach religijnych i zeznaniach anonimowych świadków. Ukraińskie i międzynarodowe organizacje praw człowieka uważają, że sprawa jest częścią systemowej kampanii prześladowania Tatarów krymskich na okupowanym Krymie pod pretekstem walki z terroryzmem.

Po przetransportowaniu do Federacji Rosyjskiej Rustem Emiruseinov jest przetrzymywany tysiące kilometrów od rodziny. W 2022 roku rodzinie więźnia politycznego Rustema Emiruseinova udało się spotkać z nim na długim widzeniu w mieście Bałaszyw w obwodzie saratowskim.

Obrońcy praw człowieka podkreślają, że przewożenie osób cywilnych z tymczasowo okupowanego terytorium Ukrainy do miejsc pozbawienia wolności na terenie Rosji jest sprzeczne z normami międzynarodowego prawa humanitarnego, w tym IV Konwencją Genewską.

Sprawę Rustema Emiruseinova dokumentują Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w Autonomicznej Republice Krymu, Stowarzyszenie Krewnych Więźniów Politycznych Kremla, projekt obrony praw człowieka „Wsparcie więźniów politycznych. Memoriał”, Krymska Solidarność, Centrum Praw Człowieka ZMINA, Krymska Grupa Praw Człowieka oraz Krymskotatarski Ośrodek Zasobów. Wszyscy oni uznają go za więźnia politycznego i wzywają do jego natychmiastowego uwolnienia.

Na dzień 9 lipca 2026 roku Rustem Emiruseinov nadal nielegalnie odbywa karę w zakładzie Federalnej Służby Wykonania Kar Federacji Rosyjskiej. Organizacje praw człowieka nadal domagają się jego uwolnienia i zaprzestania politycznie motywowanego prześladowania Tatarów krymskich.

Wykorzystane informacje z otwartych źródeł: Przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w Autonomicznej Republice Krymu, Stowarzyszenie Krewnych Więźniów Politycznych Kremla, Centrum Praw Człowieka ZMINA, Krymska Grupa Praw Człowieka, Krymskotatarski Ośrodek Zasobów.

Zdjęcie: Stowarzyszenie Krewnych Więźniów Politycznych Kremla.

Data aktualizacji: 09.07.2026 r.