Aresztowanie: 3–4 września 2021 roku aresztowano pięciu Tatarów krymskich. Początkowo podejrzanymi o „dywersję” na gazociągu „Krymgazmerezhi” byli tylko bracia Asan i Aziz Achtemowowie, a Nariman Dżelalow miał status świadka i w postanowieniu o wszczęciu sprawy nawet nie był wymieniony. Stał się podejrzanym po zeznaniach ukrytego świadka, który pojawił się właśnie w dniu aresztowania. 4 września 2021 roku Dżelalowa zatrzymano w jego domu w wiosce Pierwomajskie w rejonie Symferopola. Po aresztowaniu umieszczono go w „specjalnym bloku” aresztu śledczego w Symferopolu z zaostrzonym reżimem: częstsze kontrole celi, osobne spacery i wizyty w ambulatorium, stały monitoring wideo.

Wyrok: Zarzuty były stopniowo zaostrzane: pod koniec września i w listopadzie 2021 roku FSB zmieniła kwalifikację Dżelalowa z „pomocnictwa” na „udział w dywersji w zorganizowanej grupie”, dodając nielegalne nabycie, przechowywanie i transport materiałów wybuchowych oraz nielegalne przemieszczanie materiałów wybuchowych przez granicę. 21 września 2022 roku kontrolowany przez Rosję Sąd Najwyższy Krymu skazał Narimana Dżelalowa na 17 lat pozbawienia wolności, grzywnę 700 tysięcy rubli oraz 1,5 roku ograniczenia wolności po odbyciu głównego wyroku. W lipcu 2023 roku Trzeci Sąd Apelacyjny w Soczi utrzymał wyrok w mocy, precyzując, że pierwsze trzy lata Dżelalow ma odbyć w więzieniu o zaostrzonym rygorze. Podczas ogłoszenia wyroku miał na sobie koszulkę z napisem „Dwie flagi — jeden kraj”.

28 czerwca 2024 roku Nariman Dżelalow został zwolniony w ramach wymiany dziesięciu cywilnych Ukraińców między Ukrainą a Rosją.

Nariman Enwerowycz Dżelalow urodził się 27 kwietnia 1980 roku w Nawoju (Uzbekistan). Cztery lata później rodzina przeprowadziła się na Półwysep Krymski, do Dżankoja. W 2005 roku ukończył Odeski Uniwersytet Narodowy na kierunku politologia. Pracował jako korespondent gazety „Avdet”, prowadzący i redaktor wiadomości w telewizji ATR (2011–2014), wykładał historię i prawo w Międzynarodowej Szkole w Symferopolu. W 2012 roku kandydował do Rady Najwyższej Ukrainy jako niezależny kandydat. Od listopada 2013 roku – zastępca przewodniczącego Medżlisu Tatarów Krymskich, od marca 2015 – pierwszy zastępca. Po 2014 roku pozostał najwyższym rangą działaczem Medżlisu bezpośrednio na terytorium tymczasowo okupowanej Autonomicznej Republiki Krymu i faktycznym liderem organizacji, systematycznie informując światowe media o sytuacji Tatarów krymskich w warunkach okupacji. Pod koniec sierpnia 2021 roku uczestniczył w pierwszym szczycie „Platformy Krymskiej” w Kijowie, aresztowano go zaraz po powrocie na tymczasowo okupowany Półwysep Krymski.

W momencie aresztowania Nariman Dżelalow był ojcem czworga dzieci. Podczas przeszukania wszyscy byli w domu, najmłodsza córka Nial nie miała jeszcze roku, swoje pierwsze urodziny obchodziła dwadzieścia dni po aresztowaniu ojca. Od początku uwięzienia rodzina była pozbawiona możliwości życia razem, a dzieci dorastały bez ojca prawie trzy lata. Warunki uwięzienia były ciężkie. Po ogłoszeniu wyroku został przeniesiony do aresztu śledczego nr 2 w Symferopolu, gdzie obowiązywał zaostrzony reżim: więźniowie musieli stać na nogach 16 godzin dziennie (od 6 do 22), siedzenie czy leżenie było zabronione. Skutkiem były żylaki na obu nogach i zaostrzenie przewlekłych problemów z kręgosłupem. Leków na ból pleców mu nie podawano, a prośby wywoływały śmiech personelu medycznego. W październiku 2023 roku Dżelalow został przetransportowany do więzienia w Minusinsku w Kraju Krasnojarskim, gdzie przetrzymuje się skazanych za szczególnie ciężkie przestępstwa. Przez miesiąc po przetransportowaniu rodzina nie wiedziała, gdzie się znajduje.

W więzieniu Nariman Dżelalow pisał artykuły analityczne o sytuacji w tymczasowo okupowanej AR Krym. Po zwolnieniu 28 czerwca 2024 roku wrócił na Ukrainę i oświadczył: „Zrobię wszystko, co w mojej mocy, aby wszyscy inni również znaleźli się na wolności”. MSZ Ukrainy oświadczyło, że nie ma informacji o prośbie o ułaskawienie skierowanej do Putina. Odznaczony Orderem „Za zasługi” III stopnia. Sprawa została wyróżniona czeską nagrodą praw człowieka People in Need.

W grudniu 2024 roku Prezydent Ukrainy mianował Narimana Dżelalowa Ambasadorem Ukrainy w Turcji.

Zdjęcie: Krym. Realia.

Informacje wykorzystane z otwartych źródeł: Zjednoczenie krewnych więźniów politycznych Kremla, Solidarność Krymska, Suspilne Krym, Detektor Media, Radio Swoboda, NSŻU, Graty.

Data aktualizacji: 03.07.2026.