Areszt: 11 lutego 2016 roku na Krymie miały miejsce masowe nielegalne przeszukania, podczas których uzbrojeni funkcjonariusze administracji okupacyjnej wtargnęli do domu krymskotatarskiego aktywisty Muslima Alijewa. Po przeszukaniu został aresztowany na podstawie sfabrykowanych zarzutów FSB Rosji o powiązania z islamską partią polityczną „Hizb ut-Tahrir”, która działa legalnie na Ukrainie, ale jest zakazana w Rosji. Prawdziwym powodem prześladowań była jego aktywna działalność w muzułmańskiej społeczności „Ałuszta”, gdzie od 2005 roku pomagał w organizacji wydarzeń religijnych i promował międzyetniczny szacunek. Aresztowanie Muslima Alijewa było kolejnym przejawem systematycznych represji okupantów wobec krymskich Tatarów za ich przekonania i przynależność etniczną.

Wyrok: 12 listopada 2019 roku rosyjski sąd w Rostowie nad Donem podczas posiedzenia trwającego zaledwie 14 minut wydał nielegalny wyrok w „sprawie jałtańskiej Hizb ut-Tahrir”, skazując Muslima Alijewa na 19 lat kolonii o zaostrzonym rygorze z ograniczeniem wolności na 1 rok po zwolnieniu. 25 czerwca 2020 roku Wojskowy Sąd Apelacyjny w Obwodzie Moskiewskim pozostawił ten wyrok bez zmian, co później potwierdził również Sąd Najwyższy Rosji.

Muslim Nurijowicz Alijew urodził się 4 marca 1971 roku w osadzie Uługbek, rejon Ordżonikidze, obwód taszkencki Uzbeckiej SRR, dokąd jego rodzina została nielegalnie deportowana w 1994 roku przez sowiecki reżim totalitarny.

W 1978 roku wraz z rodzicami wrócił na Krym, ale z powodu zakazu lokalnych władz dotyczącego meldunku krymskich Tatarów rodzina była zmuszona przeprowadzić się do stanicy Tamań w Kraju Krasnodarskim Rosji.

W latach 1979–1988 uczęszczał do szkoły średniej nr 28 w Tamań, gdzie uzyskał pełne wykształcenie średnie oraz specjalność traktorzysty-maszynisty trzeciej klasy i mechanizatora szerokiego profilu. Po szkole pracował w krasnodarskim rybkolchozie, skąd został skierowany na naukę do krasnodarskiej szkoły morskiej.

Po ukończeniu nauki uzyskał kwalifikacje „Maszynista ruchomej elektrowni” trzeciego stopnia oraz „Elektromechanik ogólnego profilu”.

W styczniu 1989 roku rodzina Muslima ostatecznie wraca na Krym, do wsi Cwietoczne w rejonie Biełogorskim. W tym samym miesiącu Muslima powołano do wojska, gdzie przez dwa lata służył w wojskach rakietowych.

Muslim Alijew był aktywnym członkiem muzułmańskiej społeczności „Ałuszta” i uczestniczył w jej działalności od 2005 roku. Pomagał w organizacji świąt religijnych, wspólnych piątkowych modlitw i kazań.

Zawsze opowiadał się za dobrosąsiedztwem i wzajemnym szacunkiem między przedstawicielami różnych narodowości i wyznań, był przeciwnikiem przemocy, rasizmu i ksenofobii.

11 lutego 2016 roku na Krymie odbywały się kolejne nielegalne masowe przeszukania, podczas których do domu Muslima Alijewa wtargnęli funkcjonariusze administracji okupacyjnej z przeszukaniem, po którym został nielegalnie zatrzymany na podstawie sfabrykowanych zarzutów o rzekomy ekstremizm. FSB Rosji oskarżyła go o powiązania z działalnością islamskiej partii politycznej „Hizb ut-Tahrir”. Organizacja jest zakazana w Rosji od 2003 roku, ale na Ukrainie i w wielu innych krajach świata działa legalnie.

12 listopada 2019 roku rosyjski sąd w Rostowie nad Donem nielegalnie skazał Muslima Alijewa na 19 lat kolonii o zaostrzonym rygorze z ograniczeniem wolności po zwolnieniu na 1 rok. Posiedzenie sądu trwało 14 minut.

Obecnie więzień polityczny przebywa 2000 kilometrów od Krymu — w kolonii karnej nr 2 w mieście Saławat (Republika Baszkortostan), gdzie od września 2020 roku jest poddawany stałemu naciskowi administracyjnemu, regularnym umieszczeniom w izolatce i przetrzymywany w baraku o surowych warunkach.

Jego zatrzymanie było kolejnym przykładem systematycznych prześladowań krymskich Tatarów przez rosyjskie siły okupacyjne za ich przynależność etniczną, poglądy i przekonania.

W styczniu 2020 roku Muslim Alijew był przetrzymywany w areszcie śledczym nr 3 w obwodzie rostowskim. Następnie w maju tego samego roku został nielegalnie przeniesiony do aresztu śledczego w mieście Taganrog.

25 czerwca 2020 roku Muslimowi Alijewowi odmówiono apelacji, co później potwierdził również Sąd Najwyższy Rosji, po czym został skierowany do kolonii IK-2 w mieście Saławat w Republice Baszkortostan, ponad 2000 km od Krymu, gdzie przebywa do dziś.

Nacisk na Alijewa rozpoczął się niemal natychmiast po jego przeniesieniu do kolonii.

Już 1 października 2020 roku został umieszczony w izolatce na 10 dni. Później wysłano go do pomieszczenia reżimowego, często areszt był po prostu przedłużany, nawet bez zwolnienia z celi.

Podczas odbywania nielegalnego wyroku więzień polityczny wielokrotnie poddawany był nieuzasadnionym karom dyscyplinarnym, w tym pobytowi w izolatce.

Według żony Nadżije Adżi-Mamutowej, Alijew przebywa w surowych warunkach od 16 sierpnia 2022 roku, a także okresowo wysyłany był do izolatki na różne okresy. Jednym z formalnych powodów jego przeniesienia do izolatki było to, że nie przerwał modlitwy, gdy do celi wszedł naczelnik kolonii.

Więzień polityczny odwołał się od tej decyzji w Sądzie Miejskim w Saławacie, jednak bezskutecznie. Następnie Alijew był wielokrotnie przenoszony do pomieszczeń reżimowych, przy czym okres jego pobytu często przedłużano bez zwolnienia.

Przed aresztowaniem i skazaniem Muslim Alijew był aktywnym członkiem muzułmańskiej społeczności „Ałuszta”, organizował pogrzeby, święta, prowadził modlitwy, pochówki, obmywania, rytuały ślubne i nadawanie imion.

Informacje wykorzystane z otwartych źródeł: Krymskotatarski Ośrodek Zasobowy, Kijowska Obwodowa Administracja Wojskowa, Służba Krym, Ukrinform, Zmina.

Zdjęcie: Krymska Solidarność

Data aktualizacji: 01.07.2026